hósdagur 14. juni 2001síða 3

4 Nr. 112 - 15. juni 2001 Nr. 112 - 15. juni 2001 5 gult4 cyan4 magenta4 svart4 gult5 cyan5 magenta5 svart5 – Tað er umráðandi, at Smyril Line veitir eina góða tænastu, og vit skulu allatíðina ansa eftir, at neyðugu betringarnar verða gjørdar, sigur Tor- móður Djurhuus, nýggjur nevndarfor- maður í Smyril Line SMYRIL LINE Eyðun Klakstein Advokaturin Tormóður Djurhuus er nýggjur nevnd- arformaður í Smyril Line, og hann skal standa á odda fyri felagnum, sum hevur stórar avbjóðingar fyri framman. – Eg brúkti ikki langa tíð til at umhugsa tilboðið um at fara í nevndina. Eg metti, at hetta var ein sera spenn- andi uppgáva, og tók tí av, sigur Tormóður Djurhuus, sum hevur havt nógv álitis- størv gjøgnum tíðina. Tormóður er annar av føroyingunum í nevndini, sum varð skorin úr sjey limum niður í fýra limir, tá hon var umskipað herfyri. Umframt Tormóður um- boðar Klæmint Weihe før- oysku íleggjararnar. Jóna Hallgrímsson, sum var for- maður í nevndini, umboðar íslendsku pengarnar, og fjórði nevndarlimurin er Morgan Goodladd úr Het- landi. Sjálvrannsakan Tormóður Djurhuus heldur fremstu uppgávu sína sum nevndarformaður verða at syrgja fyri, at Smyril Line støðugt mennir seg. – Tað er umráðandi, at Smyril Line veitir eina góða tænastu, og vit skulu allatíðina ansa eftir, at neyðugu betringarnar verða gjørdar, sigur hann. – Eitt og hvørt felag má verða í eini støðugari sjálv- rannsakan fyri at halda seg á toppinum, og soleiðis skal tað eisini verða við Smyril Line. Tormóður heldur upp- gávuna í nevndini hjá Smy- ril Line verða spennandi. – Í grundini kann tað gera tað sama, um tú ar- beiðir fyri eitt lítið ella stórt felag. Hóast tað kanska er meiri at taka sær av í einum stórum felagi sum Smyril Line, so er aðalmálið tað sama, at arbeiðið skal altíð gerast væl og virðiliga, sig- ur Tormóður Djurhuus. – Nevndin skal fylgja væl við gongdini í felagnum og verða við til at tryggja, at felagið kann menna seg, og at neyðugu broytingarnar og betringarnar verða gjørdar, sigur hann. Norrøna tryggjar sambandið Nýggi nevndarformaðurin heldur ikki, at nevndarar- beiðið verður truplari av, at útlendskir íleggjarar eru umboðaðir við einum triva- ligum parti av partapening- inum. – Vit í nevndini eru staddir í trimum ymiskum londum, so tað kann kanska verða eitt sindur truplari at savna nevndina, men tað er eingin stórur trupulleiki, sigur Tormóður Djurhuus. – Hyggja vit eftir, hvað- ani partapeningurin í Smy- ril Line er, kunnu vit stað- festa, at hetta eru lond, sum hava somu áhugamál sum Føroyar. Tí rokni eg als ikki við trupulleikum í nevndar- arbeiðnum. Vit hava felags- áhugamál í hesum sam- bandi, og teimum áhuga- málum skulu vit arbeiða fyri. Norrøna er ein týðandi liður í sambandinum hjá Ís- landi, Føroyum og Hetlandi við meginlandið – bæði tá talan er um ferðafólkaflutn- ing og farmaflutning. – Fyri føroyingar verður tað altíð neyðugt at sigla, og Norrøna hevur gjørt sambandið við grannalond- ini smidligari. Tá vit fáa nýggju Norrønu verða um- støðurnar