fríggjadagur 22. februar 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 38 - 22. februar 2008 Ferja aftur seinkað Tað gongst sera illa hjá norska ferjureiðarínum Color Line at fáa fatur á teirri nýggju ferjuni, sum skal sigla ímillum Suðurnoreg og Danmark. Upprunaliga skuldi ferjan fara í sigling í desembur, men nú er greitt, at tað verður í fyrsta lagi 13- mars ella eina viku fyri páskir. Tað er Aker-skipasmiðjan í Finnlandi, sum byggir ferjuna. Talan er um eina skjóttgangandi ferju, og tað er ikki av ongum, at hon hevur fingið navnið Superspeed 1. Statoil í vindorku Norska Statoil/Hydro arbeiðir við einari ætlan um at seta 88 havvindmyllur úti fyri ensku eysturstrondini. Vindmyllurnar verða ætlandi settar upp á 10 favna dýpi einar 10 fjórðingar eystur úr býnum Norfolk. Árliga framleiðslan er mett til 1,1 TWh. Talan er um eina verkætlan, sum Statoil/ Hydro og enska felagið Evelop eru felags um, og partarnir skulu eiga 50 prosent í part. Gongst sum ætlað, fara myllurnar at mala um trý ár, skrivar NTB. Størsta og kanska mest framsøkna orðabókaverk á føroyskum kemur í dag á marknaðin. Talan er um enskt- føroyskar orðbøkur, ið koma út sum bøkur, fløga og internethald Útgáva Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Tað eru Annfinnur í Skála og Jonhard Mikkelsen, sum hava skrivað og rit- stjórnað nýggju føroysku- ensku og ensku-føroysku orðabøkurnar, og seinna- partin í dag løgdur teir bøk- urnar fram alment á sam- komu á Læraraskúlanum. Tað var mett at vera eitt stórt framstig fyri føroyskt mál, tá føroyingar í 1984 fingu ta ensk-føroysku orðabókini hjá Jóhannesi av Skarði. Men hann gjørdi fleiri ferðir sjálvur vart við, at henda orðabók var ov lítil at nøkta tørvin hjá næmingunum í hægru skúl- unum. Tí kom nýggj ensk- føroysk orðabók út í 1992, sum Stiðin gav út. Annfinn- ur í Skála og Jonhard Mikk- elsen vóru eisini við í tí arbeiðinum. Tað eru soleiðis liðin 16 ár, síðani seinasta enska orðabókin kom út á før- oyskum. Hesi árini hava Annfinnur í Skála og Jon- hard Mikkelsen arbeitt við at gera nýggjar orðabøkur, og nú koma tær loksins á marknaðin. Føroyska-enska orðabók- in telur 1950 síður og er nógv tann størsta orðabókin, sum er útgivin í Føroyum. Ensk-føroyska orðabókin byggir á ensku-føroysku orðabókina frá 1992. Hon hevur helmingin fleiri leiti- orð enn tann gamla og telur slakar 1600 síður. Felagið Sprotin gevur bøkurnar út. Mennirnir aftanfyri stórstu orðbókaútgávu í Føroyum nakrantíð, Anfinnur í Skála og Jonhard Mikkelsen Savnsmynd Nýggjar orðabøkur á marknaðin í dag Stigvísa »euroser- ingin« av íslendska búskapinum er »ógvuliga trupul og allarhelst óstøðug«, er ávaringin, sum íslendska stjórnin fekk í síðstu viku. Samstundis varð heitt á stjórnina um at velja millum egna krónu ella evruna BÚSKaPUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Richard Portes, óhefti høv- undurin av eini frágreiðing um íslendska búskapin, sig- ur, at einvegis eurosering var møgulig, og nýtist ikki at ávirka politiska íslendska sjálvræði. - Orsakað av óvanliga høgum peningakursum gera sína ávirkan á íslendsku prísirnar, og líka óvanliga stórur fíggjarligur opinleiki í Íslandi, fer einvegis euro- sering ikki at ávirka pen- ingaliga politiska frælsi, greiddi hann íslendska hand- ilskamarinum frá. Hetta kemur fram í eini tíð, har kjakið seinastu vik- urnar er økt um Íslendska eurosering, eftir at Lands- bankin Íslands hevur nokta eini umbøn frá landsins størstu fyritøku um at skrotta krónuna og nýta evruna ístaðin. Kaupthing, sum hevur eitt samlað virði av 420 milli- ardum donskum krónum, søkti, sum næsti íslendski bankin, um at skráseta sínar konti, fíggjarligu fráboðanir og partabrøv í evrum. Aðrar fyritøkur ynskja eisini at gera tað sama. Men á sama fundi í handilskamarinum, sum Portes legði sína frágreiðing fram, segði ein nevndarlimur í einum stórum europeiskum banka, Jürgen Stark, at hans- ara banki var ímóti, at eitt ikki-europeiskt land ein- vegis slapp inn í evru- samgonguna. - At eitt ES-limaland ella ein komandi ES-limur sleppur at taka eitt »short cut« inn í moneytaru sam- gonguna. heldur enn at ganga almenna vegin, kann gerast eitt afturstig fyri tað landið og kanska fyri alt evruøkið, segði hann. Richard Portes heldur tó, at kostnaðurin av at fara upp í evru-samtakið – eitt nú missurin av prentaðum pengaseðlum og missurin av »lender of last ressort« (aloftast landsins Lands- banki), hava minni týdning enn fyrimunirnir. Millum fyrimunirnir eru størri ferð á vinnulívið og íløgurnar, fall í kostnaðinum av pen- ingaflytingum, ein størri og meiri flótandi fíggjarmarkn- aður, forðan fyri spekulatión í pengakursunum, og forðan fyri peningakurshandli og peningakurs ójavnum. Íslendskir bankar vilja vera við, at við at nýta evr- una avspeglar tað handils- skap teirra um alt Europa og ger peningakursirnar tryggari, skrivar Financial Times. Ávara móti »eurosering« Serfrøðingar eru ósamdir um, hvørt tað er rætt at eurosera íslendska fíggjarmarknaðin