mikudagur 20. februar 2008síða 18

18 Nr. 36 - 20. februar 2008 tíðindi Arbeitt verður nú við at skipa háskúla í Føroyum, sum serliga er ætlaður íslend­ing­ um, grønlend­ingum og føroyingum, men aðrir norðurlend­ing­ ar eru eisini vælkom­ nir Eftirskúli Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú er ætlanin at taka spurn­ ing­in upp um at styovna ein norð­urlendskan háskúla í Føroyum. Tað­ kom fram í Løg­ting­­ inum í morg­un. Mag­ni Laksáfoss, løg­­ ting­smað­ur fyri Sambands­ flokkin, vísti á, at Útnorð­ur­ ráð­ið­ hevur samtykt at virka fyri at stovna útnorð­ur­ háskúlar í Føroyum, Íslandi og­ í Grønlandi. Útnorð­urráð­ið­ mælti í sama við­fang­i á myndug­­ leikarnar í Føroyum, Íslandi og­ í Grønlandi um at seta arbeið­sbólkar at fyrireika slíkar háskúlar, sum serlig­a skulu vera ætlað­ir myndug­­ um, lesandi fólki úr Grøn­ landi, Íslandi og­ í Føroyum, men að­rir norð­urlending­ar vóru eisini vælkomnir. ­ Tað­ er eisini ætlanin at g­ranskarar kunnu hava støð­ á hesum háskúlum í sam­ bandi við­ g­ransking­arverk­ ætlanir, sum hava við­ tey trý londini í útnorð­ri at g­era. Mag­ni Laksáfoss vísti á, at Útnorð­urráð­ið­ er av teirri áskoð­an, at eitt slíkt tiltak hevð­i styrkt bondini ímill­ um tey trý londini í útnorð­ri. Tí vildi hann hava at vita frá Høg­na Hoydal, lands­ stýrismanni í uttanríkismál­ um, hvørja støð­u, nýg­g­ja CHE samg­ong­an hevur til málið­. Bæð­i Kári P. Højg­aard og­ Alfred Olsen tóku fult undir við­ málinum og­ mæltu til at fáa g­ong­d á málið­. Páll á Reynatúg­vu vildi eisini hava at vita, um tað­ kundi hug­sast, at ein slíkur háskúli onkusveg­na kundi verð­ið­ teng­dur á ætlað­a listaskúlanum á Sandi. Høg­ni Hoydal seg­ð­i, at hann kendi málið­ væl, tí hann hevð­i verið­ við­ til at seta tað­ á skinnarar. Hann stað­festi, at málið­ er ikki komið­ á landsstýris­ borð­ enn, men at hann er sinnað­ur at taka tað­ upp beinanveg­in fyri at fáa g­ong­d á. Hann stað­festi eisini, at hann tekur fult undir við­ málinum. Hetta er ikki við­g­jørt í sambandi við­ Listaskúlan á Sandi, men kanska ber til at knýta báð­ar verkætlanirnar saman. Mag­ni Laksáfoss vísti á, at tekur landsstýrið­ ikki málið­ upp av sínum einting­­ um, er hann sinnað­ur at g­era tað­ sjálvur. Tá ið fólkaatkvøða verður um eina føroyska stjórnarskip­ an í 2010, verður talan í veruleikanum talan um eina fólkaatkvøðu um loysing, staðfestir formaðurin í Sam­ band­sflokkinum stjórnarskipan Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Fer nýg­g­ja stjórnarskipanin, sum samg­ong­an ætlar at g­era, at hava sama rættarlig­a g­ildi, sum danska g­rundlóg­­ in hevur, ella verð­ur hon undir donsku g­rundlóg­ini? Tað­ var ein spurning­ur, sum Kaj Leo Johannesen, ting­mað­ur fyri Sambands­ flokkin, vildi hava løg­mann at svara upp á í ting­inum í morg­un. Hann vildi eisini hava at vita um tað­ ber til at seta