mánadagur 17. mars 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 54 - 17. mars 2008 Dýrari at flúgva Tað loysir seg ikki fíggjarliga hjá grønlendska flogfelagnum Air Greenland at flúgva rutu millum Keypmannahavn og Narsarsuaq, og tí hevur felagið gjørt av at hækka prísin á ferðaseðlunum, soleiðis at frá 2. apríl fer tað at kosta 1.500 kónur meiri at ferðast aftur og fram. Avgerðin fær politiska mótstøðu, og Siumut- politikarar í Suðurgrønlandi hava mælt landsstýrinum frá at góðkenna hækkingina, sigur útvarpið í Nuuk. Mærsk rindar endurgjald Eftir fimm ára togan hevur leiðslan á Mærsk-skipasmiðjuni Lindø játtað at rinda einum starvsmanni 2,2 mió. krónur fyri skaða, sum maðurin fekk í ryggin. Tá málið var fyri, skrivaði arbeiðsformaðurin á skipasmiðjuni, at maðurin hevði fingið skaða av at bera tung málingablikk, men hesum trúði skaðanevndin ikki. Veruleikin var eisini, at maðurin fekk skaða, tá hann hjálpti stjóranum á skipasmiðjuni við einum báti, sum stjórin sjálvur átti. Ein ósemja ímillum tryggingina og mynd­ ugleikarnar hevur kroyst øll, sum búgva í egnum bústaði, upp í ein krók Tryggingar Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Ein ósemja ímillum trygg- ingarfeløgini og myndug- leikarnar hóttir nú við at geva øllum, sum eiga hús, ein fíggjarligan lúsing av teimum stóru. Ósemjan tók seg upp, eftir at samgongan broytti mvg lógina juli í fjør. Fyrr var tað so, at mvg varð ikki kravt av arbeiðs- lønum í sambandi við nýbygging ella umvæling av egnum húsum. Men í juli í fjør var lógin broytt, so at mvg nú eisini skal betalast av arbeiðsløn- um í sambandi við nýbygg- ing og umvæling av egnum bústaði. Men so kann húsaeigarin søkja um at fáa mvg end- urgoldið úr landskassanum. Rokningar aftur í høvdið Men hendan avgerðin hjá undanfarnu samgongu, hev- ur sett bæði sethúsaeigarar og tryggingarfeløg í eina stóra, fíggjarliga klemmu. Og tað er eisini her, at ósemja tekur seg upp ímill- um tryggingarfeløgini og almennu myndugleikarnar, sum eru Taks í hesum føri. Tryggingin vil nevniliga ikki betala mvg av arbeiðs- lønunum, tá ið tryggingar- skaðar verða umvældir, hóast mvg nú eisini skal betalast av arbeiðslønunum. Tryggingin vísir nevniliga til, at húsaeigarin fær mvg endurgoldið frá Taks. Men hinvegin er tað nyttuleyst hjá húseigarum at søkja Taks um at fáa mvg av arbeiðslønunum endur- goldið, tí tað vil Taks ikki. Taks er nevniliga av teirri áskoðan, at tryggingin skal eisini betala mvg og at end- urgjald fyri mvg av arbeiðslønum verður ikki latið fyri tryggingarskaðar. Hendan ósemjan ímillum tryggingingina og Taks hevur ført við sær, at nógvir húsaeigarar eru komnir í eina fíggjarliga klemmu. Teir handverkarar, sum hava umvælt tryggingar- skaðar síðani í juli í fjør, hava fingið greið boð frá tryggingini um, at tá ið rokningin verður send trygg- ingini, skal mvg av arbeiðs- løn ikki teljast upp í. Teir handverkarar, sum hava sent tryggingini rokn- ingar við mvg av arbeiðsløn, hava fingið tær aftur í høvd- ið við boðum um at broyta rokningina og at taka mvg av arbeiðsløn burtur úr. Handverkarin við svartiperi Men mvg skal betalast und- ir øllum umstøðum og so er bara eitt hjá handverkarun- um at gera og tað er at fara til húsaeigaran við mvg rokningini. Betalir húseigarin rokn- ingina, nyttar onki hjá hon- um at biðja um endurgjald frá Taks, tí har siga tey nei. Men hetta hevur eisini gjørt nógvar húsaeigarar so firtnar, at teir noktað blankt at betala mvg. Teir siga, at teir hava tryggj- að húsini fyri fult virðið og tí skulu teir eisini hava skaðan fult endurgoldnan. Og so stendur handverks- meistarin eftir við svartiperi og eini mvg rokning, sum hann ongastaðni hevur at senda. Sum skilst verður arbeitt fyri at finna eina loysn á málinum, men enn er ómøguligt at siga nakað sum helst um antin ein loysn verður funnin, hvør ein loysn kann verða, men sum tað