týsdagur 26. juni 2001síða 5
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
8
Nr. 119 - 26. juni 2001
Nr. 119 - 26. juni 2001
9
gult8 cyan8 magenta8 svart8
gult9 cyan9 magenta9 svart9
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri:
Jan Müller jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri:
Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo
Tíðindaleiðari:
Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo
Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
John Johannessen john@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo
Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Myndamenn:
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1
700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 311820, Fax 314720
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Løgtingsmaðurin Dan Petersen hevur so sára rætt í
viðmerking síni, at skrivingin hjá samgongulimum,
eitt nú Finni Helmsdal, er desperat, nú valið nærkast,
og einki er vunnið á fullveldisleið, samstundis sum
aðrir samfelagstættir eru misrøktir. Í síni greining
um vinnupolitikk Javnaðarfloksins í greinini um, at
javnaðarpolitikkur elvir til ábyrgdarloysi, fær tjóð-
veldismaðurin tað at ljóða sum um, at Javnaðar-
flokkurin hevur stuðlað vinnulívi og vinnulívsmonn-
um einans við tí endamáli at fáa atkvøður og at hesin
politikkur nærum var eitt sjálvtøkuborð.
Javnaðarflokkurin hevur altíð ásannað, at fyritreytin
fyri vælferðarsamfelagnum við góðum almanna-,
heilsu- og mentannarviðurskiftum er ein sterkur bú-
skapur, og kjarnin í einum góðum búskapi er eitt
sterkt, fjøltáttað og dynamiskt vinnulív við einum
breiðum eigaraskara. Tí hevur flokkurin rikið ein
virknan vinnupolitikk frá byrjan. Politikkurin hevur
verið at seta upp lógarkarmar, m. a. skattapolitiskt,
við almennum partapeningi, veðhaldum og stuðuls-
lánum.
Uttan veðhald og stuðulslán var neyvan línubáta- og
seinri sildaflotin bygdur upp síðst í 50-unum og fyrst
í 60-unum. Politikkaranum við tí vantandi søguliga
innlitinum kann upplýsast, at tey vinnuligu framtøk-
ini frá 1959 til 1962 løgdu av álvara lunnar undir
vælferðarsamfelagið. Uttan almennan partapening,
kanska eisini veðhald, vóru neyvan tey nógvu flaka-
virkini bygd. Tað vóru tann nýggi flotin og virkini,
sum gjørdu, at 3-4000 føroyingar kundu koma heim-
aftur at vinna ella fáa tjans við føroyskum skipum, tí
hesir føroyingar noyddust í 50-unum at vinna sær úr-
tøku í Íslandi og Grønlandi ella við norskum, týsk-
um og bretskum skipum!
Hetta var ikki nakað sjálvstøkuborð, men hesin poli-
tikkur gav ungum, evnaríkum monnum, samvinnu-
feløgum og útgerðarvirkjum møguleikan at ogna sær
fiskifør, og summir av hesum monnum kundu halda
fram innan aðrar veiðihættir, eitt nú við silda- og
rækjuskipum til gagns fyri føroyska samfelagið.
Seinri, í 70-unum, kom stuðulsskipanin, við t. d. rá-
fiskagrunninum, sum var neyðug tá, men sum virk-
aði alt ov leingi, og ikki sum ætlað. Politikkaranum
við vantandi søguvitanini skal upplýsast, at Tjóð-
veldisflokkurin sat eisini í Tinganesi hetta valskeið
og hevði landsstýrismannin í Fiskivinnumálum. Hes-
in stuðul vaks ikki upp um fjallatindarnar, meðan
Javnaðarflokkurin hevði stjórnarábyrgd. Tvørtur-
ímóti var Javnaðarflokkurin við til at fáa kappingar-
partin inn í skipanina, og var seinri eisini við til seta
skipanina úr gildi. Tað er lætt hjá einum høvuðsstað-
arpolitikkara at hóreiggja sær ídag um skeivan
vinnupolitikk, men teir politikkar, sum løgdu rygg til
tá, gjørdu tað fyri at skapa vinnu og fólki virkis-
møguleikar, fáa samfelagnum inntøkur, og byggja út
okkara góða land, vælferðarsamfelagið, so eisini
Finnur Helmsdal fekk møguleikar at virka innan
almannaverkið!
