fríggjadagur 8. februar 2008síða 13

13 tíðindi Nr. 28 - 8. februar 2008 Ein greið ætlan og eitt greitt menn­ ingartilboð eigur at verða bjóðað hvørjum barni, ið hevur serligan tørv. Hetta sigur nýggja landsstýriskvinnan í Mentamálum, Krist­ ina Háfoss, í samband við viðgerðina hjá Sosialinum um, at mammur kenna seg noyddar at flyta børn av landinum Børn og ung Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Nýggja landsstýriskvinnan í mentamálum, Kristina Háfoss, sigur, at umstøð­ur­ nar hjá børnum við­ serlig­ um tørvi, eru eitt mál, sum liggur hennara hjarta nær. ­ Familjur, ið­ hava børn við­ serligum tørvi, hava frammanundan so nógvar byrð­ar í dagligdegnum, at tey hava ikki eisini tørv á, at skula stríð­ast við­ almennu skipanina fyri at fáa eitt nøktandi tilboð­, sigur Krist­ ina Háfoss. Hon heldur tí, at ein greið­ ætlan og eitt greitt menningartilboð­ eig­ ur at verð­a bjóð­að­ hvørjum barni, ið­ hevur serligan tørv. ­ Fólkaskúlin er fyri øll. Men samstundis eru øll børn ymiskt. Neyð­ugt er tí, at hava ymisk tilboð­ – bæð­i úti í fólkaskúlanum, men er eisini neyð­ugt við­ sjálvstøð­­ ugum skúlatilboð­i til tey børn, ið­ hava tørv á serstøk­ um tilboð­i Kristian Háfoss vísir á, at samgongan hevur sett sær sum mál í samgonguskjali­ num, at námsserfrøð­iliga ráð­gevingin kring landið­ verð­ur styrkt, at greiningar­ mið­støð­ fyri børn við­ ser­ ligum tørvi verð­ur skipað­ í samstarvi millum Menta­ málaráð­ið­ og Almanna­ og Heilsumálaráð­ið­, at Skúlin á Trøð­ni verð­ur umskipað­ur og styrktur í samráð­ við­ leið­slu, starvsfólk og for­ eldur, og at dagstovnaøkið­ verð­ur lagt undir Menta­ málaráð­ið­. Vónar skjóta viðgerð av eftirskúlum Olavus Jespersen segð­i í grein í Sosialinum fyrradag­ in, at tríggjar umsøknir liggja í MMR um nýggjar eftirskúlar við­ børn við­ menningartarni. Spurd nær hon væntar, at hesar um­ søknir verð­a svarað­ar, sigur Kristina Háfoss, at hon hevur bið­ið­ embætisfólkini um, at meta um fyrimunir og vansar við­ ymsu tilboð­­ unum – og gera tilmæli, og svar verð­ur sent umsøkjar­ unum so skjótt sum møgu­ ligt. Hon stað­festir, at før­ oysku tilboð­ini til børn við­ menningarórógv eru ikki nøktandi í dag. ­ Her mangla enn tilboð­, og vil eg gera mítt til, at vit fáa eitt skúlatilboð­ til før­ oysk børn við­ ADHD og líknandi trupulleikum, stað­­ festir landsstýriskvinnan í Mentamálum. Hon væntar eisini, at tað­ at dagstovnaøkið­ verð­ur lagt undir mentamálaráð­ið­ fer at gera tað­ møguligt, at leggja langtíð­arætlanir frá tí, at børn byrja í vøggu­ stovu, til tey eru lið­ug við­ lesnað­. Hjálpin til børn við menningarórógv er í ov stóran mun bundin at paragraff­ um, sum forða heldur enn stuðla, viðgongur landstýrismaðurin í Almanna­ og heilsu­ málum. Hann hevur sett arbeiðsbólk, sum skal hava eitt uppskot klárt í juni um verulig føroysk heildartilboð Børn og ung Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Hans Pauli Strøm, lands­ stýrismað­ur í Almanna­ og heilsumálum, ynskir at skapa umstøð­ur í Føroyum, sum gera tað­ óneygugt at senda børn við­ menningar­ órógv av landinum at ganga í skúla. Men henda íløga skal byggja á eina heildarlýsing av føroyska tørvinum. Til hetta hevur