týsdagur 19. juni 2001síða 6

10 Nr. 114 - 19. juni 2001 Nr. 114 - 19. juni 2001 11 gult10 cyan10 magenta10 svart10 gult11 cyan11 magenta11 svart11 FISKIVINNUTÍÐINDI Jóannes Eidesgaard Tað er ikki á hvørjum degi, at ein saklig og undirbygd grein er at lesa í bløðunum, sum viðger spurningin um loysing ella framhaldandi ríkisfelagsskap. Tað, sum vit dag og dagliga síggja, eru greinar, sum flóta yvir av hatri, bakbitum og per- sónligum álopum, sum als ikki eiga svar uppiborið. Kristina Háfoss er eitt undantak. Hon hevði í síðstu viku eina grein við heitinum »Enn eitt rokni- ark«. Hon er búskaparfrøð- ing, men samstundis dylur hon ikki, at hon er fullveld- isfólk. Tað var tí við spenn- ingi, ein settist at lesa. Eg haldi greinina vera so mik- ið áhugaverda, at eg loyvi mær at gera nakrar við- merkingar, hóast eg fakliga havi mínar stóru avmarkingar, í mun til hana. Mínar viðmerkingar eru tí meira leikmanskend- ar. Hvat er eitt rokniark? Tað er og verður ikki annað enn eitt hent amboð. Tað, sum harafturímóti er avgerandi, er, hvørjar fyritreytir verða lagdar til grund fyri rokni- arkið. Og her eri eg samdur við Kristinu Háfoss. Men tá rokniarkið bert er eitt amboð, so kann man heldur ikki forkasta eina fram- skriving ella eina meting, bert tí at hon er gjørd á ein- um rokniarki. Karsten Han- sen, landsstýrismaður nið- urgjørdi í útvarpinum met- ingina hjá einum búskap- arfrøðingi, júst tí hon var á einum rokniarki. Tað er at fara efir manninum heldur enn bóltinum. Tað er ikki øðrvísi enn, tá skiparin gevur tólunum á brúnni skyldina fyri, at skipið rendi á land. Tólini eru bert amboð, og skiparin skapar fyriteytirnar. Tí vildi eg fegin sæð frá einum búskaparfrøðingi sum eitt nú Kristinu Há- foss, hvørjar viðmerkingar hon hevur til tær fyriteytir, sum Javnaðarflokkurin hevur brúkt. Hvat heldur hon um ein árligan 2% vøkstur í inntøkunum? Er tað ov optimistiskt, ov pessimistiskt ella kanska realistiskt? Hvat sigur hon til ein árligan 1,5% vøkstur í útreiðslunum? Ella hvat sigur hon til 0,8% vøsktur, so sum landsstýrið brúkar í sínum rokniarki? Er tað so, at vit eru púra á skeivari leið, lat okkum so fáa tað at vita út frá fakligum grund- um. Høgni Hoydal segði í sín- um viðmerkingum til okk- ara framskrivingar, at vit vildu bara fyri einhvønn prís fasthalda ríkisstuðulin. Tað var tað, sum tað heila snúði seg um. Ja, so sam- antvinnaði hann okkum við 80´árini, men lat tað fara. Men hetta kunnu vit ikki brúka til nakað sum helst, heldur ikki sum grundarlag fyri framhaldandi kjaki um, hvat fer at henda við okkara búskapi, nú blokkurin verð- ur burtur eftir bert fýra árum. Sjálvandi hevur Kristina Háfoss rætt í tí, at eitt rokniark kann misbrúkast. Men eg vil fegin undir- strika, at tað hevur tað so ikki verið talan um í okkara føri. Vit hava lagt nógv ar- beiði í tað, eisini tí vit hildu, at einsamalla rokni- arkið hjá landsstýrinum stóð sum einasti boðberi um búskaparligu lagnu okkara og hevði brúk fyri einum mótspæli. Men ásannandi, at hetta sjálv- sagt byggir á metingar og fyritreytir, so lat okkum kjakast um hesar. Síðan sigur hon nakað um, sum kundi borið á tað borðið, at hon gevur ríkis- stuðulinum skyldina fyri tí, sum hendi í 80 árunum. Her eri eg langt frá samdur. At vit høvdu eitt vinnulív, sum bygdi sína tilveru á studning, tað