mánadagur 4. februar 2008síða 13

Nr. 24 - 4. februar 2008 13 Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he- vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Soleiðis sum málið er lýst, verður mælt frá at geva loyvi at flúgva í føroyskum loftrúmi og at lenda í Føroyum við skaðiligum farmi. Hvør flúgving, fram er farin í farna ári, verður ikki upplýst, og hvussu vandamikil ella skaðiligur farmurin er, verður heldur ikki upplýst. Vit fáa sostatt onga hóming av, um ætlaða flúgvingin er í samsvari við føroysk áhugamál ella ikki, og heldur onga hóm­ ing fáa vit av, hvør tilbúgv­ ing krevst, um veruligur vandi stendst av tí vanda­ mikla farmi, ið møguliga fer at lenda í Føroyum. Ísland og Noregi hava kastað saman um strateg­ iska týdningin av lofthavi­ num í Norðurhøvum. Tað velduga føroyska loftrúmið gerst partur av hesi ætlan, men uttan føroyska lut­ tøku, tí føroyskur sjálvs­ avgerðarrættur er tyrvdur undir donsku grundlógini og ”Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøer­ ne.” Upplýst er, at Ísland hev­ ur ábyrgdina og umsiting­ ina av lofthavinum yvir Føroyum, men hvørki á tingi ella á fólkaatingi fæst nakað at vita um, hvussu stór ferðslan er, ella hvørji gjøld verða tikin fyri at flúgva í føroyskum loft­ rúmi. Uttanlandsnevndin er ikki er tikin upp á ráð í avhendingini av ábyrgd og umsiting av føroyska lofthavinum. Tað kennist tí heldur kollut at sama uttan­ landsnevnd skal ráðgeva løgmanni um, hvør kann flúgva í einum lofthavi, sum danir hava avreitt íslendingum at umsita og bera ábyrgdina av. Loftvegis flutningur og lending við vandamiklum evnum, píning av fangum og mannarættindi teirra eru ógvuliga viðkvom og nógv umrødd evni aðrastaðni í heiminum, har altjóðagerð­ in hevur flutt okkum mun­ andi nærri hvør at øðrum. Altjóða felagsskapir, harímillum Amnesty Inter­ national, ST nevndin móti pining og ST serfrøðingar hava mælt til, at Guantána­ mo­legan á Kuba verður latin aftur. Kortini heldur hendan legan fram saman við øðrum legum av sama slagi, og fleiri og fleiri dømi um píning av sekum sum ósekum røkka við jøvnum millumbilum fjøl­ miðlunum kring allan heimin. Nýggj lóggáva, sum beinleiðis er í stríð við altjóða mannarættindi, hevur millum annað við sær, at fangar kunnu sita lívstíð í amerikonskum varðhaldi uttan ákæru og uttan rætt til verju, har próvtilfar, sum er komið fram undir píning, verður nýtt. Váttaði tíðindi frá FBI um píning av fangum í Guantanamo leguni, eru tengd at loftvegis flutningi av hesum fangum, og tá bendir nógv á, at vit møgu­ liga standa hesum brots­ verkum nærri enn gott er. Vísandi til hesi brot á mannarættindini verður enn eina ferð mælt løg­ manni til at krevja av donsku stjórnini, at hon virðir mannarættindini og undir ongum umstøðum loyvir flutningi í føroysk­ um lofthavi av fangum uttan rættartrygd. Staðfest verður enn eina ferð, at eingi frambrot hava verið í føroyskum uttan­ ríkis­ og trygdarpolitiskum áhugamálum yvirhøvur. Uttanríkispolitiska heimildarlógin gevur eina røð av bindingum, men ongar heimildir, og Fám­ jinsskjalið sæst als ongan týdning hava fingið yvir­ høvur. Nógva