mikudagur 12. mars 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 51 - 12. mars 2008 Føroya Arbeiðarafelag umhugsar at biðja samgonguna sleppa ætlanini um at lækka blokkin úr Danmark og heldur brúka peningin til at avtaka oljuavgjaldið og til at bøta um ALS og barnsburðargrunnin Ríkisveitingin Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Hví skal samgongan lækka ríkisveitingina úr Danmark og samstundis leggja eyka byrðar á verkafolki? Tað var ein spurningur, sum var til umrøðu á aðal­ fundinum í Føroya Arbeið­ arafelag um vikuskiftið. Tað var Harry Benjamin­ sen av Toftum, sum reisti spurningin og hann helt, at Føroya Arbeiðarafelag átti at gjørt vart við seg í hesum máli. Hann vísti á, at í hesum valskeiðnum hevur sam­ gongan sett sær fyri, at ríkis­ veitingin úr Danmark skal lækka upp ímóti 150 millón­ um krónum tilsamans. ­ Hví skulu vit siga nei til nei, til hendan peningin, spurdi Benjaminsen. Hann vísir eisini á, at samstundis ætlar sam­ gongan at bøta um ALS og barnsburðarskipanina og tað merkir, at fólk verða boydd at betala meir. ­ Hví skal samgongan lækka ríkisveitingina úr Dan­ mark, samstundis sum hon ætlar at leggja eyka byrðar á verkafólkið, spurdi hann. Hann helt, at tað hevði verið rættari at brúka hend­ an peningin til at bøta um fólkapensjónina, til at bøta um ALS og barnsburðar­ grunnin og ikki minst, til at lækka oljugjaldið fyri. ­ Tað hevði sanniliga mun­ að, segði Harry Benjamin­ sen. Hann bað tí staðiliga á nevndina í Føroya Arbeið­ arafelag umhugsa at heita á samgonguna um at sleppa ætlanini um at strika ríkis­ veitingina úr Danmark og ístaðin um at brúka peningin til at lætta um byrðarnar hjá verkafólki, ístaðin fyri at leggja eyka byrðar á fólk afturat. Ingeborg Vinther helt, at hetta var ein tanki, sum var verdur at hugsa meiri um. ­ Tá ið politikarar taka avgerðir, hugsa teir ikki um at tað samstundis verða lagdar eyka byrðar á lands­ ins borgarar. - Vit fáa bara minni og minni fyri peng- arnar og tí er neyð- ugt at fáa gomlu skipanin aftur í gildi, har lønirnar vórðu prístalsviðgjørdar, sigur Føroya Arbeið- arafelag. Tað merkir, at lønirnar hækka automatiskt so hvørt, sum prísirnir fara upp PRístalsviðgeRð Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Skipanin, har allar lønir vórðu prístalsviðgjørdar, eigur at verða sett aftur í gildi, so at lønirnar hækka so hvørt sum prísirnir í handlunum hækka. Tað heldur Føroya Arbeið­ arafelag. Á aðalfundinum um viku­ skiftið varð nógv tosað um, at prísirnir á alskyns vørum eru so nógv hækkaðar í sein­ astuni, at í løntakarar fáa als onki burtur út teimum lønarhækkingum, sum eru. Tvørturímóti minkar keypiorkan alsamt og fund­ arfólkið umrøddi dúgliga, hvussu tann gongdin kann vendast. Í hesum sambandi varð tos­ að um at fáa gomlu skipanina aftur í gildið, har lønirnar verða prístalsviðgjørdar. Gamla skipanin var so, at hvørja ferð prístalið hækk­ aði trý stig, hækkaði tíma­ lønin 60 oyru. Var tann skipanin í gildið nú, hevði tímalønin í dag verið 60 oyru hægri enn hon er nú, tí prístalið hækk­ aði so mikið nógv í fjør. Tað eru nú fleiri ár síðani, at prístalsviðgerðin av løn­ unum varð avtikin í kreppu­ árunum. ­ Men nú er tíðin komin til at hon verður sett í gildið aftur og tað fara vit at royna at fáa politikararnar at gera, sigur hon. ­ Hendan gongdin, har prísirnir hækka meiri enn lønirnar, kann ikki halda fram, leggur hon afturat. Tað endaði við, at aðal­ fundurin hjá Føroya Arbeiðarafelag samtykti at heita á nevndina í felagnum um at virka fyri at fáa løn­ irnar prístalsviðgjørdar. Hon vísti eisini á, at Før­ oya Arbeiðarafelag hevur heitt á politiska myndug­ leikarnar um at taka oljugjaldið av og at lækka mvg á neyðsynjarvørum, eitt nú á breyði og á mjólk. Hetta hevði serliga komið teimum lágløntu og pen­ sjónistum til góðar. Hon segði