fríggjadagur 15. februar 2008síða 11

11 tíðindi Nr. 33 - 15. februar 2008 Sunnudagin fara eini 36 fólk úr Føroyum yvir til Chili, har nýggja og stásiliga verksmiðjuskipið, sum Kristian Martin Rasmussen og synir hansara lata smíða, verður sjósett og navngivið NýbygNiNgur Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tey, sum eru í ferðalagnum úr Føroyum til Chili, eru í fyrsta lagi eigarar, familja, løgfrøðilig ráðgeving og fíggingarstovnar. Einki alment umboð verður við á ferðini. Bjørn Kalsø, fyrrverandi landsstýrismaður í fiski­ vinnumálum, varð uppruna­ liga boðin við. Hann játtaði og ætlaði sær eisini við, men nú hann ikki er lands­ stýrismaður longur, verður hann ikki við á ferðini. Núverandi landsstýris­ maður í fiskivinnumálum, Torbjørn Jacobsen, er nýggjur í sínum starvi og hevur sum so einki havt við hesa verkætlan at gera. Tískil er einki alment umboð við á ferðini. Nýggj Norðborg At skipið nú verður flotað og navngivið, merkir kortini ikki, at tað er liðugt og klárt til levering. Sambært sátt­ málanum verður nýbygning­ urin latin eigarunum til heystar. Bogi Rasmussen, sonur reiðaran Kristian Martin Rasmussen, sigur, at chilen­ ar skipa fyri hátíðarhaldi, tá skip verður sjósett og navngivið, men tá ið skipið seinni verður latið eigar­ unum, verður einki hóvasták gjørt burtur úr. ­ So, tað er nú, at hátíðar­ haldið verður, og tað er tí, at vit fara so mannsterk yvir, sigur hann. Tann stóri dagurin hjá familjuni Rasmussen í Klaksvík verður komandi mikukvøld, 20. februar. Tá verður nýbygningurin navn­ givin, og tá verður eisini skipað fyri hátíðarhaldi og borðhaldi. Bogi Rasmussen dylir ikki, at navnið á nýggja skipinum verður Norðborg, sum kemur at loysa gomlu Norðborg av. Verandi skip, sum saman við reiðaríi og manning, hevur slóðað fyri á framleiðsluøkinum, er ikki so gamalt kortini. Tað er frá 1990. ­ Norðborg er eitt rímiliga gott skip, men hevur ikki somu møguleikar, sum eitt nýtt og nútímans skip hevur. Maskin­og framleiðsluorka eru ov lítil, og møguleikar­ nir at fáa alla rávøruna til sættis, eru ikki teir somu, sum við nýggja skipinum, sigur hann. Felagið roynir nú at selja gomlu Norðborg, sum fer úr føroyska fiskiskipaflot­ anum, tá ið nýbygningurin kemur í flotan. Alt til virkingar Bogi Rasmussen sigur, at nýggja skipið verður 83,50 metrar langt og 18,40 metrar breitt. Tað fer at lasta 1400 tons av frystari vøru á plattum, tangarnir taka 1250 rúmmetrar av rávøru, og skipið lastar 400 tons av mjøli. ­ Vit fara at skera og frysta flak, og vit fara at heilfrysta til matna. Har­ aftrat fara vit at framleiða møl og lýsi. Tann parturin av rávøruni, sum fer til mjøl og lýsi, er tað, sum fellir frá fram­ leiðsluni, eins og fiskur, sum ikki er hin besti til matframleiðslu. Í prinsippinum kemur nýggja Norðborg at virka allan ráfiskin umborð – og tí verður einki til eitt nú Havsbrún í Fuglafirði ella onnur ídnaðarvirki. ­ Tað er sjálvandi torført at siga, um nýggja skipið ongantíð – og einki ­ fer at landa til ídnað, men kon­ septið byggir á, at alt verður virkað umborð, sigur Bogi. Størri framleiðsla Vónirnar um, at nýggja