enn betri, og tað skapar samastundis nýggjar møguleiakr, sigur Tormóð- ur Djurhuus. Skulu selja Føroyar Tá nýggja Norrøna um nøkur ár fer í sigling mill- um Føroyar og grannalond- ini, verður sjóvegis sam- bandið nógv betrað, men uppgávan hjá Smyril Line verður eisini størri. Nógv fleiri fólk skulu brúka Norrønu, skal skipið bera seg, og tað verður upp til Smyril Line at syrgja fyri, at Norrøna fær nóg mikið av viðskiftafólki. – Stóra uppgávan verður at selja Føroyar til granna- londini. Marknaður er sera risa stórur, men tað er neyðugt, at vit eru aktiv í søluarbeiðnum, so vit fáa nógv ferðafólk við Nor- rønu. – Tað er eisini neyðugt, at vit alla tíðina gera eitt uppfylgjandi arbeiði, so vit hava nøgdar kundar, sum kunnu viðmæla Føroyar og Norrønu til onnur, sigur Tormóður Djurhuus. Smyril Line skal støðugt betra seg Klaksvík: Tá umvæling- arnar av svimjihøllini í Klaksvík væntandi byrja síðst í hesum mánaðinum, verður høllin stongd. Og klaksvíkingar mugu klára seg uttan svimjihøll í longri tíð, tí umvælingarnar eru umfatandi, og tað ganga fleiri mánaðir, áðrenn svimjihøllin kann lata upp- aftur. Tvey tilboð eru latin til umvælingararbeiðið, og nú skal umsitingin hjá Klaks- víkar kommunu kanna hesi tilboð og gera avtalu við tað felagið, sum skal umvæla høllina. Tá hetta er klárt, verður beinanvegin farið undir arbeiðið. Enn er dagur ikki settur á, nær svimjihøllin letur aftur. ek Svimjihøllin letur aftur 50 biðið um grundstykki Klaksvík: Klaksvíkar kommuna hevur í løtuni 50 umsóknir um grundstykki liggjandi. Kommunan fer nú at gera eina nýggja útstykking á Helnabrekku, og har verða 24 grundstykki tøk. Hetta tal kann vaksast upp í 38 grundstykki, um útstykk- ingin heldur fram. Eini 90 grundstykki eru í løtuni á privatum hondum í Klaks- vík. Umframt útstykkingina á Helnabrekku verður eisini roknað við, at nýggja sam- býlið og eldraíbúðirnar í Kráarbrekku fara at bøta um búðstaðarmøguleikarn- ar í Klaksvík. ek – Hyggja vit eftir, hvaðani partapeningurin í Smyril Line er, kunnu vit staðfesta, at hetta eru lond, sum hava somu áhugamál sum Føroyar. Tí rokni eg als ikki við trupulleikum í nevndararbeiðnum. Vit hava felagsáhugamál í hesum sambandi, og teimum áhugamálum skulu vit arbeiða fyri, sigur Tormóður Djurhuus, nýggjur nevndarformaður í Smyril Line Kommunufelagið vil hava Landsstýrið at gera eina nágreiniliga lýsing av, hvat er ein kommunal bygging og hvat er ikki KOMMUNAL BYGGING Áki Bertholdsen – Tað er neyðugt, at lands- stýrið nú ger eina nágrein- liga lýsing, definitión, av, hvat ein almenn bygging er. Tað heldur Førooya Kommunufelag. Jacob Vestergaard, for- maður í Føroya Kommunu- felag sigur, at síðani lands- stýrið fyri tveimum árum síðani álegði hvørjari ein- stakari kommunu eitt há- mark fyri, hvussu stórar útbyggingar tær kunnu fremja, hava nógvar komm- unur roynt ymsar mátar at sleppa undan hesi avmark- ing. Hann sigur tí hevur Kommunufelagið leingi roynt at fáa eina nágreini- liga útgreining av, hvat ein kommunal bygging er. – Tað er onki dulsmál, at