var eitt val, sum politikkarar høvdu tikið. Eg haldi ikki, at eg fari so øgiliga skeivur, tá eg sigi, at tað var í 1975, með- an Tjóðveldisflokkurin um- sat fiskivinnumál, at lunn- arnir vórðu lagdir undir ta skipanina. Gaman í, Javn- aðarflokkurin var eisini við. Og vit fegnast eisini yvir, at tað gongur væl hjá før- oyskari vinnu. Tó eiga vit í hesum sambandi at minnast til, at tá vit lovprísa vinnuni í dag, at alt gongur so væl, so varð hon also sanerað fyri hundraðtals milliónir við skattgjaldarans peng- um. Man ikki lági kapital- kostnaðurin vera ein týð- andi orsøk? Kristina Háfoss tosar nógv um tillagingar av før- oyska samfelagnum. Eg taki undir við henni í hesum, hetta er alla tíðina neyðugt. Men hvat er tað, sum forðar okkum í dag at gera hesar tillagingar? Og tá hon tosar um hesar tillag- ingar sum nakað nýtt, sum koma skal, hvat leggur hon so í hesar tillagingar? Hvat fer tað at merkja fyri væl- ferðastøðið í mun til í dag? Men annars takk fyri eina áhugaverda grein, sum av- gjørt er einum búskapar- frøðingi verdug, hóast tú ikki kom so nógv inn á bú- skaparligu fortreytirnar fyri okkara rokniarki. Og takk fyri, at tú sum ein av teim- um fáu viðgongur, at full- veldið kemur at kosta. Gólvsølan 18 bátar seldu góð 14 tons um gólvsøluna hjá Fiska- marknaðinum fríggjadagin. Niðanfyri verður sølan hjá einstøku bátunum víst, eins og býtið av samlaðu veiðuni framgongur Syslu- nummar Skipanavn reiðskapur kilo FD 102 Bylgjan lína 1.460 FD 361 Súlan lína 960 FD 571 Durita lína 861 FD1140 Eyðin lína 841 KG 129 Brattaberg lína 390 KG 21 Kyrrasund lína 36 KG 241 Fremad lína 505 KG 284 Hellisendi lína 1.013 KG 334 Norðan lína 1.619 KG 407 Jøkul lína 2.170 KG 608 Herdis lína 290 KG 640 Hansa lína 25 KG 642 Bragd lína 1.713 KG 666 Sjóvarfossur lína 102 KG 706 Skýlisklettur lína 518 KG 740 Hópur lína 555 KG 743 Elsa lína 649 KG 832 Borgin lína 642 Vørunavn kilo Brosma 3&4 41 Hýsa 1 3.017 Hýsa 2 2.939 Hýsa 3 2.290 Hýsa 4 1.165 Havtaska 0 42 Hvítingur 0 2.727 Kalvi 2 15 Kalvi 3 7 Longa 2 6 Longa 4&5 13 Skøta 6 Toskur 1 76 Toskur 2 279 Toskur 3 854 Toskur 4 478 Toskur 5 380 Upsi 4 1 Upsi 5 13 Gólvuppboðssølan Ein viðmerking til Kristinu Háfoss Jacob Vestergaard Tað seinastu tíðina hava fjølmiðlarnir havt tíðindi um ymiska »neyð« í Havn, m.a. á barnaansingarøkin- um og skúlaøkinum. Hesa vikuna hevur tað so verið »íbúðarneyðin« í Havn, sum hevur verið fremst á breddanum. Trýstið á Havnina er so stórt, at ikki ber til at hýsa teimum fólkum, sum alsamt flyta til Havnar. Politikkarar í Havn og aðrastaðir eru á einum máli um, at okkurt má gerast. Tað almenna má koma uppí leikin so ella so, og Húsa- lánsgrunnurin er nevndur sum ein møguligur inn- sprænari av pengum. Øll eru tey á einum máli um, at Havnin er miðdepil- in, tann náttúrligi miðdepil- in, har alt virksemi skal vera, bæði alment og pri- vat. Havnin hevur jú eisini øll tey frítíðartilboð, sum fólk nú á døgum krevja. Ongin mótmælir, tað tyk- ist sum øll halda at so skal vera, Havnin skal hava meir og meir av almennu pengunum, sum allir føroy- ingar eiga at hava rætt til. Alt hetta átti at fingið onkran at rakna við. Havn- in bara veksur og veksur, meðan stórir partar av land- inum standa í stað. Í staðin fyri at tosa um at venda gongdini við at leggja alment virksemi út um