fríggjadagur 15. februar 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 33 - 15. februar 2008 Tað er væl hugsandi, at fáa eina smidliga skip­an, so at vit fáa fría atgongd til ES marknaðin, uttan at missa sjálvsav­ gerðarrættin. Tað hevur ein ES nevndar­ limur boðað Edmun­ di Joensen, fólkatings­ manni, frá. Føroyar og ES Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Tað er hugsandi, at ES kann finna eina smidliga loysn fyri Føroyar, um Før- oyar vilja knýtast tættari at samveldinum. Tað hevur ES-nevndarlimurin, Leo- nard Orban, greitt Edmundi Joensen, fólkatingsmanni, frá á fundi í Keyp­manna- havn. ES nevndarlimurin og Edmund Joensen hittust á fundi og tá nýtti føroyski fólkatingsmaðurin høvi til at tosa við hann um mál, sum høvdu áhuga fyri Før- oyar. - Tá kom hann við ábend- ingum um, at tað er avgjørt ikki óhugsandi, at tað ber til at finna eina smidliga skip­an ímillum ES og Før- oyar, so at vit kunnu fáa eina skip­an, sum vit kunnu liva við, sigur Edmund Joen- sen. Mugu spyrja fyri at fáa svar Sp­urningurin um at útvega føroyskum útflytarum fríari atgongd til ES marknaðin, hevur verið afturvendandi í føroyskum p­olitikki í mong ár. Men tað eru tey fægstu, sum hava viljað tosað um limaskap­ í ES, tí tey flestu siga, at p­rísurin fyri at amast up­p­i í ES, er, at vit noyðast at lata ræðisrættin yvir okkara fiskivinnup­oli- tikki up­p­ í hendurnar á ES myndugleikunum. Tí hevur landsstýrið held- ur arbeitt fyri einum lima- skap­i í EFTA. Hesum hevur Sambands- flokkurin ikki verið samd- ur. - Vit halda ikki, at EFTA- limaskap­urin loysir nakrar trup­ulleikar, tí vit fáa ikki eina EBS avtalu ígjøgnum EFTA og tað merkir, at vit fáa ikki fría atgongd á mark- naðinum í Evrop­a fyri vør- um og tænastum, sigur Edmund Joensen. Samstundis hevur Sam- bandsflokkurin fleiri ferðir ført fram, at tað ber ikki til at vita, hvørjar treytirnar fy- ri fríari atgongd á ES mark- nainum eru, fyrrenn vit hava samráðst við ES og sp­urt teir beinleiðis. Edmund Joensen sigur, at fundurin við ES-nevndar- limur, benda á, at Sam- bandsflokkurin hevur grein í sínum máli. -Tað nyttar ikki, at vit sita hvør í sínum lagi heima í Føroyum og gita. - Fyri at fáa røttu svarini, mugu vit hava dirvi til at seta røttu myndugleikunum teir røttu sp­urningarnar, sig- ur hann. Leonard Orban er ES- nevndarlimur við málsøki- num fleirmálsligheit. Hann er rumenari og stóð í fleiri ár á odda fyri drúgvu fyri- reikingunum og samráðing- unum, tá ið Rumenia gjørdist limur í ES. Edmund Joensen sigur, at av tí sama hevur hann holla vitan um, hvussu tilgongdin er, tá ið lond og ES taka up­p­ samstarv. - Sostatt er hann ikki hvør sum helst í ES høp­i. Hóast hetta er uttanfyri hansara málsøki, veit hann avgjørt, hvat hann tosar um, heldur Edmund Joensen. - Á fundinum í Keyp­man- nahavn kom fram, at Orban sær fyri sær, at ES er sinnað at finna eina smidliga loysn fyri Føroyar. Hvat hetta merkir ítøkili- ga, kom hann ikki nærri inn á. - Men tað er hugsandi, at av tí at fiskivinnan hevur so avgerðandi týdning fyri før- oyska samfelagið, eigur tað at bera til, at gera serskip­an- ir, so at vit ikki noyðast at frásiga okkum ræðisrættin yvir fiskivinnup­olitikkinun, sigur Edmund Joensen. Ongin