leygardagur 9. juni 2001síða 4

6 Nr. 108 - 9. mai 2001 Nr. 108 - 9. mai 2001 7 gult6 cyan6 magenta6 svart6 gult7 cyan7 magenta7 svart7 –Tað, sum ósemjan um Teistan er um, er so lítið í peng- um, at eg skilji ikki, hví málið ikki er loyst, sigur for- maðurin í Skipara- og Navigatør- felagnum. Í Fíggj- armálastýrinum eru tey ikki samd ÓSEMJA Áki Bertholdsen Formaðurin í Skipara- og Navigatørfelagnum , Ellintur Abrahamsen, skilir ikki, hví ósemjan ikki er loyst enn. – Tað, sum vit eru ósamd um, er so lítið í pengum, at eg skilji ikki, hví málið ikki er loyst enn, sigur hann. Hann sigur, at orsøkin til ósemjuna er, at kravt verður, at tað skulu vera tveir stýrimenn við Teistanum, men á hinum bátunum er bara ein. – Tað er hesin eini stýrimaðurin, sum skal umborð eyka, sum skal bólkast í ein lønarflokk. Í løtuni er skiparin í lønarflokki 6 og skiparin í flokki 8. Men skal ein stýri- maður afturat umborð, skal hann í ein lønar- flokk. Vit hava tí skotið upp, at at yvirstýrimað- urin fer í lønarflokk 8 og skiparin í flokk 9. Í løtuni er byrjunar- lønin í 6. flokki 18.942 krónur um mánaðin og endalønin er 20.533 krónur. Í Lønarflokki 8 er byrjunarlønin 20.334 krónur og endalønin 21.614 krónur. Og í lønarflokki 9. er byrjun- arlønin 22.101 krónur og endalønin 23.193 krónur um mánaðin. Sostatt sæst, at tað, sum skilir partarnar, hevur lítlan og ongan, fíggjarligan týdning, men hetta vil Fíggjar- málastýrið ikki góðtaka. Hjá maskinmeistarun- um er trupulleikin ein annar. Hjá teimum er ein orsøk til ósemjuna, at Teistin hevur diesel- elekriska útgerð og krevur tí størri førleika av maskinmeistaranum. Í Fíggjarmálastýrinum eru tey ikki heilt samd. Har siga tey, at Teistin er bólkaður saman við Dúgvuni og, men at Skipara- og Navigatør- felagið vil hava hann flokkaðan hægri enn Dúgvan, hóast Teistin er minni og tað hevur eisini ein fíggjarligan týdning. Tað er ongin sáttmáli á økinum og tí hava Skipara- og Navigatørfelagið fullan rætt til at leggja nýggja Strandfaraskipið, Teistan, sigur Fútarætturin ÓSEMJA Áki Bertholdsen Enn røkist onki fyri, at nýggja sandoyarferjan, Teistin, sleppur í sigling. Nú Fútarætturin hevur gjørt av, at Skipara- og Navigatørfelagið hava full- an rætt at nokta sínum limum at mynstra umborð á Teistanum, er onki til at taka, uttan at taka samráð- ingarnar upp aftur beinan- vegin. Tað var Fíggjarmálastýr- ið, sum heitti á Fútarættin um, at døma tiltøkini hjá Skipara- og Navigatørfe- lagnum og Maskinmeist- arafelagnum at vera ólóg- ligt. Tey bæði feløgini hava noktað limum sínum at mynstra við nýggja strand- faraskipinum tó ósemja er um lønina hjás yvirmonn- unum. Men Fútarætturin kom til ta niðurstøðu, at tað hava feløgini fullan rætt til. Tað er nú hálvur annar mánaði síðani, at Teistin var klárur at seta í sigling. Men higartil hevur ósemja ímillum Skipara- og Navigatørfelagið og Maskinmeistarafelagið øðrumegin og Fíggjar- málastýrið hinumegin um lønina hjá yvirmonnum forða fyri, at hann sleppur í sigling og hetta fer meiri og meiri at líkjast eini