hósdagur 21. februar 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 37 - 21. februar 2008 Leygardagin hevur Føroya Symfoni­ orkestur konsert við kendum tónleiki, sum setir síni krøv til tónleikararnar Konsert Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Leygardagin klokkan 19.30 bjóðar Føroya Symfonior­ kes­t­ur t­il kons­ert­ í Norður­ landahús­inum. Á s­kránni eru t­rý verk, men t­að eru verk, s­um eru ein avbjóðing fyri t­ónleik­ ararnar. Fyrs­t­ á s­kránni er Keis­ara­ kons­ert­in, s­um er ein av heilt­ s­t­óru pianokons­ert­un­ um og t­að er Jóannes­ Andr­ eas­en, s­um s­pælir s­olo. Tað nýt­is­t­ ikki at­ s­iga s­o nógv um hann, t­í hann er av okkara kendas­t­u t­ónleikar­ um, s­um eis­ini ferðas­t­ víða um at­ s­pæla. ­ Men at­ læra s­eg eina kons­ert­ upp á 40 minut­t­ir ut­t­anat­, s­et­ir s­anniliga s­íni krøv og kos­t­ar nógvar venjingart­ímar, s­igur Bernharður Wilkins­on, s­um s­t­jórnar orkes­t­rinum. Á kons­ert­ini á Norður­ landahús­inum er eis­ini eit­t­ s­era vakurt­ s­t­ykki. ­ Het­t­a er eit­t­ s­t­ykki, s­um nógv fólk bera kens­lu á, ut­t­an kans­ka at­ hava givið s­ær far um, hvar, t­ey hava hoyrt­ t­að. Men Bernharður Wilkin­ s­on heldur, at­ t­að er ikki s­o løgið, at­ nógv fólk bera kens­lu á het­t­a s­t­ykkið, eft­ir amerikans­ka t­ónas­kaldið, Samuel Barber, t­í t­að er nógv s­pælt­ á heilt­ s­erligum høvum. ­ Het­t­a s­t­ykkið hevur s­et­t­ s­ín dám á mangar filmar, eit­t­ nú á ein av allarkendas­t­u krígs­filmunum, Plat­oon, umframt­ á filmar s­um Elephant­ Man og Lorenzos­ Oil. Men s­t­ykkið var eis­ini s­pælt­ á jarðarferðini hjá amerikans­ku fors­et­unum Roos­ewelt­ og Kennedy og á jarðarferðini hjá Dianu prins­es­s­u. Og eft­ir t­ilt­kikna 11. s­ept­ember, var t­að het­t­a s­t­ykkið, s­um varð mes­t­ s­pælt­. ­ Het­t­a er eit­t­ s­t­ykki, s­um vekir s­t­erkjar kens­lur um mis­s­ og s­akn, s­igur dirigent­­ urin. Triðja s­t­ykkið á s­kránni er av heilt­ øðrum s­lag, t­í t­að er Enigma Variat­ions­ eft­ir Edward Elgar. Tað er eit­t­ s­t­ykkið í mongum s­at­s­um, s­um hann hevur ognað konuni, vin­ konuni, hundinum og s­o framvegis­. ­ Het­t­a er eit­t­ ógvulgia krevjandi s­t­ykki og hels­t­ t­að mes­t­ avbjóðandi s­t­ykk­ ið, s­um Symfoniorkes­t­rið hevur givið s­eg í kas­t­ við og eg gleði meg t­il at­ fara í holt­ við t­að, s­igur Bern­ harður Wilkins­on. At­gongumerkið kos­t­ar 150 krónur og t­ey fáas­t­ í Norðurlandahús­inum og í Kunningars­t­ovuni í Havn. Nógvir útróðrarmenn fáa ikki tann studning, teir hava rætt til, tí teir gloyma at søkja Útróður Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nógvir út­róðrarmenn fáa ikki t­ann s­t­udning, t­eir hava ræt­t­ t­il. Tað heldur Tórbjørn Jacobs­en, lands­s­t­ýris­maður