stásið, ið gjørt varð burtur úr Fámjins­ skjalinum frá 29. mars 2005, ið skuldi tryggja Føroyum ektað innlit og veruliga ávirkan á uttan­ ríkis­ og trygdarpolitisk viðurskifti, sæst ikki vera vert tað pappír, tað er skrivað á. Í løgtingsmáli nr. 70/2005 og nr. 14/2007, skeyt Tjóðveldi ma. upp, at føroyska lofthavið skuldi undir føroyska umsiting. Vóru hesi mál samtykt, høvdu vit havt eina mun­ andi sterkari tilgongd bæði til EFTA­felagsskapin, ECAA loftferðslumálið og til samlaða spurningin um loyvi til flúgving í før­ oyskum loftrúmi yivrhøvur. Hóast løgtingið samtykti, at øll tiltøk mótvegis Irak skuldu góðkennast av ST, so endaðu bæði danir og føroyingar í einum borgara­ kríggið, sum løgtingið tók greiða frástøðu frá. Heldur ikki sæst løgtingið hava verið partur í rýmingini úr hesum kríggið, sum vit bera ábyrgd av, og sum framvegis herjar og drepur frá hond. Flúgving í føroyskum lofthavi við hernaðarflog­ førum við vandamiklum evnum er helst tengt at hesum kríggið og øðrum ófriði kring heimin. Upp­ lýst verður ikki, hvørji hesi vandamiklu evni eru, sum møguliga lenda í Føroyum, og føroysk tilbúgving stendur á berum í so máta. Heldur ikki verður sagt eitt orð um flutning av fangum í føroyskum loft­ havi. Málið er stak illa lýst, og føroyingar umsita ikki tað, sum fer yvir høvdinum á teimum. Hóast so er, so verður, vísandi til frammanfyri nevnda, enn eina ferð mælt løgmanni frá at geva loyvi til flúgving til ófrættakend endamál. Harafturat eigur løg­ maður at átala og krevja av dønum, at Føroyar móti føroyskum vilja ongantíð aftur gerast partur av skammiligum og óvirði­ ligum krígsherðindum aðrastaðni á knøttinum, og at føroyskt lofthav undir ongum umstøðum verður brúkt til tílík endamál aftur. Tórshavn, tann 11. desember 2007 Nógv verður sagt og skriv­ að um landssjúkrahúsið. Tíðanverri verður einki sagt ella skrivað um tað góða. Alt tað skal eg ikki taka støðu til, men eg havi eina meining. Hon er at tað skal leitast bæði væl og leingi eftir slíkari professoinal­ ismu millum starvsfólkið har. Eg var fyri stuttum akutt innløgd ­ og við fylgjandi operatión. Tað dygdar arbeiðið, ið har var útført, sigur mær, at tað ikki einans finst á tí deildini, ið eg lá á. Tí er mín konklutión, at á Lands­ sjúkrahúsinum kunnu tey saktans seta seg javnbjóðis við onnur sjúkrahús kring heimin. Tey hava øll alla virðing uppiborna. Gott var at koma heim aftur á Ellisheimið og fáa so hjartaliga móttøku, og har eg fái alla ta hjálp, ið mær tørvar. Jú gott er at kenna, at enn býr fjálgan í føroyska fólkinum. Til seinast vil eg heilsa øllum, ið um meg vóru við hávirðing og biðja harran um at signa allar hjálpandi hendur. Ráðførsla í uttanlandsnevndini um flúgving í føroyskum lofthavið HergeIr NIelseN Professionalisma á Landssjúkrahúsinum á Ellisheiminum Halda OlseN Stór viðurkenning til eitt listafólk VIRÐISLØN Tíðindaskriv Hósmorgunin 8. februar kl. 10 verður almenn móttøku á Fróðskaparsetrinum, J.C. Svabos gøtu 14, í sambandi við, at gáva verður latin úr grunni Thorvalds Poulsen av Steinum. Aftur í ár fær eitt ungt føroyskt listafólk 60.000 kr í gávu úr grunni Thorvalds