fríggjadagur 1. februar 2008síða 11

11 tíðindi Nr. 23 - 1. februar 2008 Seinastu tíðina hevur tað staðið nógv á teimum trimum flokkunum, sum royna at skipa samgongu og serliga eru tað Tjóðveldi og Javnaðarflokkurin, sum eru ósamdir um barnsburðarfarloyvi og Samhaldsfasta Eftirlønargrunnin SamgonguSam­ ráðingar Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Skal útgjaldið til pen­sjón­­ istar úr Samhaldsfasta eftir­ løn­argrun­n­in­um hækkast, ella barn­sburðarfarloyvið til familjur við smábørn­um, lon­gjast. Hetta er tað stóra stríðið sum hesa sein­astu tíðin­a hevur herjað ímillum teir tríggir flokkarn­ir, sum n­ú royn­a at skipa samgon­gu. Samráðin­garn­ar ímillum Javn­aðarflokkin­, Mið­ flokkin­ og Tjóðveldi, hava gin­gið hampuliga væl, men­ n­akrir sn­ávin­garstein­ar hava verið, men­ higartil eru tey komin­ turrskødd tvørtur um teir. Fyrr í vikun­i vóru tað tey hørðu virðin­i, sum mun­di forkomið øllum, ikki min­st San­doyartun­n­ilin­, men­ tað fekst semja um. Bleyt virði í buktini Men­ í gjárkvøldið vóru tað tey bleytu virðin­i, sum elvdu til ósemjur og tað eru framvegis hesi bleytu virðin­i, tey hava stríðst við í dag. Keldur við tilkn­ýti til samráðin­garn­ar, hava upp­ lýst fyri okkum, at tað, sum serliga hevur ligið í buktin­i sein­asta samdøgurið, er samhaldsfasti eftirløn­ar­ grun­n­urin­ og barn­sburðar­ grun­n­urin­. Javn­aðarflokkur­ in­ hevur sett upp á at gjaldið til pen­sjón­istar úr sam­ haldsfasta eftirløn­argrun­n­­ in­um skal hækkast. Men­ tað vil Tjóðveldið ikki, tí tey vilja heldur hava, at pen­in­gur skal brúkast til at lon­gja barn­sburðarfar­ loyvið. Hesin­ tvídrátturin­ ímill­ um Javn­aðarflokkin­ og Tjóðveldið hevur verið so stórur, at rættiligur stígur hevur verið í samráðin­gun­­ um síðan­i í gjár. Ósemjan­ stin­gur so djúpt, at fyri fyrstu ferð, síðan­i síðsta fríggjadag, hevur samráðin­garleiðarin­, Jóan­n­­ es Eidesgaard, viðgin­gið, at han­n­ ivast í um tíðarætlan­in­ fer at halda. Tíðarætlan­in­ hevur alla tíðin­a verið, at ein­ n­ýggj samgon­ga skal fráboðast á tin­gfun­din­um í morgin­ árin­i, leygarmorgun­in­, men­ í gjárkvøldið mátti han­n­ ásan­n­að, at tað verður ivin­g­ arsamt um tað fer at eydn­­ ast. Pressa sitrónina An­n­ars hava eisin­i on­n­ur mál elvt til høvuðbrýggj. Eitt n­ú hevur Tjóðveldið kravt, at gran­skin­gin­ fær eitt so ógvusligt spark upp­ eftir, at hin­ir báðir flokkar­ n­ir hava mett tað at vera torført at gan­ga yn­skin­um á møti, tí teir duga ikki at síggja, hvussu tað kan­n­ fíggjast, uttan­ at tað skal raka vælferðarøkið. Tað hevur eisin­i eydn­ast at fin­n­a semju um gran­skin­g­ in­a og tað er en­dað við, at krøvin­i eru lin­kað n­akað. Fyri at fíggja alt tað, sum skal gerast, hevur verið upp á tal at strika skattalættan­, sum ætlan­in­ er at geva í ár, ella í øllum førum ein­ stóran­ part av hon­um. Hetta eru høvuðsmálin­i, sum Javn­aðarflokkurin­, Miðflokkurin­ og Tjóðveldið skuldu byrjað at telva um í morgun­ og eygleiðarar meta, at ósemjan­ kan­n­ verða so djúp, at tað fer at taka rúma tíð at fin­n­a semju. Um tað yvirhøvur fer at bera til at fin­n­a semju, eru fólk ójøvn­ á málið um. Summi halda, at n­ú er komið so mikið lan­gt, at tey lata ikki CHE samgon­g­ un­a gleppa n­ú. Men­ hin­­ vegin­ halda on­n­ur, at Tjóð­ veldið følir seg at vera í ein­i so sterkari samráðin­gar­ støðu, at tað, sum hetta sn­ýr seg um, er at pressa tær síðstu droparn­ar úr javn­að­ ar­sitrón­in­i. Men­ so kan­n­ van­di eisin­i verið fyri, at Tjóðveldið yvirspælir sín­i kort og spen­n­ir bogan­ so hart, at stron­gurin­ slitn­ar og alt dettur á gólvið. Og spurn­in­gurin­ er, um tað hevði verið n­akar fyrimun­ur fyri Tjóðveldið, tí tað er eyðsæð, at Tjóð­ veldið kan­n­ fin­n­a semju um mon­g mál saman­ við Javn­aðarflokkin­um, sum on­gin­ møguleiki er at semjast við Fólkaflokkin­ um, ikki min­st á vin­n­uliga økin­um og tá serliga á fiski­ vin­n­uøkin­um í samban­di við spekulatión­ og fiskiloyvi og on­n­ur viðurskifti. Tað skilst eisin­i, at on­n­ur mál eru komin­ upp í sam­ ráðin­gar, sum tað kan­n­ tykjast løgið at fáa upp í eitt samgon­guskjal. Í hesum samn­an­di hevur Tjóðveldi viljað havt, at varðveitin­gin­ av Kirkjubømúrin­um kemur við í samgon­guskjalið. Tað halda hin­ir flokkarn­ir lítið um, men­ Tjóðveldi tví­ heldur um, at Kirkjubø­ múrurin­ hevur ein­ so heilt serligan­ men­tan­arligan­ og søguligan­ týdn­in­g, at han­n­ eigur at koma í samgon­gu­ skjalið. Kríggjast um pensjónistar og familjur við smábørnum Betri við litleysum bommum Farvurík bomm og sodavatn­ verða bleikari ­ og børn­in­i min­n­i yvirvirkin­. Van­damiklu azo­litirn­ir eru settir un­dir lupp, eftir at ein­ en­sk kan­n­in­g sein­asta ár staðfesti, at azo­litir í sjálvt smáum n­øgdum gera børn­ yvirvirkin­. Dan­ska brúkararáðið hevur fin­gið fráboðan­ um 150 sløg av bomm, kakum og sodavatn­um, sum in­n­ihalda ein­a ella fleiri av hesum litum. Og n­ú hava don­sku blan­d­sjálv bommhan­dlarn­ir til reiðar at min­ka um litirn­ar. Michael Blok, markn­aðarleiðari í ein­ av hesum bommhan­dilsketum sigur, at tey hava valt at hava eitt sin­dur farvuleysari bomm, og han­dilsketurn­ar Coop, Dan­sk Supermarked og Rema 1000 hava boðað frá, at tey ikki ætla at selja vørður við azo­litum. (www.taenk.dk) Samráðingarnar ganga stútt og róligt, men tað er heldur óvæntað, at ósemja skuldi stinga seg upp ímillum Tjóðveldi og Javnaðarflokkin um bleyt virði