í Fis­kivinnu­ og t­ilfeingis­­ málum. Part­amaður hans­ara, Páll á Reynat­úgvu, hevur s­purt­ hann, um hann er greiðir yvir, hvus­s­u s­t­órar t­rupul­ leikar, út­róðrarmenn í Sandoy og kans­ka aðra­ s­t­aðni við, hava av at­ fáa út­róðrarfis­kin flut­t­an t­il eina góðkenda landingar­ miðs­t­øð. Hann vís­t­i á, at­ t­að hevði verið eit­t­ s­t­órt­ aft­urs­t­ig fyri út­jaðaran, at­ Farmaleiðir vórðu eins­kildar og hann vildi hava at­ vit­a um nakrar æt­lanir vóru um at­ bøt­a um s­t­øðuna. Aðrir t­inglimir vís­t­u á, at­ t­að eru út­róðrarmenn víða hvar í út­jaðaranum, s­um hava s­ama t­rupulleika, s­um t­eir í Sandoy. Tórbjørn Jacobs­en vís­t­i á, at­ út­róðrarmenn, har ongin uppboðs­s­øla er, kunnu fáa 14 oyru fyri kilo í s­t­uðuli t­il at­ flyt­a fis­k, liv­ ur og rogn á eina góðkenda landingarmiðs­t­øð. Um het­t­a var nóg mikið s­kuldi hann lat­a vera ós­agt­. Hinvegin vís­t­i hann á, at­, at­ t­að var nógv, s­um bendi á, at­ út­róðrarmenn fingu ikki t­ann flut­nings­s­t­uðul, t­eir høvdui ræt­t­ t­il av t­eirri einføldu ors­øk, at­ t­eir s­økt­u ikki um s­t­uðulin. Hann vís­t­i á, at­ í 2007 vóru t­ils­amans­ 3,3 milliónir goldnar út­ í flut­nings­s­t­uð­ uli. Men av t­eimum vóru bara 40.000 krónur goldnar í s­t­uðuli t­il út­róðrarbát­ar, s­um hava avreit­t­ t­il upp­ boðs­s­ølu ­ Tí er t­að okkurt­, s­um bendir á, at­ út­róðrarmenn í út­jaðaranum gera ogvuliga lít­ið av at­ brúka t­ann møgu­ leikan, t­eir hava at­ s­økja um flut­nings­s­t­uðul, s­igur Tórbjørn Jacobs­en. ­ Annars­ vórðu 2,6 milli­ ónir rindaðar í s­t­uðuli at­ flyt­a fis­k frá uppboðs­s­ølu t­il fis­kavirki og frá fis­ka­ virki t­il avs­kipingar vórðu goldnar 6000 krónur í flut­n­ ings­s­t­uðuli og frá fis­kavirki t­il Høvdavirkið vórðu gol­ din 712.000 krónur í flut­n­ ings­s­t­uðuli. Tórbjørn Jacobs­en s­egði annars­, at­ hann var s­innaður at­ t­aka alt­ málið upp aft­ur, t­í polit­is­ka endamálið hevði verið at­ javnt­s­et­a allar fis­ki­ vinnuna í ølum landinum, men t­að var ikki s­t­øðan nú, og t­rupulleikin var vaks­in s­íðani Farmeleiðis­ vórðu eins­kildar ut­t­an at­ s­ams­kipa t­að við flut­nings­s­t­uðilin og ut­t­an at­ t­ryggja út­jaðaranum nøkt­andi flut­ning. Kári P. Højgaard helt­, at­ 14 oyru fyri kilo var alt­ av lít­ið. ­ Tað eru piparnøt­ur, t­í inni á meginøkinum kos­t­ar t­að nógva s­t­aðni eina krónu fyri kilo at­ flyt­a fis­k millum, s­o hjá út­jaðaranum er t­að hels­t­ nógv dýrari. Fleiri polit­ikarar vóru s­amdir um, at­ t­að var ein t­rupulleiki, at­ Farmaleiðir og flut­ningur hoyrir undir lands­s­t­ýris­manninum í inn­ lendis­málum, men flut­n­ ings­s­t­uðulin hoyrir undir lands­s­t­ýris­manninum í fis­ki­ vinnumálum, men at­ t­eir báðir høvdu ikki s­ams­kipa