endur- tøku av søguni um nýggja vaktarskipið, Brimil, sum lá við kei í fleiri mánaðir av somu orsøk. Byrja umaftur Leiðarin á Lønardeildini í Fíggjarmálastýrinum, Tummas Magnussen, hevur ongar viðmerkingar til málið og tað eydnaðist ikki at fáa fatur á lands- stýrismanninum sjálvum, Karsten Hansen. Men við sjónvarpið hós- kvøldið segði hann, at hann nú fór at kalla partarnar saman aftur at vita um tað ber til at finna eina loysn. Tað skiltist kortini á hon- um, at bjartskygnið var ikki stórt, tí tað hava longu verið nógvir samráðingar- fundir, uttan at nakað var komið burturúr. Men seint í gjáramorg- unin, hevði Skipara- og Navigatørfelagið ikki fingið fundarborð. Men Ellintur Abraham- sen, formaður í Skipara- og Navigatørfelagið, sigur, at niðurstøðan hjá Fútarætt- inum kann býtast sundur í tvey. – Fútarætturin sigur í fyrstu atløgu, at Fíggjar- málastýrið er ikki partur í málinum, tí tað er ikki arbeiðsgevari hjá yvir- monnunum á Teistanum. Tí vísti rætturin kæruni frá Fíggjarmálastýrinum frá sær. Arbeiðsgevarin hjá manningini er Strandferðsl- an, men talan er ikki um eina rættarósemju og tí vit hava ikki brotið nakra lóg. Talan er um eina áhuga- ósemju, tí ongin sáttmáli er á økinum og sostatt hava vit fullan rætt at nokta okkara limum at mynstra við Teistanum, sigur Ellintur Abrahamsen. Fútarætturin vísti sostatt málið frá sær, tí talan var um eina áhugaósemju og ikki eina rættarósemju. Og Fútarætturin kann bara taka støðu til eina rættarósemju. Sostatt halda tiltøkini hjá Skipara- og Navigatørfe- lagnum og Maskinmeist- arafelagnum, fram. Ósemjan um Teistan: Ongir pengar á muni Tað skulu tveir stýrimenn vera við Teistanum, og tað er trupulleikin, tí hann skal setast í ein lønarflokk, sigur Ellintur Abrahamsen, formaður í Skipara- og Navigatørfelagnum Hava fullan rætt at leggja Teistan Tað var eitt álvarsligt bakkast fyri fíggjarmálastýrið og Strandferðsluna, at fútarætturin ikki vildi ganga teimum á møti og enn røkist onki fyri, at nýggja sandoyarferjan, Teistin, sleppur at loysa Sambært búskapar- ligum útrokningum, ið Javnaðarflokkurin kallar bjartskygdar, kollsiglir føroyski bú- skapurin eftir fáum árum, um ríkisveit- ingin verður minkað eftir leisti landsstýris- sins. Tí mælir flokk- urin til, at farið verð- ur varligari fram RÍKISVEITINGIN John Johannessen Tað er einans ráðiligt at skerja ríkisstuðulin við 100 milliónum á komandi sam- ráðingum við danir. Verður ríkisstuðulin minkaður burtur eftir leistinum hjá landsstýrinum, kollsiglir føroyska samfelagið eftir fáum árum. Hetta er niðurstøðan hjá Javnaðarflokkinum, eftir at hann hevur latið ein bú- skaparfrøðing rokna uppá sjálvstýrisætlanina hjá samgonguni. Og Javnaðar- flokkurin skýrir harafturat útrokningarnar at vera bjartskygdar. – Vit hava við vilja latið vera við at mála ein ávísan á veggin, men kortini endar tað so galið, sum vit síggja her, segði Jóannes Eides- gaard, tá hann legði rokni- stykkið fram. Galið í 2005 Sambært útrokningunum hjá Javnaðarflokkinum verður gjaldførið hjá lands- kassnum