fríggjadagur 18. januar 2008síða 10

10 Nr. 13 - 18. januar 2008 Uppgávurnar und­ an valinum eru av, og nú bíðar Inn­ lendismálaráðið eft­ir valinum og valnevndin eft­ir fínt­eljingini VALFYRIREIKINGAR Jan Müller Hjá sentrala myndug­leik­an­ um eru fyrireik­ing­arnar av til fyrsta valið, har Føroyar eru eitt valdømi. Innlendismála­ ráðið hevur g­jørt sítt, og­ val­ nevndin hevur g­jørt sítt. Valk­vøldið fer Innlendis­ málaráðið saman við Kring­­ varpinum at tak­a ímóti valúr­ slitunum, og­ tá verður í fyrstu atløg­u g­reitt, hvør verður valdur í nýg­g­ja Løg­ting­ið. Undan valinum hevur val­ nevnin havt tveir setning­ar, sum hon hevur avg­reitt. Onnur er at tak­a ímóti val­ evnislistunum og­ at g­jøg­n­ umg­ang­a teir, og­ hin er at sk­ipa fyri prenting­ini av atk­vøðuseðlunum. Valdag­in eig­ur valnevndin ong­a uppg­ávu. Tá ið valið verður av, fer valnevndin at tak­a ímóti øllum valtilfarin­ um frá valstýrunum k­ring­ landið. Áður hava valnevnd­ irnar k­ring­ landið sk­ipað fyri fínteljing­ini. Hesar val­ nevndirnar eru ik­k­i til long­­ ur. Nú er tað sentrala val­ nevndin, sum fer at sk­ipa fyri fínteljing­ini. ­ Vit fara undir fínteljing­­ ina so sk­jótt, sum tað ber til. Tað tek­ur tíð at fáa val­ bøk­urnar og­ atk­vøðuseðlar­ nar savnaðar, men vit rok­na við, at fínteljing­in verður liðug­ hósdag­in í næstu vik­u, sig­ur Leivur Harryson, sum er formaður í fyrstu sentralu valnevndini til løg­­ ting­sval. Saman við honum í nevndini sita Bárður Lar­ sen og­ Malan Johansen. Í fínteljing­ini verður hvør einasti atk­vøðuseðil vendur og­ snaraður. Serlig­a verður hug­t at teimum atk­vøðuseðl­ unum, sum valstýrini í fyrsta umfari hava valt ik­k­i at telja við. ­ Á valseðlinum sk­al bara verða settur ein k­rossur fyri eitt av valevnunum ella fyri einum av flok­k­unum. Um veljarin g­er ok­k­urt mistak­, tá ið hann avg­reiðir atk­vøðu­ g­reiðsluna í einsemi í val­ bok­sini, so sk­al hann ik­k­i royna at rætta mistak­ið á hesum valseðlinum. Heldur sk­al hann fara aftur til stað­ ið, har hann fek­k­ atk­vøðu­ seðilin og­ biðja um at fáa annan atk­vøðuseðil, sig­ur Leivur Harryson. Fyri fyrstu ferð eru øll tey, sum bjóða seg­ fram at verða vald, á einum og­ sama atk­vøðuseðli. Men tað hevur ik­k­i borið við sær, at atk­vøðuseðilin hesa ferð er serlig­a nóg­v størri í vavi, enn hann plag­ar at vera: ­ Valevnini eru sett upp í tveir teig­ar. Tað ber við sær, at atk­vøðuseðilin er eitt sindur breiðari, enn hann plag­ar at vera, og­ so er hann eitt vet long­ri. Í k­unng­erð í Sosialinum og­ Dimmalætt­ ing­ hava vit víst, hvussu seð­ ilin sær út. Harvið ber tað til hjá veljarunum at k­anna seð­ ilin og­ fyrireik­a seg­ til valið, sig­ur formaðurin í val­ nevndini Leivur Harryson. Øll hava rætt at atkvøða Í seinasta lag­i, tá ið valhølini lata upp leyg­armorg­unin, sk­ulu brævatk­vøðurnar verða k­omnar valstýrunum í hendi. Sjálvan valdag­in ber tað til hjá teimum, sum ik­k­i k­enna seg­ at vera nóg­ væl fyri einsamøll at møta á val­ staðnum og­ atk­vøða í valrúm­ inum, at g­reiða atk­vøðu: ­ Tað er ik­k­i bara eitt ynsk­i hjá veljaranum, men tað er ein rættur, sum allir veljarar hava, at teir k­unnu atk­vøða. Tey, sum ik­k­i eru før fyri at fara inn í sjálvt valhøli, k­unnu k­oma á valstaðið í bili, og­ so fer onk­ur frá val­ stýrinum út í bilin við atk­vøðuseðlinum. Sjónveik­, sum