fríggjadagur 28. mars 2008síða 14

14 FÓTBÓLTUR 2008 Tað er Moskva í 1990. September tann trettandi… .klokkan er hálv­ gum tvey um náttina. Ein 16 ára gamal drongur má upp í skúla um morgunin, nakrar tímar seinni. Hann svevur tó ikki. Nei ­ hann lurtar eftir enskum út­ varpi og er spentur uppá úrslitini í júst byrjaðu EM­undankapping. Fyrr um kvøldið var hann á Olymp­ iska leikvøllinum í býnum og sá Sovietsamveldið vinna 2­0 á Noregi. Men hann veit, at tað eisini eru aðrir dystir hetta mikukvøldið. Hann bíðar ótolin eftir úrslitinum hjá Faroe islands... Eitt ár frammanundan kom hann fram á eina grein, týdda úr enskum ella fronskum, í einum stórum russ­ iskum fótbóltsvlkublaði. Eitt nýtt, fjart og ókent land er júst vorðið limur í FIFA og UEFA. Farérskije ostrová. Faréry. Faroes. Føroyar... Drongurin hevði frammanundan verið sera hugtikin av Norðurlondum – takkað millum annað ABBA – tí gerst hann beinanvegin áhugaður. Faréry, eitt stuttligt navn... Fjarskot­ nar oyggjar langt norðuri í Atlants­ havinum, Bert nákrar fýrati­fimmti túsund sálir, ein lítil býur í Soviet, har búgva 300 milliónir. Kunnu hes­ ir farércy veruliga spæla bólt??? Drongurin heldur nógv við og av Íslandi, sum var í somu undankapp­ ingarbólkum við Soviet í tveimum undanfarnu kappingum ­ og megn­ aði at fáa tríggjar 1­1 javnleikir burtur úr teimum fýra dystunum. Eitt lítið nordurland, sum klárar seg so væl! Men nú hevur eitt annað norðurland, enntá nógv minni enn Ísland, meldað seg uppí... Tað russiska sjónvarpið sendir ikki nakran annan dyst, enn tann sovietiska, hetta kvøldið. Útlendskar rásir ber ikki til at hava. Teksvarp er eitt ókent fyribrygdi her. Alnótin kom ikki fyrrenn nøkur ár seinni. So er tað bert BBC World Service út­ varpsrásin at dúva uppá. Drongurin veit ikki ordiliga, um Faréry eru við hetta kvøldið – ella hvørjum tær skulu spæla ímóti. Eingin leikskrá í hasum bólkinum er at fáa hendur á, bløðini prenta bert leikskránna í bólkinum hjá Soviet. Hann roknar bara við, at Føroyar spæla... men so er bara at bíða. Tað er eisini ein ávísur tíðarmunur í Moskva, so úrstlitini koma ikki fyrr enn á miðjari nátt. Men so kemur tað... Faroe islands one – Austria nil!!! Ein øgilig spreinging. Ein jarð­ skjálvti. Ein løta, sum stendur føst í minninum hjá einum, sjálvt seytján ár aftaná. Tað eru nógv, ja, øll tálivandi í Føroyum, sum enn minnast hendan dagin. Men fyri undirritaða fekk hann ikki minni enn kollveltandi avleiðingar. Lívið hjá 16 ára gamla dreinginum í Moskva eftir Lands­ krona og tann 12.september 1990 hevur ongantíð verið tað sama. Føroyar høvdu ritað seg fastar inn í sinni og hjartað hjá honum – og so nógvum øðrum við! Ein søguligur dystur fyri allan altjóða fótbólt. Ein ógloymandi hending fyri føroysku tjóðina. ...Um seinasta árskiftið ferðaðist eg við tveimum vinmonnum úr Havn í Eysturríki. Enntá við einum bili við føroyskum nummarplatum. Hetta síðsta var nóg eksotiskt sum so, og ofta sóu vit fólk gløða undr­ andi eftir nummarplatum okkara – ja, so nógv oftari enn í grannalond­ um hjá Eysturríki! Vit hildu nýggjárið í Vien. Búðu á gistingarhúsi, fingu okkum onkran bita í einum tveimum matstøðum... Tað vóru bara tilvildarlig fólk rund­ an um okkum, vanligir eysturríkarar – tænarar, handilsfólk, aðrir kund­ ar... Onkur teirra hevði áhuga fyri fótbólti. Onnur høvdu ikki. Men ØLL mintust tað. Øll kendu til Färöer In­ seln. Summi vóru so bilsin at møta nøkrum livandi føroyingum, at tey reageraðu, sum at vit júst vóru kom­ in av einari aðrari planet... Lands­ krona setti so sanniliga síni spor í eysturríksku tjóðini eisini. Onkuntíð er fótbóltur bara meira enn bara ein ítrótt. Hann er so sanniliga ein “spurningur um lív og deyða”... Føroyingar hava ikki gloymt Landskrona. Men tað hava eystur­ ríkarar heldur ikki... At Eysturríki so ruddiliga vann returdystin í Salzborg 3­ 0, í mai 1991, hevði sum so ong­ an týdning. Landskrona­úrslitið er ofta nevnt sum beinleiðis orsøkin til øll árini í djúpum aldurdali, sum eysturríkskur fótbóltur fall í beint eftir 1990 ­ og hevur enn ikki funnið vegin út eftir. Josef Hickersberger spøkir aftur. Nógv ár mátti gamla Bundesliga­ kempan brúka, fyri at vaska Lands­ krona­skommina av sær aftur. Tó er hon ikki farin rættiliga av. Eystur­ ríkski venjarin er møguliga fyrigivin av landsmonnum sínum. Men ikki soleiðis, at hann, í tíð og ótíð, ikki verður mintur av teimum um hesa løgnu hendingina á venjarayrkisleið sínari. Í dag er Josef Hickersberger aftur á odda hjá eysturríkska landsliðnum. Tað fer hann eisini at vera í summar, tá ið land hansara, sum onnur verts­ tjóð, saman við Sveis, og nógv tað lægst styrkismetta liðið í kappingini, skipar fyri fyri einum EM­endaspæli. Stóri spurningurin er, at Hickers­ berger enn er venjarin hjá Eysturríki, tá ið HM­undankappingin byrjar í heyst. Eg havi onkursvegna hug til at halda eitt sindur við Eysturrríki und­ ir EM, so at Josef ikki fær enn eitt spark í afturpartin, tá ið tann kapp­ ingin er yvirstaðin. Tað hevði verið stuttligt at fingið hann til Føroya, her hevur hann so ikki vitjað áður... At tað verður fult hús á Tórsvølli ella Svangaskarði leygardagin 11. oktober 2008, er lítið at ivast í – bert yvirskriftin Føroyar­Eysturríki má í sær sjálvur lokka væl ­ og selja ríkiligt! Ella áttu vit kanska at flutt dystin til Landskrona og royna alt um­ aftur??? Tað er í hvussu er kærkom­ ið, í einum tøkum tíma og eitt sera gott høvi, at føroyska landsliðið fær eina veruliga uppreisn, eftir so nógv­ ar eyðmýkingar seinastu árini. Og vinnur ein dyst á einari ordiligari og stórari mótstóðu – nakað, sum ikki er hent síðani 12. september 1990 ... Koyr á, Føroyar ­ og ger tað eina­ ferð afturat!' Føroyar–Eysturríki: Fer søgan at endurtaka seg? Ivan Eginsson Tað sendi skjálvtar gjøgnum allan fótbóltsheimin, tá Føroyar í 1990 vunnu okkara fyrsta undankappingardyst nakrantíð