landið, verður argumenter- að fyri at leggja meir av almennum pengum í Havn, í hesum førinum í íbúðar- bygging. Hóast føgur orð um økis- menning og útjaðarapolit- ikk v.m., er ongin broyting. Meir og meir av landsfíggj- arætlanini verður stýrt til Havnar og hevur økt al- ment og privat virksemi við sær. Einasta loysnin á hesum »trupulleikum« er, at al- mennu pengarnir verða javnt býttir millum allar føroyingar á tann hátt, at almennu størvini verða flutt úr Havnini, út hagar, har onki virksemi er. Á hendan hátt verða »trupul- leikarnir« í Havn loystir, samstundis sum skundað verður undir framburðin aðrastaðir. Skal landinum verða lív lagað, skal meir til enn hvøss orð og politiskar yvirlýsingar. Avgerðin um at leggja umsitingina av Barsilsskipanini á Tvør- oyri, sum hevur eitt heilt starv, ger ongan mun. Tað skal nógv sterkari lútur til, skal vend koma í. Vónandi fær onkur eyg- uni upp, tí nú er um at vera ov seint. Føroya Arbeiðarafelag lýsir við hesum sín fulla stuðul til Føroya Skip- ara- og Navigatørfelag og Maskinmeistarafelag í stríði teirra móti Fíggj- armálastýrinum í sam- bandi við strandfaraskip- ið Teistan. Vit fegnast um, at fúta- rætturin hevur víst frá sær áheitanini frá Fíggj- armálastýrinum um at seta nevndu feløgum bann fyri at nokta limum sínum at sigla við skipið, har ongar sáttmálaáset- ingar eru um hýruna. Samstundis skulu vit harðliga átala framferð- ina hjá Fíggjarmálastýr- inum og Strandfaraskip- um Landsins, har hesir almennu stovnar royna at brúka fútarættin fyri at føra inn á føroyska ar- beiðsmarknaðin skipan- ir, sum hvørki fakfeløg- ini ella politiski myndug- leikin í Løgtinginum tek- ur undir við. Framferðin hjá Fíggj- armálastýrinum og Strandfaraskipum Land- sins kunnu ikki skiljast sum annað enn eitt álop á føroysku fakfelagsrørsl- una og demokratisku skipan okkara sum heild. Føroya Arbeiðarafelag Tórshavn, hin 15. juni 2001 Yvirlýsing VIÐMERKINGAR Íbúðarneyð í Havn Festivalurin í ár metstórur við 175 luttakarum - 14 føroyskir og 14 útlendskir bólkar spæla Samanborin við allar undanfarnar jazzfestivalir, er Tórshavnar Jazz- Fólka- og Blues Festivalur 2001, meira enn tvífalt so stórur. Útivið 200 tónleikarar fara at undirhalda og bergtaka á meira enn 50 konsertum. Og av teimum er umleið helvtin føroyskir luttakarar. M.o. Eivør Pálsdóttir. Av teimum útlendsku er Niels Henning Ørsted-Pedersen kendastur. Fesivalurin í ár er eisini meira ein festivalur, enn tað vit hava upplivað hini árin. Nærum alt fór fram í Norð- urlandahúsinum, meðan fáir tónar hoyrdust úr sjálv- um býnum. Í ár er Norður- landahúsið høvuðskarmur um eitt av kvøldunum, meðan tað annars verður spælt úr øllum herða- shornum í Tórshavn. Tórshavnar Jazz- Fólka- og Blues Festivalur 2001 verður hildin í døgunum frá 3. til 8. juli. Tá Norðurlandahúsið valdi Listastastevnuna til høvuðsfestival í ár, gjørdu teir sum fyrireika Tórs- havnar Jazz- Fólka- og Blues Festival av at royna nakað heilt annað. Og kanska er tað soleiðis, at vit fyrst nú kunnu kallað Jazzfestivalin ein rættan festival. Tí ikki fyrr enn í ár verður býurin í stóran mun merktur av tí jazzi, bluesi, rokki, fólka- og gospeltón- leiki, sum Tórshavnar Jazz- Fólka- og Blues Festivalur altíð hevur á skránni. Spælistøðini verða Gongugøtan, FK. Gongu- gøtan, Vaglið. Vesturkirkj- an. Listaskálin. Norður- landahúsið. Hotel