Norðborg fer at fáa tað at hanga saman fíggjarliga, eru góðar, og høvuðsorsøkin er sjálvsagt, at menninir aftanfyri verkætlanina vita, hvat tað er, teir eru farnir undir. ­ Eingin kennir framtíðina til fulnar, men vit hava góðar vónir um, at hetta fer at bera til, sigur Bogi. Manningartalið við nýggja skipinum verður umleið hitt sama, sum við gomlu Norðborg. ­ Ætlandi verða 24 mans við skipinum, og tað er sama tal, sum við verandi skipi. Hann sigur, at framleið­ sluorkan hjá nýggja skip­ inum verður út við eina helvt størri enn við tí gamla, samstundis sum prísgongdin á frystum flaki úr svartkjafti og heilfrystum er positiv. ­ Hetta merkir, at vit við umleið somu manning kunnu virka nógv meira við nýggja skipinum enn við tí gamla. Haraftrat kemur so, at nýggja skipið hevur mjølverksmiðju, sigur Bogi Rasmussen. Norðborg verður nú sjósett og navngivin Nýggja Norðborg hevur fingið skap, og mikukvøldið verður skipið sjósett og navngivið í Chili Mynd: Bogi Rasmussen Læraratrot í Grønlandi Ein uppgerð hjá grønlendska lærarafelagnum vísir, at hetta skúlaárið arbeiða 903 fólk við læraraút­ búgving sum lærarar í grønlendska fólkaskúlanum. Tað eru 67 fleiri enn seinasta skúlaár. Kortini eru framvegis umleið 300 fólk við aðrari útbúgving enn læraraútbúgving, sum arbeiða sum lærarar. Kunuunnguaq Fleicher í lærarafelagnum sigur við KNR, at hóast tørvurin framvegis er stórur, so er tað jaligt at síggja, at tað gongur rætta vegin. Grønlandsbankin gott úrslit Eftir grønlendskum viðurskiftum royndist árið í fjør Grønlandsbankanum óvanliga væl. Roknskapurin, sum varð almannakunngjørdur fyrradagin, vísir, at bankin hevði 112,6 mió. krónur í avlopi fyri skatt, og tað var átta prosent meiri enn í 2006. Bankin sigur, at tað góða úrslitið kemst fyrst og fremst av nýggjum lánum og størri handli við virðisbrøvum. Leiðslan væntar sama úrslit í ár og mælir til at luta eigarunum 108 mió. krónur í vinningsbýti. Gamla Norðborg, sum slóðaði fyri, verður seld, tá ið nýggja skipið kemur í flotan til heystar Mynd: Bogi Rasmussen Seinni í vár verður frystigoymslan í Ánunum tikin í nýtslu ViNNa Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nýggja frystigoymslan, sum felagið aftanfyri Christian í Grótinum og Norðborg byggir saman við Kjølbro og Faroe Ship, stendur nú at síggja til liðug í Ánunum. Men liðug er hon ikki kortini, ikki heilt. Bogi Rasmussen sigur, at ytri parturin á sjálvari goymsluni er liðugur, men enn er væl eftir at gera innandura. ­ Hampast skal eisini um økið rundan um goymsluna, so tað verður arbeiðssligari og sær nossligari út, og síðan verður goymslan ætlandi klár at taka í nýtslu til várs. Hann sigur, at tað verður Faroe Ship, sum kemur at standa fyri sjálvum rakstri­ num av frystigoymsluni, sum annars kemur at geva feløgunum nógv betri møguleikar við uppskiping og goymslu. ­ Hetta er ein neyðug íløga, sum fer at gera um­ støðurnar – bæði hjá okkum og øðrum ­ nógv betri, sigur Bogi Rasmussen. Frystigoymslan frískar umhvørvið í Ánunum Nýggja goymslan tekur seg væl út í Ánunum, og tað er ikki sørt, at hon frískar økið upp Mynd: Vilmund Jacobsen