mikudagur 23. januar 2008síða 14

MIÐvIkan 14 nr. 11 • 23. januar 2008 klárt. Tey vóru von at fara tíðliga upp. Samrøðan snúði seg um veðrið. Tað var kanska ein uppkláring á veg. Men tað fór so ikki at henda fyrr enn dagin eftir var sagt í tíðindunum í útvarpinum í Reykjavík. Vit hoyrdu um nógvar stormskaðar eftir øllum suðurlandinum. Hjá okkum, sum frammanundan ikki vóru í besta hýri, var tað ikki hugaligt at hoyra slíkt longu frá morgunstundini. Vit vóru inni mestsum allan dagin, men vit vitjaðu eins og hinir av manningina í onnur hús, har vit fingu kaffi. Hesi blíðu fólkini gjørdu nógv fyri at fáa okkum at hugsa sum minst um tað tap, vit høvdu havt av skipi og ognarlutum. Við morgunborðið næsta morg­ un fortaldi verturin frá vegaum­ sitingi í Reykjavík, at kavarudding av vegnum skuldu byrja longu eftir døgurða, tá roknað var við avtakandi norðanvindi og minni kavaroki. Tað var framvegis bítandi kuldi, men í betra veðrinum nýttu vit høvi at hyggja at vrakrestunum av Arizonu. Síðan fóru vit í kirkjuna at hyggja at okkara drívgóðsi. Hetta sá út til at vera ein stór rúgva av frystum skrambli, sum eisini luktaði illa av petroleum. Uttan mun hvat vit áttu her, fóru vit úr kirkjuni í takksemi um, at sjálvt lívið er meira vert enn deyð ting. Einki av hesum kom heldur við til Reykjavíkar. Í fleiri av teimum heimum, vit vitjaðu, heilsaðu vit uppá seingjaliggjandi fólk. Millum hesi vóru tvær konur, sum høvdu hoyrt um nevndu sálmabók. Tað gjørdi teimum ongan mun, at sálmarnir vóru danskir úr ”Salmebog for kirke og hjem” (1931­231. upplag). Hetta var okkara einasta sálmabók til kirkju, til skúla og til lestur umborð á skipum. Vit vóru tríggir frá skipinum sum, umframt húsfólkini, stóðu við sjúkrasongina í hesum lágloft­ aða tronga rúmi og sungu. Hetta var ein sermerktur sálmasangur við okkara gøtu­danska, sum íslendingarnir hildu vera føroyskt. Knappliga fóru tey at syngja ein sálma á íslendskum. Tá hendi nakað merkiligt og óskiljiligt fyri okkum øll. Vit hvørki kendu ella skiltu sálmin. Kortini rørdi hann sinnið, og tað ljóðaði sum hægsta hátíð. Hetta komu vit ikki at gloyma. Hetta hevði verið ein strævin dagur við øllum nýggju inntrykk­ um. Móti kvøldi vóru vit sera móðir. Til Reykjavíkar Næsta morgun vóru vit vaktir longu klokkan seks. Tað var komið boð úr Reykjavík um, at meginparturin av vegnum frá Reykjavík til Bjarg var farbarur. Hetta merkti, at okkara ferð til Reykjavíkar var treytað av minst trimum tímun á rossabaki í sterk­ um kulda og ringum føri til eitt stað, haðani vit kundu koyra í bili restina av teininum. Tað kom boð frá okkara ferða­ leiðara, at rossini vóru gjørd klár, og at vit skuldu hittast mitt í bygd­ ini. Eingin okkara var spurdur, um vit settu okkum førar fyri eina slíka langa ferð á rossabaki. Hóast vit trivust væl í bygdini, so skuldu vit víðari. Tað var heldur einki val, tí rutubátar vóru eingir til Bjarg. Ávegis til Reykjavík Tað var við stúran, at vit fóru avstað í hesum vetrarliga apríl­ veðrinum. Mong av fólkunum í bygdini vóru møtt upp at siga okkum farvæl. Tað rørdi okkum nærum til tár. Serliga tá ið nakrar av kvinnunum góvu okkum ullint hálsaturriklæðir og vøttir, sum eisini vissuliga kravdust á hesum langa ríðitúri. Vit fóru so avstað. Gomul fólk og børn veittraðu til okkum frá vindeygu og opnum hurðum. Síðan riðu vit varisliga stig fyri stig aftaná førarahestin. Tað vóru tveir hestar frammanfyri okkum at traðka kavan niður, og ein gekk aftast, so trygd var fyri, at øll fylgdust. Eftir hálvum øðrum tíma vóru vit komin 10­11 kilometur, har tað vóru djúpar fannir allan vegin. Men einki er óført fyri íslendsku rossini. Vit høvdu ein stuttan kaffistøðg í einum seyðahúsi. Har var ríkiligt av plássi bæði fyri djór og fólk. Okkara vertsfólk í Bjarg høvdu verið so umhugsin at geva okkum matpakka og kaffi í eini varmafløsku. Seinni parturin av túrinum tók eisini hálvan annan tíma. Tá søgdu vit farvæl við okkara førarar og góvu