sæst í aðrari grein her á síðuni, kann tað eisini enda við, at tað fer at verða munandi dýrari at tryggja sín egna bústað. Ein ósemja ímillum tryggingina og lands­ myndugleikarnar, kann í ringasta føri enda við, at tað verður munandi dýrari at tryggja sethús Tryggingar Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú er vandi fyri, at tað verður munandi dýrari at tryggja sín egna bústað. Tað kann verða avleiðingin av eini ósemju sum hevur tikið seg upp ímillum tygginginga og Taks. Í hinari greinini her á síðuni sæst, at tlaan er um eina eina ósemju, sum tók seg upp í juli í fjør, tá ið mvg lógin varð broytt, so at mvg nú eisini skal betalast av arbeiðslønum í sambandi við nýbygging og umvæling av egnum bústaði. Tryggingarskaðar undantiknir Tað hevur ikki eydnast okk- um at fáa eina viðmerking frá Tryggingarfelagnum Føroyum og frá Taks, tí har hava tey røttu fólkini ikki verið at hitt í morgum. Men tað skilst, at bæði tryggingarfeløgini hava somu áskoðan á hesi viður- skifti. Og Christian Andreasen, løgfrøðingur, sum arbeiðir við málinum fyri Trygd, sigur, at Tryggingarfeløgini hava ásett tryggingargjøldini eft- ir tí veruleika, sum hevur verið galdandi. Og tann veruleikin er, at mvg skal ikki gjaldast av arbeiðslønum. - Men í juli og fjør varð lógin broytt, so at fult mvg eisini skal gjaldast av arbeiðslønum. Hinvegin kann húsaeig- arin fáa mvg av arbeiðsløn- um endurgoldið frá Taks. - Men Taks hevur boðað frá, at tá ið talan er um trygg- ingarskaðar, verður endurgjald ikki latið fyri mvg av arbeiðs- lønum. Grundgevingin er, at her er ikki talan um umvæling fyri egnu rokning hjá húsaeig- aranum, tí tað er trygg- ingarfelagið, sum umvælir. Munandi dýrari Christian Andreasen sigur, at verður hetta endaliga støðan, verður tað sjálvandi væl dýrari hjá tryggingarfel- øgunum at tryggja egnan bústað hjá fólki. - Í ringasta føri kann tað elva til, at tryggingargjøldini fara at hækka. Men enn eru ikki allar søgur syftar. - Trygd hevur boðað frá, at vit eru ósamd við Taks, tí tað er ikki tryggingin, sum umvælir skaðan, men tað er tryggingartakarin sjálvir og tí hevur hann krav upp á at fáa mvg endurgoldið. - Harafturat stendur onga- staðni, at tryggingarskaðar eru undantiknir og tí halda vit, at tulkingin hjá Taks, er beinleiðis skeiv. Fleiri ár Í løtuni hevur Trygd reist okkurt mál, sum í løtuni verður ført sum eitt prin- sippmál. Tað merkir, at endaliga úrslitið av hesum málunum, verður avgerð- andi fyri, hvussu øll slík mál, skulu viðgerast. Men tað kunnu ganga fleiri ár, áðrenn ein endalig avgerð er tikin, tí vandi er fyri, at tað skal ígjøgnum alla rættarskipanina, heilt í landsrættin. Í løtuni er málið til við- gerðar í kommunalu skattakærunevndini. Útlit eru til, at taparin fer at leggja málið fyri lands- skatta kærunevndina og eft- ir tað, kann tað eisini henda, at málið endar í Føroya Rætti og haðani kann tað so enda heilt í landsrættinum, áðrenn ein endalig niður- støða fyriliggur. Hinvegin væntar Christi- an Andreasen, at dregur tað út at finna eina endaliga loysn, fer Trygd eisini at átaka sær mvg av arbeiðsløn- um, so at tryggingartakarin sleppur av krókinum. Men so verður tað aftur eitt mál ímillum Trygd og Taks. - Men verður endaliga úrslitið at kærumálinum, at endurgjald ikki skal latast fyri mvg av arbeiðsløn í sambandi við tryggingar- skaðar, má tryggingin sjálv- andi átaka sær tað eisini, tí grundreglan í eini trygging er, at tryggingartakarin skal verða skaðaleysur. Men so verður tað nógv dýrari hjá tryggingini at umvæla skaðar og so er vandi fyri, at tryggingarnar verða dýrari. Kann gerast munandi dýrari at tryggja sethús Ósemja hóttir øll sum eiga hús Ein avgerð, sum undanfarna samgonga tók síðsta summar, hevur sett nógvar húseigarar og handverksmeistarar í eina klemnu og endin kann vera, at tað fer at verða munandi dýrari at tryggja sín egna bústað Savnsmynd