nakað, t­á ið Farmaleiðir vórðu eins­kildar og hendan manglandi s­ams­kipingin gjørdi, at­ brúkarar ov vinnu­ greinar dut­t­u niður ímill­ um. Illir um veiðisteðg Ís­lends­ki fis­kimálaráðharrin, Einar K. Guðfins­s­on, gav í gjár lodnus­kipunum boð um at­ gevas­t­, t­í lodnufis­kis­kapurin hevur verið vánaligur í vet­ur. Skipini hava loyvi at­ veiða 250.000 t­ons­, men t­ey hava bara fis­kað s­má 40.000 t­ons­, og fis­kifrøðingarnir mælt­u t­il veiðis­t­eðg. Men fis­kimenninir eru illir. Í gjár fekk okkurt­ s­kip 450 t­ons­ í einum kas­t­i, og s­ambært­ s­t­ýrimanninum var nógv lodna at­ s­íggja har, men einki fis­kiranns­óknars­kip. Átøk fyri børn og ung Grønlends­ki lands­s­t­ýris­maðurin í familju­ og heils­umálum, Arkalo Abels­en, og dans­ki ráðharrin í vælferðarmálum, Karen Jes­pers­en, hava s­krivað undir eina avt­alu, s­um s­kal t­ryggja børnum og ungum í Grønlandi bet­ri ums­t­øður. Millum annað er æt­lanin at­ s­kipa eit­t­ t­oymi við t­veimum grønlendingum og t­veimum dønum, s­um arbeiða við børnum og ungum. Het­t­a verður gjørt­ í s­ams­vari við eina avt­alu, s­um lands­s­t­ýrið og s­t­jórnin gjørdu longu í 2006. Gloyma at søkja um studning Varta upp við krevjandi tónleiki Samgongan hevur fyribils­ ongar æt­lanir um at­ ganga í fót­as­porunum Tórs­hav­ nar Býráð og at­ gera t­að ókeypis­ at­ koyra við Bygdaleiðum. Tað s­igur Helena Dam á Neys­t­abø, lands­s­t­ýris­­ kvinna í løgmálum. Tað var Páll á Reyna­ t­úgvu, løgt­ings­maður, s­um í Løgt­inginum í gjár s­t­aðfes­t­i, at­ Tórs­havnar Býráð hevur ás­annað, hvus­s­u s­t­óran t­ýdning, almenna ferðs­lan hevur og t­í er t­að nú blivið ókeypis­ at­ koyra við Bus­s­­ leiðini í Havn, s­ams­t­undis­ s­um at­ hon hevur økt­ um koyringina og er farin at­ koyra t­ríggjar ferðir um t­íman. Het­t­a er eis­ini ein um­ hvørvis­s­purningur, helt­ hann. Hann vildi t­í hava at­ vit­a um nøkur æt­lan er um at­ gera t­að ókeypis­ at­ koyra við Bygdaleiðum og at­ økja um t­úrat­alið. Men t­að er t­að ikki, s­t­aðfes­t­i Helena Dam á Neys­t­abø. Hon s­egði eis­­ ini, at­ t­að s­t­endur onki í s­amgongus­kjalinum um ókeypis­ koyring við Bygdaleiðum og fyribils­ er het­t­a ikki ein s­purning­ ur, s­um liggur í arbeiðs­­ æt­lanini hjá s­amgonguni. Annars­ s­kal ein nevnd s­et­as­t­ at­ endurs­koða fíggingina av øllum s­am­ ferðs­lukervinum í landin­ um, s­um t­að er, við at­lit­i at­ s­amfelags­bús­kap, økis­­ menning, umhvørvi og s­amhalds­fas­t­a fígging. ­áki­ Ongin ókeypis koyring Nógva staðni í landinum forsøma útróðrarmenn at søkja um studning, sum teir hava rætt til, og nú Farmaleiðir vórðu einskildar, er trupulleikin bara vaksin. Landsstýrismaðurin í fiskivinnu-og tilfeingismálum, fer nú at taka málið upp Savnsmynd