negativt longu í 2005, um blokkurin verður skorin burtur eftir leistinum hjá landsstýrinum. Landsstýrið ætlar, at rík- isstuðulin skal minkast burtur eftir fýra árum, frá 600 milliónum í 2002 til 150 milliónir í 2005, og síðani skal hann vera burtur í 2006. Og sambært útrokningin- um hjá Javnaðarflokkinum førir hetta til, at føroyski landskassin hevur ein gjaldføristørv, ið er oman fyri 6 milliardir í 2013. Skulu hava sjálvberandi búskap Javnaðarflokkurin sigur seg ikki vera ímóti, at føroying- ar miðja eftir at fáa ein sjálvberandi búskap, men hann vil ikki, at hetta skal kosta vælferðina hjá ein- staka borgaranum. – Vit prioritera búskapar- ligt frælsi. Ætlanin hjá landsstýrinum forkemur bæði vælferðini og búskap- inum, segði formaður Javn- aðarfloksins, tá hann í gjár legði roknistykkið um av- leiðingarnar av ætlanini hjá landsstýrinum fram fyri fjølmiðlunum. Men Jóannes Eidesgaard heldur ikki, at tað forkemur vælferðini og búskapinum, um ríkisveitingin verður skorin við 100 milliónum krónum komandi ár. Tí mælir hann til, at lands- stýrið fer til samráðingar um at skerja rískisveiting- ina við 100 milliónum í staðin fyri við 300 til 400 milliónum, eins og lands- stýrið ætlar. Eitt ár í senn Harafturat heldur Javnaðar- flokkurin tað ikki vera ráði- ligt at legga sær eina fasta ætlan fyri, hvussu blokkur- in skal minka, eins og landsstýrið hevur gjørt. – Vit skulu taka eitt ár í senn, og síðani hyggja at tjóðarframleiðsluni og minka blokkin eftir tí lut- falli, hon veksur, sigur Jóannes Eidesgaard. – Tað er ikki ábyrgdarfult at leggja út í kortið fyri næstu tólv árini. Vit mugu ásanna, at vit liva í einum fiskivinnusamfelag, og at føroyski búskapurin gongur upp og niður, segði Jóannes Eidesgaard á tíðindafund- inum og vísti á tíðindini, vit júst hava hoyrt um, hvussu illa tað stendur til við svart- kjaftinum. Í sama sambandi vísti formaður Javnaðarfloksins á kreppuna í nítiárunum, tá toskurin hvarv og fiskaprís- irnir samstundis fóru í botn. Og júst av hesum orsøk- um skjýtur Javnaðarflokk- urin upp, at lutfall skal verða sett ímillum vøkst- urin í føroysku tjóðarfram- leiðsluni og einari minking í ríkisveitingini, soleiðis, at ríkisveitingin minkar, so hvørt tjóðarframleiðslan økist. Signar á Brúnni fekk heldur ikki hesaferð tilboð um at koma aftur í landsstýris- sessin, sum hann upprunaliga ætlaði. Hetta hevur fingið hann at skriva hvass- orðaða viðmerking í Sosialin móti flokki sínum LANDSSTÝRISSESSUR John Johannessen »Hevur hann ikki gjørt nakað skeivt, so eigur støð- an at verða nullstillað og Signar á Brúnni settur í landsstýrisstarvið«. Soleiðis segði Høgni Hoydal við Sosialin, tá Signar á Brúnni valdi at fara frá sum landsstýris- maður, orsakað av, at ivi var sáddur um embætisførslu hansara, tá hann játtaði Sjónvarpinum pening. Hetta brotið velur Signar á Brúnni at endurgeva í hvassari viðmerking, hann hevur sent Sosialinum um flokk sín. Svikin Viðmerkingin frá Signari á Brúnni, sum er prentað aðrastaðni í blaðnum, sýnir heilt greitt, at hann kennir