Poulsen av Steinum. Gávan verður latin listafólki, sum nevndin metir skarar framúr og tí kann koma langt á síni listarligu leið. Listafólkið, sum fær gávuna, verður persónliga til staðar til móttøkuna, so tit kunnu fáa myndir og práta við viðkomandi aftaná. Endamálið við grunninum er at stuðla og eggja ungum fólki at fáa sær listarliga útbúgving. Thorvald Poulsen av Steinum, ið stovnaði grunnin, var gartnari í Havn og hevði stóran áhuga fyri bókmentum og list. Tað ber ikki til at søkja pengar úr grunninum. Nevndin í grunninum finnur sjálv fram til ung listafólk, sum tey meta hava serligt hegni. Nevndarlimirnir í grunninum eru formaður Jóan Pauli Joensen, rektari á Fróðskapar­ setrinum, Oddfríður M. Rasmussen, formaður í LISA og Magnus Tausen, formaður í Føroya Lærarafelag. Hetta er 8 árið á rað, at gávugóðs verður latið úr grunninum, gávugóðsið var fyrstu ferð latið í 2001, og síðan hava 11 ung listafólk fingið gávu úr grunninum, tey eru hesi: 2001 Rannuvá Kunoy, listakvinna 60.000 kr 2002 Andrass Olsen, trombonspælari 60.000 kr Teitur Árnason, filmsleikstjóri 25.000 kr Petur Elias Askam Guttesen, rithøvundur 25.000 kr 2003 Tróndur Bogason, tónleikari og tónaskald 60.000 kr 2004 Marjun Kjelnæs, rithøvundur 25.000 kr Jógvan Sverrason Biskupstø, sniðgevi og teknari 25.000 kr Eivør Pálsdóttir, songkvinna 25.000 kr 2005 Bárður Oskarsson, teknari og rithøvundur 60.000 kr 2006 Jóhanna Reginsdóttir av Steinum, sniðgevi 60.000 kr 2007 Sámal Blak 60.000 kr Dátueftirlitið skipar fyri almennum fundi í Miðlahúsinum UNG OG SAMSKIFTI Tíðindaskriv Vit brúka internetið dagliga og lata nógvar persónsupplýsingar eftir okkum, uttan at geva okk­ um far um, hvussu hesar upp­ lýsingar kunnu verða nýttar og møguliga misnýttar av øðrum. Eisini vísa kanningar, at netið er vorðið ein lættur miðil at happa onnur, og at børn og ung dagliga verða happað umvegis internetið. Dátueftirlitið hevur við stuðli frá KT­deplinum og Før­ oya Tele gjørt ein bókling um ung og elektroniskar sam­ skiftismiðlar. Í bóklinginum verður høvuðsdentur lagdur á internetnýtslu, men telefon­ samskifti, sms­boð og vak­ myndatól verða eisini við­ gjørd. Bóklingurin verður almanna­ kunngjørdur á almennum fundi í Miðlahúsinum mikudagin 6. februar kl. 19.00 Bóklingurin er ætlaður sum kunning til tey ungu, so at tey verða meira varin við, hvat tey gera á netinum. Endamálið er at gera tey varug við, at tey eru ikki anonym á internetinum men lata slóðir eftir seg, sum onnur kunnu nýta í øðrum samanhangi. Boðskapurin er, at tey skulu hugsa seg gjølla um, áðrenn tey lata sínar persónligu upp­ lýsingar frá sær og eisini tá tey handfara upplýsingar um onnur á netinum. Á henda hátt vónar Dátueftirlitið at verða viðvirkandi til, at tey ungu kunnu fáa virðing fyri, hvussu hesin miðil skal nýtast. Somuleiðis vera framløgur, kjak og pallborðsorðaskifti á skránni. Luttakarar í pallborðinum eru: Anna S. Dalsgaard, trivn­ aðarráðgevi Annlis Bjarkhamar, verk­ ætlanarleiðari fyri www.eg.fo Magnus Tausen, formaður í Føroya Lærarafelag Turið Debes Hentze, for­ kvinna í Dáturáðnum Bóklingur um ung og elektroniskar samskiftismiðlar