hann sett ein arbeið­sbólk, sum skal koma við­ einum uppskotið­ í juni í ár. Hesin arbeið­sbólkur skal gjøgnumganga øll málini í skipanini, har børn verð­a send nið­ur. ­ Útgreiningin skal brúk­ ast sum grundarlag fyri at uppbyggja fakligar kom­ petensur heima hjá okkum sjálvum og skapa neyð­ugu fysisku karmarnar, so at vit sjálvi kunnu hjálpa hesum børnum, sigur Hans Pauli Strøm. Hann við­gongur eisini, at lógarverkið­ í dag er ein forð­an fyri hjálp, tí alt arbeið­ið­ er bundið­ at heim­ ildum í antin barnarvernd­ arlógini ella forsorgarlógini. Einasti núverandi stovnur, sum arbeið­ir eftir báð­um lógum er Familjuhúsið­ í Sandágerð­i. ­ Við­gerð­in eftir forsorg­ arlógini eru ofta trupul og langdrigin, og vit vera noydd at gera nakað­ við­ hetta, so tað­ er tørvurin og ikki paragraffirnar verð­a av­ gerandi, sigur landsstýris­ mað­urin. Nýggj barnaverndar­ lóg gjørt mun Hans Pauli Strøm sigur, at grundin til, at hann hevur sett arbeið­sbólkin og hevur sett sær sum mál at bøta um tilboð­ini til børn við­ menn­ ingarórógv, er at nýggja barnarverndarlógin hevur skapt eitt betri yvirlit, tí øll málini í dag fara í gjøgnum høvuð­sbarnaverndina. ­ Nýggja barnaverndar­ lógin hevur havt sera jaliga ávirkan, tí hon hevur skapt møguleikar fyri einum betri eftirspæli í føroysku skipan­ ini, samstundis sum hon hevur skapt eitt størri med­ vit millum bæð­i starvsfólk og foreldur um, at tað­ eigur at bera til at hjálpa slíkum børnum. Hans Pauli Strøm hevur sjálvur royndir frá barna­ verndararbeið­i úr Vest­ manna, har hann sat sum formað­ur í barnaverndini í fleiri ár. ­ Tá vóru tað­ mest leik­ fólk í barnaverndunum, og foreldur sóu nevndirnar sum ein mótspælara og eftir­ litsstovn. Men í dag er hug­ burð­urin broyttur, barna­ verndirnar eru professio­ nellar og foreldur síggja tær sum ein við­spælara í stremb­ an teirra at geva børnunum eitt gott lív. Liggur mínum hjarta nær sigur Háfoss Strøm vil skapa betri heildartilboð Familjuhúsið skal umskipast Leið­arin á Familjuhúsinum í Sandágerð­i fór frá fyrsta februar, og Almannastovan hevur ikki søkt eftir nýggjum leið­ara. Hans Pauli Strøm sigur, at Almannastovan hevð­i útsett setanina til nýggja landsstýrið­ var skipað­, tí tørvur er á at gera nýggjar rætningslinjur fyri stovnin. Familjuhúsið­ varð­ sett á stovn fyri børn undir skúlaaldur, men hevur ongantíð­ virkað­ eftir ætlan, tí tørvurin vísti seg ikki at vera stórur til júst hendan aldursbólkin. Kortini lýsir Hans Pauli Strøm stovnin sum eina success, tí stovnurin hevur arbeitt við­ skúlabørnum. Ein av hesum børnum er Jónhild, dóttir Evy Danielsen, sum segð­i sína søgu í Sosialinum. Sum skilst á landsstýrismanninum, er ætlanin nú at umskipa Familjuhúsið­, so tað­ passar betri til verandi virki, tað­ vil siga, at stovnurin skal virka sum eitt heildartilboð­ til skúlabørn við­ menningarórógv. Hetta skal gerast í samstarv við­ Mentamálaráð­ið­ Sosialurin hevur seinastu dagarnar havt samrøður við mammur, sum kenna seg noyddar at senda børn við menningarórógv av landinum. Landstýrismaðurin í Almanna- og Heilsumálum og nýggja landstýriskvinnan í Mentamálum viðganga, at tilboðini í Føroyum eru ikki nøktandi Mynd: Jens Kristian Vang