týsdagur 26. februar 2008síða 27

27 vinnan Nr. 40 - 26. februar 2008 Støðuga hitalagið í sjónum kring Føroyar ger oyggjarnar væl egnaðar til toskaaling, sam­ stundis sum toskur av Føroyabanka eftir øllum at døma er sera væl egnaður sum ali­ fiskur ALImøguLeIkAr Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Áhugin at ala tosk í Føroy­ um hevur verið vaksandi seinnu árini. Hesin áhugi er ikki minst komin til sjóndar eftir, at eitt nú norðmenn og íslendingar so smátt eru byrjaðir at fáa lønsemi í hesa framleiðslu. Enn er tó ikki komið á mál, og enn dragast nógvar fyritøkur við “reyð” tøl á botnlinjuni. Men arbeitt verður framhald­ andi við teimum trupulleik­ um, sum toskaalingin hevur fram um aling av eitt nú lak­ si og sílum, sum alivinnan kennur betur. Feløg, sum arbeiða í ali­ vinnuni, meta, at stórt poten­ tiali liggur í toskaaling, sum er eitt gott alternativ til laksa­og sílaaling. Í okkara grannalondum hevur nógv orka verið nýtt til at menna toskaaling. Hetta skuldi eisi­ ni komið okkum til góðar, sum eru seinni á veg við hesi aling. Góðar fyritreytir Kønir meta, at støðuga hita­ lagið í sjónum kring Føroy­ ar ger oyggjarnar væl egn­ aðar til toskaaling, sam­ stundis sum toskur av Før­ oyabanka eftir øllum at døma er sera væl egnaður sum alifiskur. Føroyskar royndir við aling av toski í nítiárunum vístu, at hesin fiskur hevur sera góðar vakstrareginleikar, eins og fleiri vísundaligar greinar vísa á, at toskur av Føroya­ banka hevur framúr góðan vøkstur. Fiskaaling hevur gjørt sítt til, at aling av toski í Føroy­ um kann koma skjótt og effektivt í gongd. Felagið hevur neviliga sett eina 3­ ára ætlan fyri framleiðslu av toskayngli út í kortið. Henda ætlan fevnir í fyrsta lagi um árini 2006, 2007 og 2008. Tá toskaalingin í Før­ oyum er komin væl í gongd, er ætlanin, at alivinnan skal yvirtaka yngulframleiðslu­ na. Tó er ikki vist, at Fiska­ aling ikki fer at leingja um sína verkætlan, soleiðis at hon fevnir um eina tíð aftr­ at. Allur toskayngulin, sum Fiskaaling framleiddi í 2006, varð seldur. Talan var um 100.000 yngul til aling í nótum á Árnafiðri og 38.000 yngul til aling í kør­ um í Hvalba. Nýggj aliøki Enn er ógjørligt at siga, hvussu umfatandi toskaalin­ gin kring Føroyar kann ger­ ast, tí í løtuni verða flestu aliøki nýtt til aling av laksi og sílum. Hinvegin er hugsandi, at fæst lønsemi í toskaalingina, verða møguleikar skaptir fyri fleiri aliøkjum til tosk, og óhugsandi er ikki, at hen­ da aling í framtíðini kann samantvinnast við aling av laksi og sílum. Stórir møguleikar við toskaaling í Føroyum Jarðfeingi á fund við lands- stýrismann í næstum Ein partur av broytingunum í nýggja landsstýrinum er tann, at oljumálini eru flutt úr Vinnumálaráðnum yvir í Fiski­ og Ráfengismálaráðið, har landsstýrismaðurin eitur Tórbjørn Jacobsen. Petur Joensen, stjóri í Jarðfeingi sigur við Portalin, at tey fyrsta dagin fara at hava fund við nýggja landsstýrismannin um broytingarnar og framtíðina hjá stovninum, nú hann verður fluttur í eitt annað ráð. Petur Joensen vónar og væntar at fáa eitt gott samstarv við nýggja landsstýrismannin og fólkini har. (Jan) Toskur av Føroyabanka í kørum í Nesvík Mynd: Fiskaaling Norðmenn eru so smátt byrjaðir at fáa lønsemi í sína toskaaling sum fáast við aling av tos­ ki. Hann vísir á, at í laksa­og sílaaling verður ljós sett til alistøðirnar, og hetta verður eisini brúkt í toskaalingini fyri at útseta kyns­ búningina. ­ Hinvegin er greitt, at toskaalingin krevur meira ljós enn laksa­og sílaaling­ in, um fiskurin ikki skal ger­ ast kynsbúgvin ov tíðliga. Enn vita vit ikki, um ein partur av toskinum, sum gongur á Árnafirði og í Hvalba, kann gerast kyns­ búgvin longu seinni í summ­ ar, men tað vóna vit sjálv­ sagt ikki. Poul vísir á, at tað er umráðandi, at fiskurin ikki gerst kynsbúgvin fyri tøku, tí tá missir hann vøkstur. ­ Vanliga er toskur eini 3 ára gamal og millum 55­60 sentimetrar langur, áðrenn hann gerst kynsbúgvin, men í alingini gongur alt nógv skjótari fyri seg. Tí er ein ávísur vandi fyri, at fiskurin gerst kynsbúgvin fyri tøku, og tá gerst vinnan minni lønandi, tá ið bíðast má við tøku til seinni. Spurdur, um trupulleikar­ nir eru størri við silja­ella rognafiski, sigur hann: ­ Sum eg havi skilt, er tað serliga siljafiskurin, sum gerst kynsbúgvin fyrst. Tað sama síggja vit við eitt nú kalva. Vøksturin hjá fiski, sum gerst kynsbúgvin, steðgar, og síðan gongur ein tíð, til gongd kemur á vøkst­ urin aftur. Gongur framá Norðmenn hava gjørt roynd­ ir við toskaaling í nøkur ár, og har eru teir framvegis ikki komnir á mál. Tó eru alarar við at fáa lønandi rakstur í vinnuna, og tað gongur alla tíðina framá. ­ Trupulleikarnir hjá eitt nú norskum toskaalarum hava verið kynsbúning, felli og svinn. Enn er ov tíðliga at siga, hvussu verður hjá føroysku alarunum, men vit vóna, at úrslitini seinni í heyst fara at vísa, at toska­ aling er ein møguleiki, sum vit eiga at leggja okkum eft­ ir. Poul Vestergaard sigur, at Fiskaaling hevur nakað av toski svimjandi á støðini, og á aliráðstevnuni fer Ingolf Joensen, stjóri í Fiska­ aling, at leggja fram nøkur úrslit og samanberingar millum eitt nú vøkstur og kynsbúning undir ymiskum umstøðum. heystar - Trupulleikarnir hjá eitt nú norskum toskaalarum hava verið kynsbúning, felli og svinn. Enn er ov tíðliga at siga, hvussu verður hjá føroysku toskaalarunum, sigur Poul Vestergaard Mynd: Áki Bertholdsen