hvørjum øðrum eitt klemm. Rossini fingu eisini eitt klapp. Vit vóru komnir í øllum góðum til avtalaða staðið, har fimm persónbilar bíðaðu eftir okkum. Hetta var sjálvsagt nakað heilt annað enn ríðingin. Ríkið rindar Bæði hjá bóndanum í Herdalsvík og í bygdini Bjarg høvdu vit spurt, hvat vit skuldu gjalda fyri gesta­ blídnið. ”Ríkið borgar,” var svarið hvørja ferð. Tað var ikki talan um at vit skuldu gjalda. Vit høvdu heldur ongar pengar, men máttu tó spyrja fyri at vera fólkaligir. Ríkið var í hesum førinum sjálvandi danski staturin, sum rindaði fyri allar útreiðslur, eisini fyri ferðina heim til Føroyar. Ávegis til Reykjavík støðgaðu vit við ein kostskúla, har vit fingu døgurða, og var hetta fyriskipað av myndugleikunum í Reykjavík. Vit fingu heita og sterka oksakjøtsuppu. Hetta var ein ófør máltíð. Tástani fingu vit hitan aftur í kroppin aftaná kuldan frá ríðitúrinum og síðan koyringina í einum køldum bili, og hevði kuldin trongt gjøgnum merg og bein. Vit vóru nú væl tilpassar og kundu halda áfram teir seinastu 40 kilometrarnar til Reykjavíkar. Tað var ringt føri og nógv hol í vegnum orsakað av frostskaðum á vetrinum. Vit komu tískil ikki til Reykjavíkar fyrr enn við hálvgum trý tíðina seinnapartin. Fáa klæði Tað vóru bíløgd hotellrúm til okkum í Reykjavík. Har lógu boð frá eini klædnaforrætning um, at vit voru vælkomnir hagar at fáa nýggj klæði. Vit fingu vanlig gerandisklæði, sum eisini vóru hóskandi at ferðast heim í. Hetta svaraði eisini til tey klæði, ein vanliga nýtir, tá ið farast skal í land av skipi. Hetta var mynstrut troyggja, myrkar buksur, svartaskógvar, kaskett og hálsaturriklæði. Okkara læntu klæði vórðu savnað saman í eina rúgvu, sum forrætningin tók sær av at reinsa og at senda aftur til bóndagarðin í Herdisarvík. Longu tá ið vit komu til Reykja­ víkar fingu vit boð um, at vit kundu fáa ferðaseðil heim dagin eftir. Á veg heim Tað var norska ferðamanna­ og farmaskipið Lyra, sum sigldi í fastari rutu millum Bergen, Havnina og Reykjavík, vit skuldu fara heim við. Vit vóru tí bert eina nátt á hotellinum, hóast vit einki høvdu havt ímóti at veri einar tveir dagar meira. Men vit long­ dust eisini eftir at sleppa heim til familjuna. Vit skuldu sigla klokkan seks á kvøldi, og fingu boð um at møta klokkan fimm. Hetta var ein langur dagur at koma ígjøgnum. Bert at eta og at ganga og mala í býnum, tað var alt vit kundu gera. Vit høvdu ikki so frægt sum áhuga fyri handilsgluggunum og kundu ikki so mikið sum hugsa um at keypa nakað tinganest heim við okkum. Vit høvdu einki viðføri og ongar pengar. Hetta var ein eitt sindur løgin kensla. Klokkan fimm vóru vit á keiuni og blivu veittraðir umborð, har ein stýrimaður tók væl ímóti okkum. Hann tók í hondini á okkum og ynskti ”vælkomin”. Síðan fingu vit ávíst kahúttspláss á 3. klassa afturi í skipinum. Í mun til lugarið á einum fiskiskipi var her sera rúmligt. Hvussu tað sá út á 2. og 1. plássi fingu vit ikki at vita, tí hesir klassar vóru bert ætlaðir tí meira fína slagnum. Tað var eitt sindur av frálands­ vindi, tá ið vit fóru. Veðrið hevði broytt seg frá degnum fyri, og tá tað varð myrkt gjørdist stjørnuklárt og kalt. Íslendska veðurforsøgnin lovaði gott veður eitt samdøgur fram, sum ikki var so ofta at hoyra í apríl á hesum leiðum. Ein tíma eftir fráferð fingu vit heitan mat. Hetta var so aðru ferð hendan dagin, tí vit høvdu eisini etið á hotellinum. Maturin umborð var góður og tað sama var við matarlystinum. Vit vóru í góðum lag, tí sum orðatakið sigur: ”Frótt er høvur av fullum maga.” Dagin eftir sigldu vit fram við Vestmannaoyggjum í framhaldandi frálandsvindi og økjani kuldastigum. Í Stranda kirkju hevði Petur Nolsøe, sum arbeiddi á sjómansheiminum Ørkin minningarorð Her verður kransur blakaður á sjógv, har Ernestina fórst. Vinstrumegin er Jákup Ziskason, og høgrumegin er Manne Høgnesen, abbasonur Jóan Magnus Høgnensen, sum var ein teirra, sum ikki bar boð í bý Phi-Phi varð niðursigld í 1933