tað einasta ið krevst fyri at sleppa upp útbyggingarhá- markið hjá Landsstýrinum, er eitt sindur av hugflogi. Hann vísir m.a. á, at síð- ani hámarkið varð sett í gildið, hava fleiri kommun- ur funnið ymsar kynstrigar útvegir fyri at kunna byggja út. – Hetta hevur ført við sær, at í veruleikanum hava fleiri kommunur sprongt loftið so dyggiliga. Men hann vil ikki nevna nøvn. – Eitt nú eru kommunur farnar at leggja ymsar út- reiðslur undir vanligan rakstur, sum fyrr hava verið roknaðar at vera íløgur. Vit vita eisini, at summastaðni hava privatar fyritøkur hava bygt vinnuvirki av ymsum slag, sum kommunan síð- ani leigar. Og hvat við sjálvsognarstovnum kring landið. Jacob Vestergaard sigur, at mátarnir eru so nógvir og tí vil Kommufelagið hava Landsstýrið at gera eina kunngerð, sum púra greitt sigur, hvat er ein kommun- al bygging og, hvat er ikki. Í Kommunufelagnum eru 40 kommunur limir. Í Før- oyum eru 48 Kommunur, men seks tær størstu kommunurnar, Tórshavn, Klaksvík, Vágur, Tvøroyri, Runavík og Fuglafjarðar kommunur eru limir í Kommunusamskipan Før- oya. Samstundis eru Hós- víkar- og Mykinesar kom- muna ikki í Kommunufel- agnum. Sunda Kommuna fór eisini burturúr Komm- unufelagnum fyri nøkrum fáum árum síðani, men er nú komið uppí aftur. – Landsstýrið skal ikki longur gera av, hvussu nógv, hvør einstøk kommuna skal sleppa at byggja út fyri um árið, sigur formaðurin í Føroya Kommunufelag. KOMMUNALAR ÚTBYGGINGAR Áki Bertholdsen – Í tvey ár hevur landsstýrið sett hámark fyri, hvussu nógv hvør einstøk komm- una kann byggja út fyri. Men hetta hámarkið, skal nú takast av. Tað heldur Føroya Kommunufelag. Jacob Vestergaard, for- maður í Føroya Kommunu- felag, sigur, at íløguloftið, sum tað vanliga verður nevnt, er eitt haft um beinið á kommununum og tí vil felagið hava tað tikið av. Tað var við tí fyri eyga at hava tamarhald á, hvussu nógvur peningur varð brúktur í landinum til verk- løg og útbyggingar av yms- um slag, at landsstýrið fyri tveimum árum síðani gav hvørjari kommunu eina útbyggingarkvotu. Mark varð sett fyri, hvussu stórar útbyggingar allar kommunurnar kundu byggja út fyri tilsamans. Hvør kommuna fekk so sín part eftir fólkatalinum. Ongin heimild Men nú Landsstýrið hevur boðað kommununum frá, at hámarkið eisini skal vera í gildi komandi ár, fer Kommunufelagið at tala at. Jacob Vestergaard sigur, at fundur verður við Fíggjar- málastýrið ein av døgunum um at fáa hámarkið tikið av. Hann heldur fyri tað fyrsta, at Landsstýrið als onga heimild hevur til at áseta eina útbyggingarkvotu fyri kommunurnar. – Ein slík heimild er ikki staðfest nakrastaðni, so tví- heldur Landsstýrið um, at kvotan eisini skal verða galdandi næsta ár, er minsta kravið, at málið verður lagt á ting, so at Løgtingið kann samtykkja at geva lands- stýrinum hesa heimildina. Hann sigur, at útbyggingar- kvotan er eisini í andsøgn við nýggju kommunulóg- ina. – Eftir henni er púra greitt, at kommunurnar hava fíggjarligt frælsi undir ábyrgd. So leggja tær eina skilagóða fíggjarlóg, hevur Landsstýrið