eisini, at Før­ oya Arbeiðarafelag ætlar at fylgja væl við, so at sam­ gongan ikki skal sleppa undan at viðgera hesar spurningarnar. Yvir 100 milliónir meiri til vælferð hjá verkafólki Samgongan ætlar at lækka blokkin, samstundis sum hon ætlar at leggja eyka byrðar á verkafólkið og tað ætlanina mugu vit royna at fáa samgonguna at sleppa, varð sagt á aðalfundi í Føroya Arbeiðarafelag um vikuskiftið Gjald og vald skulu fylgjast Ingeborg Vinther fegnast um, at sam- gongan ætlar at bøta um barsilsskipanina, men skulu partarnir á arbeiðsmarknaðinum hava rokningina, skulu teir eisini hava valdið BaRnsBuRðaR­ skiPan Áki Bertholdsen Nú verður tosað um at leingja barsilstíðina upp í eitt ár, og samstundis skulu páparnir nú fáa álagt við lóg at vera heima hjá barn­ inum ávíst tíðarskeið í hes­ um árinum, barnsburðarfar­ loyvið varar. Tað fegnast Ingeborg Vinther, forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag um á aðal­ fundinum í Føroya Arbeið­ arafelag um vikuskiftið. Barnsburðarskipanin er ein skipan, sum partarnir á arbeiðsmarknaðinum sjálvir gjalda. Men Ingeborg Vinth­ er staðfestir, at eins og ALS, er heldur ikki Barsilsskip­ anin nøktandi fyri tímalønt Ingeborg Vinther sigur alt gott um, at tað skal vera møguligt at vera heima hjá barninum í eitt ár. ­ Men tað krevur, at inn­ gjaldið til Barsilsskipanina hækkar. Og tað merkir so aftur, at antin mugu partar­ nir á arbeiðsmarknaðinum gjalda meir, ella má lands­ kassin gjalda tað, sum í restar. Ingeborg Vinther staðfest­ ir, at tað, sum samgongan ætlar, er, at tað skal vera arbeiðsmarknaðurin, sum skal gjalda eykarokningina. ­ Tá er lagamanni hjá sam­ gonguni at leingja barsilstíð­ ina, tá ið partarnir á arbeiðs­ marknaðinum skulu gjalda. Men samstundis er tað eisini ætlanin, at landsmynd­ ugleikarnir framvegis skulu hava valdið á skipanini, so at teir kunnu áleggja arbeiðs­ takarum og arbeiðsgevarum fleiri og fleiri gjøld. ­ Men skulu vit gjalda, mugu vit eisini hava ábyrgd­ ina og stýrið á skipanini. Alt annað er heilt burturvið, staðfestir Ingeborg Vinther. Lønin skal upp tá prísirnir fara upp - Nú er tíðin komin, at seta skipanina í gildi aftur, har lønirnar verða prístalsviðgjørdar, halda tey í Føroya Arbeiðarafelag Shell stuðlar Javna Marknaðarleiðarin hjá Føroya Shell, Niclas Heri Jákupsson, hevur handað felagskapinum Javna eina peningagávu á 15.000 krónur. Dagligi leiðarin hjá Javna, Anna D. Háberg, takkaði mangar ferðirnar fyri, og segði, at Javni ætlar at nýta peningin til eitt PREP skeið, sum verður á Hotel Vágum í september mánaði. Hettar er eitt hjúnarbandsskeið til pør, sum eiga børn við breki. Í Danmark og Noreg verður hettar skeið bjóðað foreldrum at brekaðum børn­ um. Prep er ikki ókent á okkara leiðum, tó er hettar fyrstu ferð, at tað verður hildið fyri pørum at brekaðum børnum. Javni vónar, at hettar kann verða eitt skeið, sum kann haldast í Føroyum hvørt ár ella annað hvørt ár. Niclas Heri Jákupson sigur, at Shell fegnast um at kunna stuðla slíkum vælgerandi endamálum – tí hetta er júst í tráð við stuðulspolitikkin hjá felagnum. Dagtilboð á Mørkini Í Streymnesi fara tey nú at skipa fyri felagsvenjingum fyri pensjón­ istum, sum búgva í Sundalagnum og á Eiði. Dentur verður lagdur á fyribyrgjandi­, viðlíkahalds­, og styrkivenjingar. Aftaná verður kaffi og hugni við ymiskum tiltøkum. Endamálið er at økja nøgdsemið hjá tí einstaka brúkaranum, og at brúkarin so leingi sum til ber verður sjálvhjálpin bæði heima og úti. Venjingarnar verða mánadag og mikudag kl. 14­16. Byrjað verður mánadagin 31. mars kl. 14 í ergo­ og fysioterapiini. Í sambandi við venjingarnar koyrir bussur til og frá eftir ynski. Tað eru tær báðar økisterapeutarnir í Heimatænastuni øki 2: Benadicta Ellingsgaard, fysioterapeutur og Martha Reyðberg, ergoterapeutur, sum standa fyri venjingunum.