týsdagur 22. januar 2008síða 30

30 vinnan Nr. 15 - 22. januar 2008 Kynstrið at broyta og menna eina fyritøku býr í at broyta starvsfólkini – eftir teirra egnu treytum. Tað sigur virkisráðgevin, John Ewans Porting, stigtakari til eina nýggja útbúgving í virkisráðgeving í Føroyum Vinna Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Myndir: Jens K. Vang Ein fyritøka, ið ynskir broyt­ ingar, má byrja við tí ein­ staka starvsfólkinum. Men tú kemur ikki langt við bara at krevja av starvsfólkinum, at tað broytir seg. Kynstrið býr í, at fáa ynskið um broyt­ ing at koma frá tí einstaka starvsfólkinum sjálvum. Soleiðis sigur virkisráð­ gevin og gestaltterapeutur­ in, John Ewans Porting, ið júst hevur verið í Føroyum og ráðgivið starvsfólkunum í eini stórari, nútímans før­ oyskari fyritøku. Gestalt- ástøði Ráðgevingin hjá Porting, og nú eisini útbúgvingin, hann tekur stig til í Føroy­ um, byggir á sonevnda gestalt­ástøðið. Grundleggjandi snýr gestalt­ástøðið seg um at lata upp fyri fjalda tilfeingi­ num, sum býr í menniskjum. Sambært Porting brúka tey flestu av okkum bert ein brotpart av okkara menn­ ingarmøguleikum. Orsøkir­ nar kunnu vera, at vit lata gamlar vanar og umstøður­ nar stýra okkum, at vit royna bara at vera fitt og lagalig og ikki seta krøv, at vit eru bangin fyri tí ókenda o.s.fr. ­ Um fyritøkan, fólk starv­ ast í, so brádliga boðar frá tørvinum á broyting og menning, er skjótt, at fólk fara í verjustøðu. Og her er tað so, at ein virkisráðgevi kann koma inn í myndina fyri at hjálpa at fáa glið á broytingartilgongdina. ­ Tankin við hesi hjálpini er, at tú kanst ikki krevja av starvsfólkunum, at tey broyta seg uttan at tú gevur teimum neyðugu amboðini at fremja broytingina. Og tað er her, samrøðan við ráð­ gevan ella coach’in kemur inn, sigur Porting. Hann leggur afturat, at kravið til ein ráðgeva er, at hann er til staðar í sam­ røðuni uppá treytirnar hjá tí, hann tosar við. Bara á tann hátt kann hann hjálpa at loysa upp fyri tí, ið forðar júst hesum persóninum í at menna og umstilla seg. Men hví er Porting so vís­ ur í, at øll fólk hava áhuga í at menna og broyta seg? ­ Eg eri rættiliga sannførd­ ur um, at tað liggur í okkum øllum, at vit ynskja at brúka okkara møguleikar best møguligt og helst á ein krea­ tivan hátt. Allar kanningar vísa eisini, at hetta skapar tey best nøgdu starvsfólkini, sigur Porting. Hann leggur afturat, at hetta í grundini ikki snýr seg um at broyta ein persón útifrá, men at hjálpa viðkom­ andi at finna fram til sínar egnu fjaldu eginleikar ­ við øðrum orðum, at geva per­ sóninum ein møguleika at realisera seg sjálvan. Siðbundnar føroyskar fyritøkur Sambært John Ewans Port­ ing eru alsamt fleiri føroysk­ ar fyritøkur fúsar at taka við teimum avbjóðingum, ið altjóðagerðin og broyttar kappingartreytir annars krevja. Hinvegin er tað ong­ in loyna, at føroyskar fyri­ tøkur hava lutfallsliga ilt við at rista gamlar siðvenjur av sær. Um fyritøkan sjálv hevur lyndi til at verða hang­ andi í gomlum mynstrum, verður tað enn truplari at stimbra starvsfólkini til at taka lut í teimum broyting­ um, sum nýggjar avbjóðing­ ar krevja. ­ Tað kann vera sera freist­ andi at tvíhalda um gamlar vanar, tí teir geva eitt slag av tryggleika. Men menn­ ingin innan vinnulívið gong­ ur so skjótt nú, at tað er alt avgerandi, at starvsfólkini duga at umstilla seg. Men tað skal henda á ein hátt, so samstundis kenna størri arbeiðsnøgdsemi, sigur Porting. Spurdur, um hetta ikki bara