fríggjadagur 25. januar 2008síða 6

6 tíðindi Nr. 18 - 25. januar 2008 Nýggjan skúlastjóra Strendur: Í lýsing í bløðunum lýsir Mentamálaráðið við at starvið sum skúlastjóri við Stranda skúla er leyst at søkja frá 1. mars í ár. Høvuðsuppgávan hjá nýggja stjóranum verður at standa á odda fyri eini framhaldandi menning á námsfrøðiliga og fyrisitingarliga økinum. Hann skal eisini seta í verk eina menningarætlan fyri skúlan og seta í verk ítøkiligar broytingar samsvarandi visjónini hjá Mentamála­ ráðnum. Í Stranda skúla eru um 200 næmingar í 1. til 10. flokk. 22 lærarar starvast við skúlan. Ársins fyrstuhjálpari finnast Reyði Krossur: Felagsskapurin sóknast nú eftir uppskotum til, hvør skal tilnevnast heitið sum ársins fyrstuhjálpari í 2007. Tann, sum verður settur í uppskot, skal í farna ári á ein serligan hátt hava givið kropsliga ella sálar­ liga fyrstuhjálp, og á tann hátt virka sum ein fyrimynd hjá øðrum. ­ Enda­ málið er ikki bert at tilnevna Ársins fyrstuhjálpara. Endamálið er somu­ leiðis at eggja øðrum at læra seg fyrstuhjálp, soleiðis at fleiri mannalív kunnu verða bjargað, sigur Suni Vinther, formaður í Reyða Krossi. Bæði einstaklingar, feløg, løgregla og aðrir stovnar kunnu senda inn uppskot, og eiga hesi at vera Reyða Krossi í hendi í seinasta lagi tann 31. januar. Í samgongusamráðing­ unum í Løgtingshús­ inum í hesum døgum, eru ongar ætlanir um at avtaka skattalættan í ár, hóast fakfeløg mótmæla Skattalættin Áki Bertholdsen aki@sosialurin Teir tríggir flokkarnir, sum nú samráðast um at skipa nýggja samgongu, hava ongar ætlanir um at avtaka skattalættan fyri í ár. Tað skilst á teimum polit­ ikarum, vit hava tosað við. Vit fingu ikki orðið á sam­ gonguleiðaran, Jóannes Eidesgaard, løgmann, men Hans Pauli Strøm, landsstýr­ ismaður í almanna­ og heilsu­ málum, sigur, at ivingarsamt um tað ber til at røra ein skattalætta, sum er komin í gildi og tað hevur heldur ikki verið í valskránni hjá Javnað­ arflokkinum at strika ein skattalætta við afturvirkandi kraft og sum langt síðani er samtyktur. Kortini leggur hann stór­ an dent á, at Javnaðarflokk­ urin góðtekur undir ongum umstøðum, at fleiri nýggir skattalættar verða lætnir í hesum valskeiðnum, tí pen­ ingurin skal brúkast til væl­ ferðartænastur. Skattalættin fyri í ár er ikki nýggjur, tí hann varð samtyktur longu í 2006. Jørgen Niclasen, formað­ ur fólkafloksins, hevur samstundis gjørt púra greitt, at tað kemur ikki upp á tal at hækka skattin í hesum valskeiðnum. Magni Laksáfoss, lands­ stýrismaður í fíggjarmálum, hevur bara eina viðmerking og hon er, at í samgongu­ samráðingunum higartil, eru tey als ikki komin til at tosa um skattalætta. Hinvegin kann viðmerkj­ ast, at tá ið hann tók við sum landsstýrismaður í fíggjarmál­ um í fjør summar, varð hann ímóti skattalættanum og tá ið samgongan legði uppskot um fíggjarlóg fyri 2008 fram, var skattalættin fyri í ár munandi skerdur afturímóti uppruna­ liga ætlanini, sum varð sam­ tykt nakað eftir, at hendan samgongan tók við. Men so varð løgtingsval útskrivað og harvið datt skerjingin burtur og sostatt er tað upprunaliga skattalætt­ in, sum er í gildið og tað er hesum, fakfeløgini mót­ mæla. Ólógligt og tvørligt Sakførarar, vit hava tosað við, staðfesta, at tað er ólóg­ ligt at broyta ein skattalætta, sum er komin í gildið. ­ Stýrisskipanarlógin bein­ leiðis forðar fyri at lóggeva við afturvirkandi kraft og skattalættin kom í gildi 1. jan­ uar, sigur Eyðfinnur Jacob­ sen. Tað er bara loyvt at lóg­ geva við afturvirkandi kraft, tá ið tað er til fyrimuns fyri borgaran og at hækka skatt­ in kann valla sigast at vera til fyrimuns fyri borgaran. Hinvegin er tað onki, ið forðar Løgtinginum í broyta