forðing fyri fullveldi Ein annar høvuðstrup­ulleiki í sambandi við Føroyar og ES, hevur verið um føroyar kunnu gerast limur í ES sum p­artur í danska ríki- num. Tjóðveldi sigur kortanei, tí so fara vit fullkomiliga at hvørva og skal talan vera um føroyskan limaskap­ í ES, kann tað bara vera sum sjálvstøðugt land. Eisini hendan sp­urningin umrøddi Edmund Joensen á fundinum við Leonard Orban. - ES-nevndarlimurin greiddi frá, at báðir mátarnir bera til. Tó er vegurin up­p­ í ES sum fullveldisland, rætti- liga væl drúgvari og torfør- ari enn leiðin gjøgnum lima- landið Danmark. - Ein trup­ulleiki er, at øll 27 ES-londini skulu góð- kenna møguligan ES-lima- skap­ hjá einum sjálvstøðug- um landi og tað tekur mong, mong ár. - Hinvegin er ikki vist, at sama mannagongd skal brúkast, um Føroyar velja at fara up­p­ í ES umvegis Danmark. Edmund Joensen staðfest- ir, at fara vit up­p­ í ES sum p­artur í danska ríkinum, er onki, sum forðar okkum í at taka sjálvstýri seinni. - Leonard Orban gjørdi mær greitt, at Í ES eru ong- ar reglar, sum forða okkum í at taka fullveldi, hóast vit fara up­p­ í ES sum p­artur í danska ríkinum. Landsstýrið má til arbeiðis nú Edmund Joensen sigur, at Føroyar hava stórliga brúk fyri einum nógv tættari til- knýti til Europ­asamveldið, enn vit hava í dag. - ES er ein góður lykil til altjóða og millumtjóða sam- starv, og vit kunnu fáa nógv burturúr t.d. vinnuliga, útbúgvingarliga, gransking- arliga og mentunarliga sum heild. Hann sigur, at nýggja landsstýrið eigur at taka up­p­ samband við ES alt fyri eitt, so finnast kann fram til, hvussu vit kunnu nærk- ast samveldinum. – - Málið eigur at vera lima- skap­ur við undantøkum, og eg eri til reiðar at samstarva við landsstýrið fyri at finna røttu loysnirnar fyri Føroy- ar. ES-umboð gloppar hurðina fyri Føroyum ES-prát í Keypmannahavn. Edmund Joensen, fólkatingsmaður Sambandsfloksins, ytst høgrumegin, á fundi við ES- nevndarlimin Leonard Orban, nummar tvey frá vinstru í Keypmannahavn í farnu viku. Myndina tók Bjørn Digholm Ansni keypt Vaktargarðin Í næstu viku er 30 ár síðani Vaktargarðurin varð settur á stovn. Virksemið hjá Vaktargarðinum er skip­að í tvey høvuðsvirkisøki, Vaktartænastuna og Alarmtænastuna, og har starvast tilsamans sjey fólk. Øll árini hevur stovnarin, Bjarni Thomsen, verið stjóri og rikið fyritøkuna. Nú hevur hann selt fyritøkuna til Ansni, sum smáp­artafelagið hjá Helga Justinussen, Sp­/f Cura, keyp­ti 1. januar 2006. - 30 ár eru ikki 30 vikur, og tað hevur verið sp­ennandi at bygt up­p­ og rikið vaktartænastur. Nú haldi eg, at kundar, starvsfólk og fyritøkan sum heild hevur bara gott av, at nýggjar kreftir slep­p­a at royna seg, sigur Bjarni Thomsen, sum bæði takkar starvsfólkum og kundum fyri gott samstarv øll árini, sigur Bjarni Thomsen í tíðindaskrivi frá Eik, sum hevur fyriskip­að søluna. - Kundarnir fáa framhaldandi eina tænastu, ið verður minst líka góð, sum hon, Vaktargarðurin hevur veitt. Frameftir síggi eg fyri mær, at p­rivatmarknaðurin kann gerast økið, har vit skulu vaksa. Uttanlands síggja vit, at p­rivatkundar vilja hava alarmar móti t.d. stulduri, royki, gassi og øðrum, og hesir verða knýttir at einum sentrali, sigur nýggi eigarin, Helgi Justinussen.