seg sviknan av floksfeløg- um sínum, og at hart stríð er innanhýsis í Tjóðveldis- flokkinum. »Nú nýggjur landsstýris- maður í mentamálum er valdur, eru tað mong, ið hava spurt meg, hví eg ikki tók av tilboðnum um at fara í landsstýrið aftur, um or- søkin var hon, at eg ynskti ikki, at nú fráfarni lands- stýrismaðurin ikki skuldi gerast tingmaður í mítt stað. Til hetta er at siga, at eg ikki havi fingið tilboðið, soleiðis sum mær varð lov- að tann 28. mars ár 2000, tá eg segði meg frá sum landsstýrismann, orsakað av sjónvarpsmálinum« »Tað eru eisini tey, ið spyrja, um eg nú veruliga fekk hetta lyftið, ið eg havi nevnt fleiri ferðir. Eg skal enn einaferð taka uppaftur, at tað var mær lovað, og at tað var nógv frammi í fjøl- miðlunum tá. Áhugavert er at lesa ymiskt av tí, ið tá varð sagt av m.ø. tjóðveld- ismonnum«, skrivar Signar á Brúnni. Hetja Svikni fyrrverandi lands- stýrismaðurin vísir á ymiskt brot úr føroysku bløðunum og eina røðu hjá Óla Holm á landsfundi frá tíðini beint eftir, at hann fór frá. Hesi brot skýra hann at vera hetju, tí hann valdi at fara frá fyri at reinsa flokk- in. Ein teirra, ið tá skýrdi Signar á Brúnni at vera hetju, var Tórbjørn Jacob- sen, nú fyrrverandi lands- stýrismaður. Hetta sýnist alt rættiliga undarligt fyri Signar á Brúnni í dag. Tí í dag er hann alt annað enn hetja í Tjóðveldisflokkinum. »Tað, sum undrar meg og onnur tjóðveldisfólk er, hvussu tað ber til, at hend- an hetjan Signar, ið tit tá gjørdu hann til, ikki verður eftirspurdur, nú ið boð vóru eftir tí fjóðra landsstýris- manninum í mentamálum undir sitandi samgongu. Málsøkið kennir hann. Tað, ið er hent síðani Høgni út- talaði seg fyri Sosialinum, Óli helt formansfrágreið- ingina og Tobbi skrivaði um sjónvarpsmálið er, at Signar á Brúnni er reinsað- ur fyri tær skuldsetingar, settar vóru ímóti honum«. »Hetta má væl merkja tað, at tann stóra hetjan, ið tit gjørdu Signar til á vári 2000, má vera uppaftur størri, eftir at verða reins- aður. Hvussu ber tað nú til, at Høgni og Óli leypa frá tí avtalu, ið gjørd varð tann 28. mars ár 2000, væl stuðl- aðir av Tórbirni?«, spyr Signar á Brúnni í viðmerk- ing í Sosialinum í dag. Signar á Brúnni sigur seg hava skrivað viðmerkingina eftir, at hann hevur fingið fleiri fyrispurningar frá fólki, um hví hann ikki gjørdist landsstýrismaður aftur. Javnaðarflokkurin sigur seg við vilja hava nýtt bjart- skygdar fyritreytir í búskaparligu framrokningunum av ætlanum lands- stýrissins RÍKISVEITINGIN John Johannessen Við einum búskapar- vøkstri á 2 prosent árliga og útreiðslum á 1,5 pro- sent verður gjaldføri landskassans negativt longu í 2005. Hetta er úrlslitið av búskaparligu framrokn- ingunum hjá Javnaðar- flokkinum av sjálvstýr- isætlanini, og Javnaðar- flokkurin kallar tær í so bjartskygdar. – Vit valdu við vilja at gera fortreytirnar bjart- skygdar fyri at geva út- rokningunum eitt betri trúvirði, sigur Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðarfloksins. Vøkstur verður hægst 2 prosent Javnaðarflokkurin held- ur, at tað er í