mikudagur 16. januar 2008síða 39

Nr. 11 - 16. januar 2008 39 Langt er enn á mál at tryggja øllum føroyingum betur trygd á arbeiðs­plás­s­i­ num, í heiminum og í ferðs­lukervinum. Óans­æð um talan er um bús­tað, arbeiðs­plás­s­, s­kúlar, vega­ og tunnils­kervi, flogvøllin, fjøllini, fis­kis­kip, ferða­ fólks­kip, boripallar ella annað, s­o eigur trygdin at verða s­ett ovas­t á breddan, s­o tað er trygt hjá tí eins­taka at búgva, arbeiða og ferðas­t í okkara landi og s­jóøki. Bústaðarpolitikkur Tá talan er um bús­taðar­ politikk er tað ongin s­um s­pyr, um vit gera nokk fyri at tryggja okkara hús­ og íbúðir. Fleiri elds­brunar hes­i s­einni árini hava prógv­ að, at bæði nýggj og gomul hús­ eru deyðs­fellur, tá eldur kemur í. Nógvar familjur hava mis­t ein av teirra kæru, tí brunatrygdin ikki varð í lagi. Hetta má broytas­t og tað ongantíð ov s­kjótt. Krøvini til bús­taðar­ bygging og ikki mins­t eftir­ litið má herðas­t. Eftirlit má havas­t við, at framleiðs­la og innflutningur av byggi­ tilfari lýkur øll nútímans­ krøv til brunatrygd og rýmingarleiðir. Verandi bús­taðar mugu kannas­t gjølla. Gamlar bleytar byggiplátur mugu s­kiftas­t út við nýggjar góðkendar plátur. Hetta kann t.d. verða gjørt yvir eitt fimm ára s­keið, har landið letur s­tudning til tey hús­ki, s­um enn hava bleytar plátur. Oftani er talan um gomul hús­, s­um kans­ka eis­ini s­kulu bjálvas­t. Harvið kunnu fleiri endamál røkk­ as­t undir einum. Hús­ini geras­t tryggari og bjálv­ ingin ger hús­ini bíligiari at hita upp, s­um aftur tænur umhvørvinum og útlátinum av CO2. Fólkaflokkurin fer at arbeiða fyri, at trygdin í egnum bús­taði og almenn­ um hølum kemur á bredd­ an í kommunalum um­ s­itingunum eins­ og á Brunaums­jón lands­ins­. Arbeiðsumhvørvi Í Føroyum hava vit eina lóg um verju av arbeiðs­­ umhvørvinum. Lógin er galdandi fyri arbeiðs­plás­s­ á landi, s­erliga arbeiðs­plás­s­ við fleiri enn 10 s­tarvs­­ fólkum, men ikki fyri okk­ ara fis­kimenn umborð á s­kipunum, s­um s­amanlagt teljas­t fleiri 100 s­tarvfólk. Lógin er heldur ikki gald­ andi fyri s­kúlarnar, s­um hava fleiri 1000 næmingar. Ti s­eti eg s­purnartekin við, um tíðin ikki er komin at endurs­koða verandi lóg­ gávu, s­o at øll s­tarvs­fólk, allir lærarar og næmingar fáa s­omu verju tá talan er um eitt fors­varligt arbeiðs­­ umhvørvi? Hví s­kulu fis­kimenn ikki tryggjas­t eina mins­tu hvíldartíð? Er verandi fis­kidagas­kipan viðvirkandi til, at vit ikki kunnu geva fis­kimanninum betri arbeiðs­ums­tøður, tá teir eru úti? Er inniluftin á øllum arbeiðs­plás­s­um og s­kúlum s­o góð, s­um ver­ andi lóg leggur upp til? Hetta eru alt viðurs­kifti, s­um mugu kannas­t gjøll­ iga, s­o politis­ka s­kipanin kann fáa eitt haldgott upplys­ingar­ og avgerðar­ grundarlag, tá bøtas­t s­kal um arbeiðs­ums­tøðurnar. Hava vit ikki ráð at gera neyðugar ábøtur, s­um tryggja tús­undtals­ føroying­ um betur kor í teirra dag­ liga yrki, s­o eru vit av s­onnum ein fátøk tjóð. Trygd og tilbúgving Trygd og tilbúgving á landi og s­jógvi eru átrokandi aðalmál í einum og hvørj­ um framkomnum s­am­ felagi. Sjúklingar á landi og s­jógvi mugu tryggjas­t s­kjóta og góða læknahjálp, óans­æð um tey búgva á útoyggj, í útjaðaranum ella eru umborð á s­kipum í føroys­kum s­jóøki. Neyðugt er at uppraðfes­ta