Hafnia. Gamla Meiaríið. Sjón- leikarhúsið. PLATFORM. Dómkirkjan. Og haraftrat verður spælt á Hotel Vág- um, umborð á Norðlýsinum í samband við útferðir, og í Festival Klubbanum. Lagt eigur at verða merk- is, at ein rættiliga stórur partur av konsertunum eru ókeypis. Eitt sindur fyri tey flestu Skráin er løgd soleiðis til rættis, at tú kanst fara frá einum tiltaki til annað, uttan at verða fyri nøkrum stórvegis missi. Tú kanst t.d. byrja festivaldagin við einum túri í Gongugøtuni, Listaskálanum, í kirkju, ella til undirhald í samband við innkeyp hjá FK í Hoyvík. Síðani kanst tú fara í Gamla Meiaríið og Sjónleikarhúsið. Og enda kvøldið í PLATFORM og Festival Klubbanum. Eisini ber til at fara á Hotel Haf- nia til ein góða bita og festivalundirhald. Miku- kvøldið verða tey stóru til- tøkini í Norðurlandahúsi- num. 3. og 8. juli er Con- cert Grotto konsert, sum Norðlýsið siglir teg til. Og 3. juli er áhugavert undir- hald á Hotel Vágum. Tónleikaliga fevnir Jazz- festivalurin víða. Nógva- staðni verða tónar spældir, sum øllum dáma at hoyra, s.s. stillan swing jazz, fólkatónleik, blokkfloytu- tónar, og bassspæl við heimsins besta jazzbass- spælara. Onnur tiltøk inni- halda rokk-, popp-og blues tónleik. Og aftur onnur eru fyri tey, sum dáma serlig tónleikasløg. Føroyski parturin fjøltáttaður Av teimum 28 samsanset- ingum eru 14 føroyskar. Og føroyingarnir fara neyvan at smæðast burtur. Fyrst kunnu vit nevna eitt petti av “framtíðini”. Faroe Teens (14 ár og yngri) er annar av bólkunum frá Pop Top konsertini, sum tekur lut á Jazzfestivalinum. Og sagt verður, at hann er sera framkomin. Brandur Enni syngur. Og sjálvdan er tað sætt, at ein so ungur maður kann skifta dur klokkureint mitt í einum sangi. Tann 17 ára gamla Eivør Pálsdóttir stillar upp saman við restini av manningini í Clickhaze. Tey vunnu Prix Føroyar 2001. Ung Stjørnuskot er annar spennandi ungdómsbólkur. Tey ungu telja 30 sangarar, umframt tónleikarar frá Musikkskúlanum, sum Bo Isholm hevur vant. Annað ungdómskent eru Jassararnir, ið fyri seinastu ferð spæla við núverandi samanseting. Men hyggja vit nærri, er nógv føroyskt við, sum borgar fyri rutineraðum spæli og sangi. Edvard Ny- holm Debes og aðrar góðar kreftir spæla tónleik fra Debazz útgávuni. Malan Thomsen Band spælir popp frá hennara sera vælumtóktu útgávu. Á brassøkinium er eisini Tórshavnar Saxofon Kvar- tett; Hans Petur í Brekku- num, Mads Hoydal, Mortan Zachariassen, og Eirikur Skála. Talan er um alt frá løgum sum Alley Cat til meira modernaðan tónleik. Gunnar Guttesen Band og blues-bólkin TEIR, spæla í gamla Meiaríið saman við eitt orkestur, sum er mannaður við kon- servatoriinæmingum úr Danmark. Unn Patursson er eitt tað mest aktuella rokk/popp- navnið, ið saman við bólki sínum bjóðar tónleik fra sermerktu útgávuni Gloymska Við Grape. Og fiól/klaver-duettin Grapelli Swing Jazz spælir i matstovuni á Hotel Haf- nia. Nikolaus Kapnas og Stamen Stanchev fara at undirhalda teimum etandi festivalgestunum við løttum løgum sum Tea For Two o.