stjórnarskipanina í g­ildi, hóast hon ikki er í samsvari við­ donsku g­rundlóg­ina. Løg­mað­ur stað­festi, at ein føroysk stjórnarskipan loysir ikki Føroyar frá Dan­ mark. ­ Men hon er ein áseting­ um, hvussu føroying­ar ski­ pa seg­ innanlands og­ hon skal eisini stað­festa, hvussu farast skal fram, vilja vit hava loysing­. Nú skal so ein serlig­ nevnd setast at g­era stjórn­ arskipanina lið­ug­a. Men um stjórnarskipanin samsvarar við­ donsku g­rundlóg­ina, er ein spurn­ ing­ur fyri serfrøð­ing­um í stjórnarrætti, sum hann ikki vildi leg­g­ja seg­ út í. Men hann ivað­ist ikki í, at nevndin, sum verð­ur sett at g­era stjórnarskipanina lidna, eisini setir seg­ í sam­ bandi við­ danskar myndug­­ leikar fyri at finna loysnir á møg­ulig­um ósemjum. Atkvøðugreiðsla um loysing Kaj Leo Johannesen helt ikki, at hann hevð­i fing­ið­ eitt g­reitt svar. Men hann vísti á, at eftir tí, sum lig­g­ur í kortunum, verð­ur tann nýg­g­ja stjórnar­ skipanin uppfata sum okk­ ara evsta lóg­, sum er yvir øllum øð­rum lóg­um. Har stendur í uppskoti­ num, at stjórnarskipanin er framum lóg­ir. Ong­in lóg­ ella sið­venja má tí vera hild­ in at g­alda, bara tí at hon er eldri enn hendan skipan, ella hevur verið­ told í lang­a tíð­. ­ Sostatt verð­ur fólkaat­ kvøð­an í 2010 rætt og­ slætt ein fólkaatkvøð­a um loys­ ing­, tað­ sig­ur hetta heilt g­reitt. Hann helt, at onki er mei­ ri rímilig­t enn tað­, at føroy­ ing­urin fær g­reitt at vita, hvat hann fer til fólkaat­ kvøð­u til. Og­ hann framveg­is, at løg­mað­ur smeyg­ sær undan at svara, antin hann helt, at Stjórnarskipanin er undir ella yvir donsku g­rundlóg­­ ini. Hann helt eisini, at tað­ var heilt burturvið­ at hug­sa sær, at Tjóð­veldi fer at leg­g­­ ja nakað­ út til fólkaatkvøð­u, sum ikki ber loysing­ina við­ sær, men sum hinveg­in er undir donsku g­rundlóg­ini. Jóannes Eidesg­aard stað­­ festi enn einaferð­, atspuring­urin um eina føroyska stjórnarskipan, er ein føroysk verkætlan og­ tað­ er hetta fólki, sum her býr, ið­ skal atkvøð­a. Hann helt eisini, at Kaj Leo Johannesen sá trøll á alljósum deg­i. ­ Í g­rundlóg­ini eru nøkur rættindi, sum lang­t síð­ani eru yvirhálað­ av nýg­g­jum, mannarættindasáttmálum. ­ Tí skulu vit sláa kalt vatn í blóð­ið­ og­ eg­ havi tað­ álit, at endalig­a uppskotið­ til eina stjórnarskipan, sum fólkið­ skal taka støð­u til í 2010, verð­ur borð­bært. Hann vísti á, at føroying­ar og­ danir hava hvør sína upp­ fatan av stjórnarskipanar­ lóg­ina. ­ Men so leing­i partarnir dug­a at finna veg­ burtur úr ósemjuni, ber hetta á mál, akkurát sum tað­ g­jørdi, tá ið­ yvirtøkulóg­in var fyri, tí tá høvdu partarnir eisini hvør sína uppfatan. Háskúli í Føroyum fyri norðurlendingar Fólkaatkvøða um loysing í 2010 - Ein fólkaatkvøða um eina nýggja stjórnarskipan, er samstundis ein fólkaatkvøða um loysing, sigur formaðurin í Sambandsflokkinum. Nei, sigur løgmaður