er ein sofistikeraður máti manipulera starvs­ fólkahópin til at arbeiða meira, sigur Porting, at tað hevði ein fyritøka ikki kom­ ið langt við. ­ Sæð frá einum fíggjar­ ligum og kreativum sjónar­ horni er tað óðamannaverk at díkja starvsfólk undir í arbeiði. Eg havi upplivað fyritøkur, sum hava kroyst starvsfólkini til seinasta dropa í eini misskiltari roynd at menna fyritøkuna. Úrslitið er tað beint øvuta, nevniliga útbrend starvs­ fólk, sum hvørki menna seg sjálvi og enn minni nakra fyritøku, sigur John Ewans Porting. Starvsfólk ongin sjálvfylgja Porting vísir á, at sjálvt um tað eftirhondini ljóðar sum ein útvantað klisje, so eru starvsfólkini veruliga virðis­ miklasta tilfeingið hjá eini fyritøku. Um eitt starvsfólk ikki kennir seg væl við­ farnan á sínum arbeiðsplássi, finnur tað sær bara eitt ann­ að starv. Við stóra tørvinum á arbeiðsmegi kann ongin fyritøka taka síni starvsfólk sum eina sjálvfylgju longur. Tí er tað eisini serliga blá­ oygt at vænta, at starvs­ fólkini verða verandi, um tey ikki verða vird bæði sum starvsfelagar og med­ menniskju, staðfestir John Ewans Porting. ­ Í dag hava alsamt fleiri starvsfólk tørv á øllum sínum eginleikum og part­ víst persónligheit, til at loysa eina arbeiðsuppgávu. Tí mugu tey hava eina grundleggjandi kenslu av, at tey trívast og mennast. Ein fyritøka, ið ikki megnar at skapa síkar karmar, hevur neyvan nakra framtíð, sigur John Ewans Porting av­ gjørdur. Kynstrið at broyta eina fyritøku Útbúgvingin sum virkisráðgevi ella gestalt-terapeut tekur fýra ár. Fyrstu tvey árini eru støðisár, har arbeitt verður við persónligari menning sambært gestaltprinsippum- og hættum. Síðani er møguleiki at velja eina av tveimum sergreinum: Grein 1: Klinskur psykoterapeutur: Vendir sær serliga til sálarfrøðingar, læknar, sjúkrarøktarfrøðingar, sosialráðgevar og starvsfólk innan onnur viðgerðarøki. Grein 2: Virkisráðgevi: Vendir sær serliga til fólk, ið arbeiða við menning, eitt nú sum starvsfólkaleiðarar, - ráðgevar og lyklapersónar innan HR økið. Tað er GIS International, sum skipar fyri útbúgvingini, ið byrjar í Føroyum í apríl 2008 Útbúgvingin lýkur øll europeisk krøv til útbúgvingar av hesum slag. FAKTA Vestmanna kommuna staðfesta fólkaatkvøðuna Vestmenningar vilja verða ein partur av Streymoynni. Hesum var stórur meiriluti fyri á vegleiðandi fólkaatkvøðuni, sum var í Vestmanna leygardagin. 60 prosent av veljarunum vilja hoyra til Streymoynna, 21 prosent vilja hoyra saman við Vágoynni, og 15 prosent av vestmenningum vilja hoyra saman við Sunda kommunu, skrivar uf.fo. Karl Olsen, borgarstjóri í Vestmanna sigur, at fólkaatkvøðan var somikið greið, at kommunan longu á fundi í kvøld, fer at senda Innlendismálaráðnum eitt skriv, har Innlendismálaráðið verður biðið at staðfesta, at Vestmenningar vilja hoyra til Streymoynna. Fólkið í Vestmanna ynskir at hoyra til Streymoynna, og ikki til Sundalagið ella Vágarnar. ­ Út frá tí mugu vit arbeiða. Verður talan um at leggja saman við Tórshavnar kommunu, so mugu samráðingar til fyrst. Samráðingar mugu eisini til, um Vestmanna og Kvívík skulu leggja saman, sigur Karl Olsen. - Ein fyritøka kann ikki krevja, at starvsfólkini umstilla seg, uttan at geva teimum amboðini at umstilla seg við, sigur John Ewans Porting, ið hevur ráðgivið nógvum føroyskum fyritøkum seinnu árini ” - Sæð frá einum fíggjarligum og kreativum sjónarhorni er tað óðamannaverk, at díkja starvsfólkini undir í arbeiði John Ewans Porting, virkisráðgevi