ø. Útlandið eisini væl við Bassspælarin Niels Henn- ing Ørsted-Pedersen er oddafiskur, tá vit nú umrøða útlendsku luttakar- arnar. Sjálvdan hevur heim- urin sæð ein betri tón- leikara. Og NHØP spælir mikukvøldið í Norður- landahúsinum saman við klaverspælaranum Ole Kock Hansen. Teir spæla tónleik við rót í jazzi og norðurlendskum tónleiki. Gospelbólkurin PRAISE hevur ein songkvinnu, sum oftani hevur sungið saman við Ettu Cameron. Sama fer eisini at traðka upp við Ungum Stjørnuskotum. Pia Dahl og Bo Isholm spæla blokkfloytu og gittar. Bo Isholm er dani av før- oyskari ætt, og hann býr í Havn. Pia Dahl hevur havt teir somu undirvísararnir sum Michala Petri, so tað átti at borga fyri dygd. Pia Dahl hevur eisini gjørt eina fløgu við blokkfloytutón- leiki. Frá musikkskúlanum Ledøje Smørum, DK, vitja tríggjar ymsar samanset- ingar. Bæði eitt Big Band, eitt hamoniorkestur, og PWCIM Rock‘n Soul Band. Hans Ulrik Quintet, ella Hans Ulrik JAZZ- MAMBO, hevur leiðaran og saxofonistin Hans Ulrik, sum hevur fingið nógvar virðirlønir. T.d. í 1999 og 2000 fyri ársins útgávu. Jens Nørholms Orange Jazz Family spælir standardjazz í nýtímans búnað. Úr Íslandi vitjar KK. Kristján Kristjánsson hevur fyrr spælt í Føroyum. T.d. varð tilfarið til útgávuna Hotel Föroyar skrivað í Havn í samband við fram- førslu á Tórshavnar Jazz- Fólka- og Blues Festivali. Ein sera evnaríkur jazzbólkur kemur úr Finnlandi. Markku Rinta- Pollari er bæði navnið á bólkinum og leiðaranum. Hugsa vit um jazzdygdir burturav, hevur Finnland lagt nógv lond afturum seg. Tað kunnu vit uppliva á Gamla Meiaríi. Og í helli- num í Hesti. Hósdagin byrjar atgongumerkjasølan Til Tórshavnar Jazz- Fólka- og Blues Festivalur byrjar 3. juli, fer Sosialurin regluliga at skriva um ymsu tiltøkini. Fleiri nøvn eru ikki nevnd hesaferð, og øðrum mugu vit bara sleppa at greiða tykkum nærri frá. Atgongumerkini verða frá hósdegnum, 21.06.01, seld i Kunnningarstovuni í Havn og í Norðurlanda- húsinum í Føroyum. Eisini er tað hósdagin, at skráin fyri Tórshavnar Jazz- Fólka- og Blues Festival 2001 verður prent- að í bløðini. Jústinus Leivsson Eidesgaard Tað var um reppið, at vágs- sluppin “Johanna” mundi forkomið stóra fólka- fundinum, íð varð lýstur av vera í Koltri sunnudagin. Hesin fundur var annars ein tungur burður, tí fyrst skuldi hann verða hildin í Dímun, men her var hann avlýstur av trygdarorsøk- um. Og sunnumorgunin vildi so illa til, at “Jóhanna” tók í botn inni í havnini við Gomlurætt, og har stóð hon. Fjarðandi sjógvur var og hóast dugliga var roynt at fáa hana leysa aftur, so stóð sum í bergi. Endi var sett á ein buss og fólk hálaðu dúgliga í, men “Jóhanna” var treisk og vildi ikki uttan víðar flyta fólk út í Koltur. Hon gav seg ikki fyrr enn “Pressarin” hjá Tórshavnar Skipasmiðju skrykti hana leysa. Jóhanna fór síðan, eym um strákjølin, at flyta fólk út í Koltur. Fólkafundurin varð hildin í elsta býlinginum í bygdini og hann var væl- eydnaður. Formaður Tjóð- veldisflokksins helt fyrstu røðuna, síðan helt Óla Jákup í Dímum røðu, eftir honum Tórbjørn Jacobsen og Anita á Fríðriksmørk. Tónleikabólkurin Click- haze spældi áðrenn fundin og aftaná fundin og Koltur er tann fullkomni pallurin til fólkafundir í framtíðini. Lesið annars reportasj- una í blaðnum í morgin. Metstórur Jazz-festivalur í ár »Jóhanna« mundi forkomið fullveldisfundi “Jóhanna” tók botn, tá hon skuldi flyta fólk á fólkafund í Koltri sunnudagin. Mynd: Jústinus Leivsson Eidesgaard. Fólkafundurin var sera væl eydnaður. Mynd: Jústinus Leivsson Eidesgaard C M Y K 11 10