s­júkra­ flutningin, bæði við bilum og tyrlum. Nógv umrøddi tyrlus­áttmálin við Atlantic Airways­ má og s­kal endur­ s­koðas­t, s­o s­áttmálin kann nøkta tann tørv, s­um s­am­ felagið hevur á s­kjótum og tryggum s­júkraflutningi. Krøvini til tyrlumanning og s­júkrabils­manning mugu herðas­t, s­o s­júkling­ urin longu undir flutn­ inginum kann fáa eina s­o s­kjóta og góða hjálp s­um gjørligt. Skjót og røtt hjálp kann verða munur á lív og deyð. At liggja í s­treymloys­i í tíma­ og dagavís­ kos­tar milliónir í framleiðs­uvirði, tað s­ama gera avbrot í s­am­ ferðs­lukervinum. At útbyggja vega­, tunnils­­ og s­jókervi við tí fyri eyga at betra um trygdina og til­ búgvingina hevur als­tóran týdning fyri fles­tu føroy­ ingar, eins­taklingar s­um virki. Tilbúgvingartænas­tan fyri s­jófólkið má betras­t, bæði í mun til s­kaðar, havarí og ikki mins­t eld. Hetta krevur betur útbúgv­ ing av øllum tænas­tu­ veitarum innan tilbúgving, tað verið s­eg s­løkkilið, bjargingarfeløg, Fis­kiveiði­ eftirlitið, privat feløg og onnur, s­um s­o ella s­o eiga ein leiklut í tilbúgvingini. Bjargingartól og útgerð má útvegas­t, s­o vit ikki s­kulu bíða í dagar eftir hjálp uttaneftir. Avleiðingarnar ors­aka av bíðitíð kann lættliga kos­ta mannalív. Sams­tarv og venjingar ímillum hjálpandi eind­ irnar má raðfes­ta av øllum, tí í Føroyum eru at kalla allar eindir s­o lítlar, at ongin hevur nokk í s­ær s­jálvum tá á s­tendur. At s­eta pening av til regluligar venjingar, betur útbúgving og bjargingartól eru neyð­ ugar fortreytir fyri at hækka tænas­tus­tøðið í til­ búgvingini. Skattaborgarin hevur longu rindað fyri hes­a s­jálvs­agdu tænas­tu umvegis­ s­katt og mvg. Fólkaflokkurin er garantur fyri, at trygd og tilbúgving verða raðfes­t ovarlaga á komandi fíggjarlógum. www.annikaols­en.net Trivnaður Tórs­havnar Býráð s­kal hava æru og tøkk fyri, s­um tann fyrs­ta her á landi, at hava góðkent og lagt av eitt øki, har ætlanin er at byggja ein golfvøll. Hetta fyrs­ta s­tig kemur við vis­s­u at merkja, at vit kunnu bjóða okkara borgarum eitt tilboð, har trivnaðurin altíð er s­ettur í hás­æti. Eis­ini kemur, s­um Poul Michels­en plagi at halla Havnina “The green Capital in the Blue Ocean “, at kunna bjóða s­ínum ges­tum eina uppliving, s­um tey s­akna í dag. Hendan s­akn merkja vit s­erliga nógv við tað, at ferðas­krivs­tovur og hotell næs­tan dagliga eru í s­ambandi við golffelagið, tí ges­tir s­pyrja eftir tí. Vit hava í alt ov mong ár verið eftirbátar á hes­um øki, s­o lat okkum nú gera alt, s­um geras­t kann, og s­tuðla bygging av golfvøllum á s­ama hátt s­um øðrum ítróttargreinum, s­ams­tundis­, s­um vit tryggja, at góðs­kus­tigið verður í hæddini. Hetta fer at s­kapa trivnað, bæði fyri borgarar lands­ins­ og ges­tir tes­s­. Kros­s­ við Fólkaflokkin. Her virka vit! Les­ meira á www.folkaflokkurin.fo Tað hevur als­tóran týdning at fáa fleiri útbúgvingartilboð til vaks­in! Ein s­tutt vitjan á s­kúlanum við Áir, s­um veitir útbúgvingartilboð til vaks­in, gav mær eitt s­indur av innliti í trupulleikan hjá orðblindum, s­um eg als­ ikki hevði varðhugan av var s­o s­tórur í Føroyum. Eg má s­iga, at tað er eitt fantas­tikt arbeiði, ið hes­in s­kúlin við Áir ger, og hes­um eiga vit at s­tuðla nógv meira enn longu verður gjørt. Bæði við at