skattalógina aftur mitt í ein­ um ári og sostatt ber væl til at leggja uppskot fyri løg­ tingið, sum avtekur skatta­ lættan frá 1. mars, fyri at nevna eitt dømi. Men tekniskt er tað tor­ ført og skapar stórar, umsit­ ingarligar trupulleikar, sig­ ur Sofus Johannesen á Tolli og skatti. Hann sigur, at í grundregl­ uni fylgir skattaárið álma­ nakkaárinum og skal skatt­ urin broytast mitt í einum ári, skulu tvær uppgerðir – ella í veruleikanum tvey skattaár­ gerast, og tað elvir til stórar trupulleikar. Aftur í ár er ætlanin, at lata ein skattalætta, men tað verða tey vælbjargaðu, sum fáa tann størsta skattalættan meðan verkafólkið fær lítið og onki og tað átala arbeiðarafeløgini Skattalætti Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Aftur í ár er ætlanin at lata tey vælbjargaðu fáa ein stór­ an skattalætta. Hinvegin er ikki ætlanin at verkafólk og onnur lág­ lønt skulu hava nakran ser­ ligan skattalætta. Arbeiðarafeløgini halda, at skattalættin er so órætt­ vísur, at tey átala politisku avgerðina og heita á politik­ ararnar um at strika ætlaða skattalættan fyri í ár. Vit hava spurt Hans Joen­ sen, formann í Havnar Arbeiðsmannafelag, hvørjar vónir hann setir til tað nýggju samgonguna, sum skal skip­ ast eftir løgtingsvalið leygar­ dagin. Hann sigur, at hann vón­ ar, at tað nýggja samgongan fer at strika ætlaða skatta­ lættan fyri í ár, tí hann er so órættvísur, at hann er mest fyri tey vælbjargaðu. ­ Seinastu tíðina er kikar­ in settur á tey bleytu virðini og tað hevði kanska verið rættari at brúkt skattalættan til at fíggja vælferðartænast­ ur við, sigur formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag. Eisini Samtak, sum er sam­ skipanin ímillum Havnar Arbeiðsmannafelag, Føroya Arbeiðarafelag og Fiski­ mannafelagið, hevur beinleið­ is heitt á politikararnar um at strika skattalættan í ár. Stuðla føroyingum Eitt annað mál, sum hevur verið nógv umrøtt, er trotið á arbeiðsmegi og har hevur politiski myndugleikin start seg blindan upp á eina ein­ astu loysn og tað er at fáa útlendska arbeiðsmegi hendavegin. ­ Samstundis vita vit, at tað er ein rættiligur hópur av føroyskum handverkarum uttanlands og arbeiðir og tað tykist eitt sindur øvugt, at vit so skulu fáa útlendingar higar í staðin – sum haraftur­ at skulu hava trygd fyri full­ ari arbeiðsviku, samstundis sum føroyingar onga trygd hava fyri einum tí einasta tíma. Sostatt eru tað kreftir sum vilja hava, at útlendsk arbeiðsmegi skal hava størri rættindi í Føroyum enn okk­ ara egna arbeiðsmegi. Hans Joensen heldur hin­ vegin, at politiski myndug­ leikin kundi umhugsa, hvussu føroyingarnir, sum arbeiða uttanlands, kunnu stuðlast at koma heimaftur at arbeiða. ­ Undir øllum umstøðum er tað ein avgjørd fortreyt fyri at fáa útlendingar henda­ vegin at arbeiða, at tað er undir heilt nágreiniliga skipaðum viðurskiftum. Hann heldur eisini, at virkisleiðslur kundi umhugsa at skipa fyri, so at skúlaung­ dómur í størri mun slapp at arbeiða eftir skúlatíð. Aftur í ár fáa teir føroyingar, sum hava góða løn, ein stóran skattalætta ímeðan tey límaløntu fáa nakrar fáar krónur Tey vælbjargaðu fáa enn meiri í skattalætta Ongar ætlanir at avtaka skattalættan Skattalættin 2008 Soleiðis verður skattalættin í ár býttur ímillum teir ymsu lønarbólkarnar. Tað sæst týðiliga, at tað eru tær høgu inntøkurnar, sum eisini fáa nógv mest í skattalætta ímeðan tey lágløntu fáa nakrar hundraðkrónuseðlar í skattalætta í alt ár. Fakfeløg halda, at skattalættin er so órættvísur, at tey átala politisku avgerðina Ársinntøka Skattalætti í 2008 120.000 kr. 240 kr. 180.000 kr. 680 kr. 200.000 kr. 690 kr. 230.000 kr. 765 kr. 500.000 kr. 6.240 kr. 1.000.000 kr. 7.490 kr.