ongan rætt at leggja seg út í tað. Eftir kommunulógini kunnu kommunur ikki lána meiri enn eina álíkning, so tað forðar kommununum í at fara út á sjógv. Onga ávirkan Hann sigur, at Kommunu- felagið metir heldur ikki, at hámarkið hevur havt nakra serliga ávirkan. – Kommunalar útbygg- ingar viga øgiliga lítið í landsins búskapi, í hvussu so er útbyggingar í teimum smáu og miðalstóru kommununum úti um land- ið. Tað er eisini eyðsæð, at alsamt størri og størri part- ur av landsins fíggjarlóg endar í miðstaðarøkinum. Hvørja ferð lønirnar hækka og hvørja ferð, eykafíggjar- lógir verða gjørdar, endar meginparturin av útreiðsl- unum í miðstaðarøkinum. – Tí er meiningsleyst at lata kommunurnar úti um landið vera uppi í eini skip- an við útbyggingarkvotum. Hann sigur, at sjálvsagt skal búskapurin stýrast, men tað skal gerast við fíggjarætlanini, tí tað er hon, sum er nokk so avger- andi fyri virkseminum í miðstaðarøkinum. Formaðurin í Kommunu- felagnum vísir hinvegin á, at nógva staðni kring landið er útbyggingarkvotan ein stórur vansi hjá kommun- unum. – Tað eru kommunur sum eiga pening á bók og sum hava hug at byggja út. Men tær sleppa ikki, tí tær renna seg ímóti kvotuni alla tíð- ina. Hann vísir m.a. á, at Fugloyar Kommuna kann ikki byggja út fyri meiri enn 130.000 krónur um árið, longri røkkur kvotan hjá teimum ikki. – Tað er neyvan fyri meiri enn spaðar, trillubør- ur og hakkarar og onnur amboð, sum skal til fyri at fara undir at byggja eitt ella annað. Tí er Fugloy, og aðr- ar kommunur, fullkomiliga niðurbundnar. Fleiri hava ráð Jacob Vestergaard sigur, at tað eru fleiri kommunur, sum hava ført ein sera varn- an fíggjarpolitikk í nógv ár, og sum hava lagt pening til síðis, men sum hava ætlað sær undir ymsar útbygging- ar, sum liggja á láni. – Tað kann ikki vera rætt, at tær skulu verða forðaðar í tí av eini útbyggingar- kvotu, sum landsstýrið smoyggir niðuryvir tær. –Eitt heilt annað er tað, at eftir kommunulógini hava kommunur ikki heimild at krevja meiri inn skatti frá fólki enn tað, sum komm- unan eigur. – Tær kommunur, sum nú eiga nakrar krónir á bók hava tískil tvinnandar kost- ir. Antin lata tær verða við at áleggja borgarunum kommunuskatt, til tann samanspardi peningurin er uppi. Ella sleppa tær at brúka peningin til tað, hann var ætlaður til, nevniliga ymsar útbyggingar. Jacob Vestergaard sigur, at tí er tað nógv, sum talar fyri at taka útbyggingar- kvotuna av og tað fer Kommunufelagið nú at ar- beiða fyri. Sprongja loftið so dyggiliga Síðani landsstýrið setti hámark fyri, hvussu nógv hvør einstøk kommuna kann byggja út fyri, hevur hugflogið verið stórt fyri at sleppa upp um markið, sigur formaðurin í Kommunufelagnum. Men hendan myndin er tilvildarlig Kommunur vilja nú hava størri sjálvstýri – Landsstýrið hevur ikki heimild til at nokta kommun- unum at gera skilagóðar íløg- ur. Tí vilja vit hava markið tikið av, sum landsstýrið hev- ur sett í gildið fyri, hvussu nógv kommunurnar kunnu byggja út, sigur Jacob Vester- gaard, formaður í Komm- unufelagnum C M Y K 5 4