mánadagur 14. januar 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 9 - 14. januar 2008 Tað kemur ikki upp á tal at flyta valdið úr Keypmannahavn til Brússel. Skal valdið flytast, skal tað flytast til Føroya, sigur Jørgen Niclasen VAL 08 Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Heldur ikki Fólkaflokkurin tekur undir við ætlanunum hjá Sambandsflokkinum at lima Føroyar inn í ES gjøgnum Danmark. - Vit vilja hava limaskap í EFTA, og harvið fáa atgongd til tey fýra frælsini. Noregi og Ísland hava hend- an limaskap, og tí kemur tað ikki hesum londum til hugs, at fara upp í ES, sigur Jørgen Niclasen. Hann vísir á, at tað nyttar einki at tosa um atlimaskap í ES, tí ein slíkur er stutt sagt ikki til. - Fara vit inn í ES sum ein partur av Danmark, koma vit í somu støðu sum Áland. Vit avreiða alt vald og hava ikki so frægt sum talirætt í limaskapinum, sigur Jørgen Niclasen. Hann heldur tí, at ein avtala við EFTA millum tveir partar á jøvnum føti, hevði verið tað virðiligasta. - Um vit vilja tað ella ei, so er fiskivinnan framvegis høvuðsvinnan. Eg havi vitj- að nógv fiskivinnusamfeløg í ES, serstakliga Skotland, Ongland, Írland og Norður- írland, og tað er ein sorgar- leikur at síggja. Støð, sum ein og hvør, sum hugsar um ES-limaskap, eigur at vitja. ES-fiskivinnupolitikkurin hevur sligið fullkomiliga feil, sigur Jørgen Niclasen. Viðvíkjandi undantaki fyri fiskivinnuna sigur for- maður Fólkafloksins, at eingin fær undantøk innan ES. Áland fekk undan tøk viðvíkjandi heimstaðarrætti og sjóvinnu, men hesi vórðu avmarkað til tíggju ár. Tey fýra frælsini - Undantøk verða ikki givin innan fiskivinnuna, men skuldi tað hent, mugu vit rokna við somu treytum sum Áland. Tað vil siga, at vit í besta føri kunnu vænta okkum tíggju ár, áðrenn vit mugu avreiða valdið á fiski- vinnuøkinum til ES, sigur Jørgen Niclasen. Hann heldur tí, at úttalils- ini hjá Kaj Leo Johannesen, har hann mælir til ES-lima- skap gjøgnum Danmark, er einki annað enn illa umhugs- að populistiskt valagn. - Ein EFTA-limaskapur við avtalu um tey fýra fræls- ini er nakað, ið veruliga ber Føroyar fram, samstundis sum vit varðveita avgerðar- rættin her heima hjá okkum sjálvum, sigur Jørgen Nicla- sen. Hann er sostatt samdur við Jóannes Eidesgaard úr Javnaðarflokkinum og Høgna Hoydal úr Tjóðveldi um, at vit ikki eiga at fara upp í ES gjøgnum Danmark, men heldur ganga saman í EFTA saman við eitt nú Íslandi og Noregi. - Við verandi ríkisrættar- ligu støðu kemur tað ikki upp á tal at flyta valdið úr Keypmannahavn til Brússel. Skal valdið flytast, skal tað flytast til Føroya, slær for- maðurin í Fólkaflokkinum, Jørgen Niclasen, fast. Valdið flytast til Føroya Skal valdið flytast úr Keypmannahavn skal tað ikki flytast til Brússel, men heim til Førya, sigur Jørgen Niclasen. Men alt er møguligt í framtíðar samráðingum og sjálvandi avreiða vit einki sjálvræði, sigur Kaj Leo Johannesen VAL 08 Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Løgmaður kom úr aftur Brüssel fyri tíð síðani við einari avtalu við ES um gransking. Sambandsflokk- urin hevur altíð trúð uppá at henda avtala skuldi koma í hús, atfinningarsamar rødd- ir høvdu verði frammi áðr- enn hendan fund um at hetta fór ikki at lata seg gera. Tað sigur Kaj Leo Johannesen. Hann vísir við