møta á valstaðnum, k­unnu fáa onk­ran eftir eg­n­ um ynsk­i við sær í valrúmið at hjálpa sær at seta k­rossin, men tað er ik­k­i loyvt at leiðbeina fólk­i í, hvørjum tey sk­ulu atk­vøða fyri. Valstýrið hevur ábyrg­dina av, at alt g­ong­ur rætt fyri seg­ valdag­in. Valdag­urin byrjar á øllum valstøðunum við, at formaðurin vísir teimum, sum eru á staðnum, at k­ass­ arnir, har atk­vøðurnar sk­ulu leg­g­jast í, er tómur. Síðani verður k­assin læstur, og­ brævatk­vøðurnar verða lag­d­ ar niður í. Kassin verður ik­k­i latin upp aftur, fyrrenn valið er av, og­ øll hava valt. Tey seinastu, sum g­reiða atk­vøðu, eftir at valstaðið hevur latið aftur, eru val­ stýrini, og­ tey, sum hjálpa til. Tá ið tað er g­jørt, verður farið undir at telja upp. Øll eiga at hava valkort Alt k­unning­ararbeiðið í sambandi við valið hevur Innlendismálaráðið sk­ipað fyri. Eitt nú at k­unna um allar freistirnar, sum eru g­aldandi í sambandi við valið. Talan er um einar tredivu ymisk­ar freistir. ­ Atk­vøðuhølunum hava k­ommunurnar ábyrg­dina av. Vit hava sent k­ommununum sk­riv við upplýsing­um um, hvørjar teirra ábyrg­dir eru, sig­ur Hilmar Høg­enni fulltrúi í Innlendismála­ ráðnum. Hann heldur ik­k­i, at uppg­ávan hjá Innlendis­ málaráðnum hesa ferð, nú Føroyar eru vornar eitt val­ dømi, hevur verið so nóg­v øðrvísi, enn hon hevur verið, tá ið landið hevur verið býtt sundur í sjey valdømir. ­ Ein av uppg­ávunum hjá ok­k­um hevur saman við Landsfólk­ayvirlitinum at sk­ipa fyri vallistunum. Tað eru bara tey, sum standa á vallistunum, sum sambært áseting­unum k­unnu velja. Tey, sum eru á listunum eig­a í seinasta lag­ið hósdag­in at hava fing­ið valk­ort. Um onk­­ ur ik­k­i hevur fing­ið valk­ort, so eig­ur viðk­omandi at seta seg­ í sambandi við k­ommun­ una fyri at freg­nast, hvør orsøk­in er og­ møg­ulig­a at fáa valk­ort, sig­ur Hilmar Høg­enni. Loyniligt Løg­ting­svalið er loynilig­t. Tað sig­ur lóg­in. Men spurn­ ing­urin er, um tað er helt loynilig­t, at talið av veljar­ um er heilt lág­t. ­ Á trimum av teimum 62 valstøðunum er talið av veljarum læg­ri enn 20. Tað er í Hattarvík­, í Gásadali og­ í Myk­inesi. Tað hevur ofta verið at hoyrt, at tað næstan ber til at rok­na seg­ fram til, hvørjum veljararnir í hesum valstøðunum og­ k­ansk­a eis­ ini á teimum, har veljaratal­ ið er undir tredivu, atk­vøða fyri, og­ tað hevur verið frammi, um atk­vøðurnar í hesum støðum ik­k­i átti at verið fluttar til annað val­ stað, áðrenn tær verða tald­ ar. Men tað er ik­k­i loyvt, vísir Hilmar Høg­enni á. ­ Valstýrið á øllum val­ støðunum hevur ábyrg­d av uppteljing­ini og­ harvið eisini av, at avstemmað soleiðis, at tað er samband ímillum atk­vøðutalið, sum er sent til valstýrið og­ talið av brúk­tum og­ óbrúk­tum atk­vøðuseðlunum, sum eru k­omnir frá Innlendismála­ ráðnum. Valið er loynilig­t á tann hátt, at veljarin hevur ik­k­i sk­yldu at upplýsa fyri nøk­rum, hvørjum hann hevur atk­vøtt fyri. Heldur ik­k­i í rættinum. Tað er væl hug­sandi, at hetta verður síðsta ferðin, at tað verður talt upp á smæstu valstøðunum. Í upp­ sk­otinum um broyting­ar í lóg­ini, sum lá í ting­inum, tá ið valið varð útsk­rivað, varð lag­t upp til, at tað sk­al bera til at flyta atk­vøður. Nú bíða teir eftir valinum Hilmar Høgenni, fulltrúi í Innlendismálaráðnum: – Uppgávan ikki nógv øðrvísi við einum valdømi