fríggjadagur 15. februar 2008síða 22

22 Nr. 33 - 15. februar 2008 Stutt Sagt Uppsagnir á New York Times Leiðslan á størsta blaðnum í USA, New York Times, hevur boðað frá, at 100 av stravsfólkunum verða søgd úr starvi í næstum. Leiðslan sigur, at í fyrsta umfari verður eingin sett­ ur í størv, sum eru leys, men at tað slepst neyvan undan beinleiðis uppsagn­ um. Grundgevingarnar fyri at skerja starvsfólka­ talið er, at raksturin av pappírsútgávuni gevur ikki nóg gott úrslit, at inn­ tøkurnar av lýsingum eru minkandi, og at tað kostar nógv at hava blaðfólk og myndafólk í Irak. Meiri enn 1.100 fólk arbeiða á tíðindadeildini hjá New York Times. Í fjør hevði blaðið góðar 200 mió. dollarar í avlopi. Óheppið met Tað gongur syndarliga illa í afrikanska landinum Zimbabwe. Í desembur setti landið met, sum tó má sigast at vera eitt av teimum, sum fáur man rósa sær av, tí sambært landsins hagstovu kom inflasjónin upp á 66.212,3 prosent tann mánaðin, og tað er met. Í novembur var inflasjónin ”bara” 26.470,0 prosent. Hag­ frøðingar siga, at í roynd og veru er inflasjónin størri, enn hesi tølini siga. Zimbabwiski dollarin hev­ ur nú so lítið virði, at lands bankin hevur givið boð um at prenta seðlar, sum eru 500.000 og 750.000 dollarar. Eitt prís­ dømi er, at ein vanligur búffur kostar fimm mió. dollarar. Uppreistrar- maður skotin Bretska tíðindastovan Reuters veit at siga, at ein av høvuðsmonnunum aft­ an fyri mótmælini í Burma seinasta heyst, La Phan, varð skotin í heimi sínum í Teilandi í gjár. Kona hansara sigur við Reuters, at nakrir ókendir menn lupu á hús teirra og skutu mann hennara. Hann doyði á staðnum. Viðhaldsmenn hansara boðaðu seinni frá, at teir ivast ikki í, at tað var hern­ aðarstýrið, sum sendi menninar at fremja morð­ ið. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk - Vit hava ov nógvar kvinnur her í Kina. Tær føða børn, og vit hava ovmikið av børnum (Mao við Kissinger í 1973) útlond Eldsbrunarnir, sum byrjaðu á Nørrebro í Keypmanna­ havn fyrst í vikuni, breiða seg um landið. Síðstu nátt logaði í Keypmannahavn, Gladsaxe, Bagsværd, Kokke­ dal, Ishøj, Nivå, Greve, Far­ um, Slagelse, Ringsted og í Århus. Í flestu støðum settu ungfólk elda á ruskbingjur og annað, men nógvastaðni fóru fleiri bilar upp í royk. Í Bagsværd kom eldur í ein skúla, og løgreglan ivast ikki í, at hann var ásettur. Seks ungfólk vórðu tikin. Tað tilboðið fekk amerikanski uttan­ ríkisráðharrin frá Mao. Kissinger lov­aði at umhugsa tilboðið Í 1973 var táverandi ameri­ kanski uttanríkisráðharrin, Henry Kissinger, í Beijing og tosaði við kinesiska leiðaran Mao um ymisk handilsviðurskifti land­ anna millum. Undir sam­ ráðingunum kom Mao við einum tilboði: ­ Tygum vita, at Kina er eitt sera fátækt land. Vit hava ikki so nógv. Men tað er eitt, sum vit hava ov nógv av, og tað er kvinnur. So vilja tygum hava tær, kunnu vit lata tygum fáa nakrar túsund ella nakrar tíggjutúsund, segði Mao sambært einum skjali, sum hevur ligið í skjala­ goymsluni hjá ameri­ kanska uttanríkisráðnum, men sum almenningurin nú hevur fingið atgongd til. Kissinger svaraði ikki beinanvegin, og nakrar minuttir seinni vendi Mao aftur til evnið: ­ Vilja tygum hava okk­ ara kvinnur? Vit kunnu senda tykkum tíggju milli­ ónir, segði hann við ameri­ kanska uttanríkisráðharr­ an. Kissinger váttaði at hava fingið eitt betri til­ boð, og Mao svaraði: ­ Vit hava alt ov nógar kvinnur. Tær føða børn, og vit hava ov mong børn. ­ Hetta tilboðið er so óvanligt, at vit noyðast at kanna tað gjølla, svaraði Kissinger sambært skjali­ num. Ein amerikanskur fylgisv­einur fer at detta niður á Jørðina í næstum, men amerikanararnir ætla at skjóta hann niður Sambært talsmanninum hjá amerikanska trygdarráð­ num, Gordon Johndroe, er nógv av tí geiðslavirkna evninum hydrazin í fylgi­ sveininum. Tað er vanda­ mikið, og tí ætlar verjan at skjóta fylgisveinin niður, so hann ikki dettur niður í bygt øki. Men tað er neyvan allur sannleikimn. BBC ceit at siga, at nógv sera loynilig útgerð er umborð á fylgi­ sveininum, og at USA fer at gera alt til tess at forða fyri, at nakað annað land fær fat­ ur á útgerðini. Málið verður mett so umráðandi, at tað var á borðinum hjá George W. Bush, forseta í síðstu viku, og sambært BBC tók forsetin avgerð um at skjóta fylgisveinin niður. US193 varð sendur í ring­ rás um Jørðina í desembur í 2006, men longu stutt eftir mistu amerikanararnir ræð­ ið á honum, tí ein telda umborð á fylgisveininum sveik. Amerikanararnir rokna við, at fylgisveinurin fer at raka Jørðina í fyrstu viku í mars, men ætlanin er, at eitt herskip skal skjóta hann niður, áðrenn hann kemur inn í atmosferuna. Ameri­ kanska verjan hevur eina serliga rakett til slíkar upp­ gávur. Ætlanin er, at eitt herskip skal senda eina rakett eftir US193 (Mynd: Reuters) Kissinger kundi fáa 10 mió. kinesiskar kvinnur Henry Kissinger í samrøðu við Mao formann (Mynd: AP) Njósnarafylgisveinur skal skjótast niður Eldur í Danmark