hesum á, at samstarv og sam- ráðingar er vegurin fram. Eitt er at blaka pástandir út um framtíðina, og at gita um, hvat ES fer at krevja av føroyingum. Men hvat høvdu føroyingar sagt, um vit fingu prógvað yvirfyri ES, at fiskidagaskipanin er ein fongur fyri Føroyar? Og hvat um vit fingu sannført ES limalondini um, at tað loysir seg at brúka okkara skipan, og at fyri hvønn dag sum gongur, tapa ES-lima- londini hópin av peningi orsaka av, at tey ikki enn hava sett okkara fiskidaga- skipan í gildi? Spyr Kaj Leo Johannesen. Hann vísir ál at heimurin broytist skjótt, og tað er positivt, at føroyingar halda áfram at greiða ES-myndug- leikunum frá, hvussu góð fiskidagaskipanin er, tí mál- ið eigur at vera, at ES tekur okkara skipan til sín. Hetta kundi ført við sær, at lima- londini byrjaðu at umsita fiskiríkidømið hvørt sær. Víðka sjónarringin Tað er avgerandi fyri framtíð Føroya, at vit víðka okkara sjónarring og tora at trína inn í altjóða sam- felagið, heldur enn at byrgja okkum inni, soleiðis sum gjørt hevur verið higartil. Orð ella gitingar sum »Vit avreiða alt sjálvsræði til ES«, hoyra ikki heima í hesum sambandinum, sigur Kaj Leo Johanesen. Hann sigur, at tann einasti mátin, vit kunnu gerast klókari uppá, hvørjar treytir Føroyar kunnu fáa frá ES, er at tingast beinleiðis við ES. Vit kunnu ikki byggja framtíð Føroya á gitingar, heldur hann. Hann sigur víðari, at um treytirnar, ið ES setir okk- um, eru órímiligar, taka vit sjálvandi ikki av tilboðnum. Men sambandsflokkurin trýr uppá, at tað fer at bera til at fáa eina góða avtalu í lag við ES. Vit noyðast longu sum er at lúka nógv av teimum krøvum, sum ES setur til limalondini. Men í verandi støðu hava vit eingi rættindi í ES og fáa tískil heldur ong- an ágóða av at ganga undir ES-krøv, sigur Kaj Leo Johannesen. Hann sigur tað vera eina sjálvfylgju, at vit ikki skulu geva hvørki okkara fiski- ríkidømi ella oljuríkidømi burtur. Men heldur enn at gita, hvørjar treytir ES fer at seta okkum, eiga vit at tingast við henda felags- skap, fyri at fáa staðfest, hvat ES hevur at bjóða før- oyingum. Vit skulu »vita og ikki gita«. Men fyrsta treytin fyri konstruktivum samráðing- um er, at vit orka tankan og vilja tosa, heldur hann. Vit hava havt fiskivinnu- sáttmálar við ES síðani 1977 og kenna væl til at samráðingar geva okkum altíð ein javnvág í virði millum tað vit lata av fiski og tað vit fáa og er hetta meginreglan ES avtaluleist- in. So lat okkum tora at koma til eitt samráðingarúr- slit við ES, sum vit so leggja til eina fólkaatkvøðu, eingin kann verða bangin fyri at spyrja sítt egna fólk, sigur Kaj Leo Johannesen. EBS ikki fyri samríkislond Kaj Leo Johannesen heldur tað vera ov vánaligt av hinum flokkunum bara at siga tað vera ómøguligt, heldur enn at kanna fyrst, hvørjar treytir ES í veruleikanum setur Vildu ikki senda tyrluna Skiparin á íslendska verksmiðjutrolaranum Hrafni er í øðini inn á bjargingartænastuna, tí hon sýtti fyri at senda eina tyrlu eftir einum manni, sum hevði fingið skaða umborð. Maðurin kom í eina flakamaskinu og misti eitt petti av einum fingri. Skiparin bað bjargingartænastuna senda eina tyrlu eftir manninum, men svarið var nei, tí ein lækni metti ikki málið vera nóg álvarssamt. Tað tók Hrafni seks tímar at sigla til lands við manninum. 5