hægra lagi at rokna við einum árlig- um inntøkuvøkstri á 2 prosent realt. Hetta grundgevur hann við millum annað at sam- meta við ES lond, sum í miðal hava havt ein inn- tøkuvøkstur á 1,74 pro- sent síðani 1990. Samstundis vísir Javn- aðarflokkurin á, at Før- oyar í veruleikanum ikki hava havt nakran inn- tøkuvøkstur síðani 1990. Hetta ger hann greitt við at vísa á, at føroyski búskapurin síð- ani kreppuna nú er kom- in upp á sama stig, sum hann var í 1990. Orsøkin til, at vit kortini hava merkt ein øgiligan vøkstur seinastu árini er, at vit hava merkt ein vøkstur síðani kreppuna. Men vit hava ikki merkt ein vøkstur síðani 1990, greiðir Javnaðarflokkur- in frá. Landsstýrið hevur fleiri ferðir víst á, at Før- oyar hava havt ein søgu- ligan búskaparvøkstur á 3,7 prosent síðani 1962. Men Javnaðarflokkur- in vísir á, at hetta er or- sakað av, at seksti árini vóru serlig ár fyri før- oyska búskapin. Tað var tá, at føroyski búskapur- in tók seg upp á ein ídn- aðarligt menningarstig, og tá øktiskt virksemið nógv saman við útbygg- ingini av almanna-, heilsu- og útbúgvingar- verkinum, eins og pri- vatu tænastuvinnurnar øktist. Harafturat vísir Javnaðarflokkurin á, at tað var í hesum tíðar- skeiðnum, at kvinnurnar fóru út á arbeiðsmarkn- aðin. – Slík menningarstig kunnu sambært búskap- arfrøðini bert henda einaferð, sigur Javnaðar- flokkurin. Javnaðarflokkurin vís- ir á, at búskaparvøkstur- in í Føroyum seinastu 20 árini hevur verið 2 pro- sent árliga. Útreiðsluvøksturin er høgur Í útrokningum sínum hevur Javnaðarflokkurin valt at seta útreiðslu- vøksturin at vera 1,5 prosent um árið kom- andi árini, hóast hann heldur hetta vera í so lítið. Samgongan hevur í sínum útrokningum sett útreiðsluvøksturin at vera 0,8 prosent. Men hetta heldur Javnaðarflokkurin vera heilt burturvið. »Hetta er púra óreal- istiskt, tá hugsað verður um, hvussu tað hevur eydnast landsstýrinum at tálma útreiðslunum tær tríggjar fíggjarlóg- irnar, tað hevur havt ábyrgdina av. Hesi trý árini eru útreiðslurnar øktar við umleið 600 milliónum, svarandi til heili fimm prosent um árið«, sigur Javnaðar- flokkurin. Og Javnaðarflokkurin vísir eisini á onnur dømi: »Eitt annað dømi um, hvussu órealistiskt tað er at rokna við einum út- reiðsluvøkstri undir eitt prosent er, at skulu vit veita tí veksandi tali av okkara gomlu borgarum bert nøkulunda mann- sømilig kor á dagsins støði, vil hetta einsamalt økja um landskassans útreiðslur árliga við um- leið hálvum prosenti ár- liga«, sigur flokkurin. Eisini vísir Javnaðar- flokkurin á, at tað ikki ber til at rokna við, at út- reiðslunar ikki skulu økjast meira enn 0,8 prosent, tá landsstýrið hevur ætlanir um stórar íløgur í skip og tunlar, eins og lønarsáttmálar eru gjørdir, ið geva ein mettan realan lønar- vøkstur á í mista lagi 3 prosent komandi árini. Javnaðarflokkurin: Útrokningarnar eru bjartskygdar Javnaðarflokkurin: Minkið blokkin 100 milliónir Signar á Brúnni: Tjóðveldisflokkurin sveik Signar á Brúnni heldur, at Tjóðveldisflokkurin hevur svikið seg C M Y K 7 6