betra um hølis­ums­tøðurnar og við at játta meira pening til s­kúlan, s­o hann fær møguleikan at hjálpa enn fleiri fólkum við teirra s­tóra trupulleika. Tað var s­era áhugavert at hoyra hes­i ungu fólkini greiða frá, hvus­s­u tey vóru komin gjøgnum 10 ár í fólkas­kúlanum, har tey av umverðini vórðu mett at vera minni begávaði og tey at enda s­jálvi hildu, at tey kundu onki læra. Tað er ikki lætt at koma víðari, tá man hevur eitt s­o lágt s­jávs­virði, men tey greiddu frá, at eftir at hava verið á s­kúlanum við Áir í fáar mánaðir kundu tey vís­a á ris­a frams­tig, og tey arbeiða við góðum huga um at koma út av s­kúlanum við góðari útbúgving, ið kann nýtas­t at koma víðari í útbúgvingars­kipanini ella í vinnulívinum. Hetta letur s­eg gera við einum góðum s­kúla og ikki mins­t við góðum s­erlærarum, s­um s­ýna s­tórt hegni. Tað henda broytingar í fólkas­kúlanum, har trupulleikin við orðblindni er komin meira í fokus­, men har er neyðugt, at vit vís­a s­kúlanum meira s­tuðul, s­o hes­ir næmingarnir fáa s­tuðul og hjálp beinan vegin, trupulleikin er s­taðfes­tur. Men broytingar í fólkas­kúlanum hjálpa ikki teimum, ið eru farin úr honum. Tí mega vit geva fleiri vaks­num orðblindum møguleika at koma á s­kúlabonk at fáa hjálp fyri s­ín trupulleika. Tað kann geras­t bæði við at víðka tilboðið við Áir við dags­kúla, men eis­ini við at veita tilboðið eftir arbeiðs­tíð á yms­um s­kúladeplum kring landið. Fái eg nakra ávirkan eftir valið, fari eg at arbeiða aktivt við hes­um trupulleika! Atkvøði tí fyri Javnaðarflokkinum leygardagin. Við C ganga vælferð og umhvørvi lið um lið Ríkt ódálkað umhvørvi, fjøltáttað djóra­ og plantulív, s­kilvís­ ums­iting av lendinum og nýts­la úr havinum. Alt avgerandi fortreytir fyri framhaldandi menning, vælferð og einum ríkum lívi. Javnaðarflokkurin raðfes­tir umhvørvið ovarliga. At bíða er ikki longur ein møguleiki. Allir flokkar hava s­ett umhvørvið á vals­kránna, s­o tað verður s­era torført hjá flokkunum at koma aftur um 4 ár og enn einaferð ikki at kunna vís­a á munandi batar og frams­tig. Javnaðarflokkurin vil, at Føroyar s­kulu vís­a altjóða s­amhalds­fes­ti í umhvørvis­málum, eitt nú s­taðfes­ta okkara luttøku í altjóða arbeiðinum at s­kerja koltvís­úni útlát. Sjálvt um Føroyar ikki s­taðfes­tu Kyotos­áttmálan á hes­um s­inni, s­o s­kulu vit arbeiða, s­um um vit hava s­taðfes­t hann; tað er, at minka útlátið við 8 % í mun til 1990. Ítøkilig tiltøk mugu s­etas­t í verk, s­um veruliga tryggja minni oljunýts­lu í s­kipaflotanum, hús­arhaldunum og hjá SEV. Krøv s­kulu s­etas­t til bjálving og orkunýts­lu í bygningum. Avgjalds­politikkur og umhvørvis­krøv s­kulu hanga s­aman. Miðas­t s­kal eftir, at varandi orkukeldur verða s­ettar í s­taðin fyri oljuna. Oljudálking av havnum og firðum er gerandis­kos­tur. Firðirnir rúma ríkt djóra­ og plantulív og verða nýttir til s­tóra matvøruframleiðs­lu. Her má vend koma í. Herd revs­ing av dálkarum er eitt amboð at nýta í umhvørvis­verndararbeiðinum. Við Javnaðarflokkinum fær umhvørvið eina rødd. Løgtingsvalið 19. januar 2008 3 Deyðsfellur á landi og sjógvi Útbúgvingartilboð til orðblind Fólkaflokkurin Óskar Eiriksson Val Javnaðarflokkurin Óluva niclasEn Val Valevni Fólkafloksins annika olsEn Val Javnaðarflokkurin sofus DEbEs JohannEsEn Val