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Lætt hjá Finni
at hóreiggja sær
VIÐMERKING
Heini O. Heinesen
Viðmerkingar til landsstýr-
ismannin í fiskivinnumál-
um og fyrispurningar.
Fiskimálastýrið og Jørg-
en Niclasen, landsstýris-
maður, tosa nógv um at
minka um veiðitrýstið.
Hesir somu, sum tala um
minking av veiðitrýstinum,
ganga nú á odda at innflyta
norskar línubátar inn í út-
róðrarflotan á sama hátt,
sum byrjað varð við Froya-
nesi í sínari tíð.
Tað, sum eg vil hava at
vita frá Jørgeni Niclasen,
er, um hann ætlar at gera
allan útróðrarflotan til línu-
skip. Skip, sum hava ligið
og gnagað gummi í fleiri
Harrans ár, kunnu nú um-
doypast til norskar innflutt-
ar frystilínubátar. Mær er
sagt, at teir, sum keypa hes-
ar bátar, fáa studning úr
norska statskassanum, til at
uppkeypa fiskiloyvir í Før-
oyum.
Spurningurin er bara: Er
tað neyðugt í heila tikið at
áseta fiskidagar, um hetta
skilið heldur fram? Og eg
kundi hugsað mær at spurt:
Hvar er felagið Línuskip í
hesum leiki, nú teir verða
etnir upp innanífrá?
Tað eru heilt aðrar reglur
galdandi um stødd og
veiðitrýst, tá ið útrórar-
menn skulu skifta sínar bát-
ar út, men tá ið tað er at
uppkeypa norskar frysti-
línubátar, er einki óført. Eg
havi skilt, at bátar upp á
fleiri hundrað tons eru á
veg inn í flotan fyri útróðr-
arbátar, sum hava verið lítið
og einki brúktir seinastu ár-
ini. Tað kundi verið áhuga-
vert at fingið at vita frá
Jørgeni Niclasen og Fiski-
málastýrinum, hvar heim-
ildirnar í lógini liggja? Er
tað rætt at leggja fleiri enn
tvey loyvir saman?
Prosentbýtið í lógini er
ikki burturtikið enn. Heini
O. Heinesen og Tjóðveldis-
flokkurin fara ongantíð at
ganga við til, at hetta pro-
sentbýtið verður burturtik-
ið. Tí er tað eisini ein
spurningur fyri Meginfelag
Útróðrarmanna, at teirra
bólkur nú verður uppetin av
hesum somu skipum, sum
við studningi eru tikin úr
norska flotanum fyri at
regulera teirra veiðitrýst.
Hesin studningur skal nú
brúkast til at økja veiði-
trýstið á føroyska land-
grunninum.
Høvdu hesi skip komið
inn í flotan fyri okkara
gomlu línubátar, so var lo-
gikkur í hesum, men tað,
sum nú hendir, er, at vit fáa
fleiri línuskip, enn gott er.
Sum er, hava vit ivaleyst av
línuskipum á føroyagrunni-
num. Og teir, sum eru her
frammanundan, koma so at
fáa skerdar møguleikar.
Skulu vit í framtíðini
hava ein havgangandi út-
róðrarflota, er neyðugt, at
hesir leggja saman í sínum
egna bólki. Tað kann ong-
antíð verða rætt, at fiski-
loyvir verða flutt úr útróðr-
arflotanum til stór línuskip,
sum kunnu royna í so gott
sum í øllum veðri, 24 tímar
um samdøgnið, meðan út-
róðrarbátar bert eru nakrar
fáar tímar úti, tá ið viðrar.
Um hetta heldur fram, er
eingin grund fyri í heila tik-
ið at tosa um avmarkingar í
veiðitrýstinum, tí tað er
eingin partur í flotanum,
sum er so nógv avmarkaður
av veðri og vindi sum út-
róðrarflotin.
Spurningurin er eisini,
hvussu roknistykkið sær út
hjá hesum skipum. Tað,
sum eg havi hoyrt um
norska línubátin, sum kom-
in er frammanundan, er, at
hann hevur havt stórt hall.
So, búskaparligta er einki,
sum talar fyri hesum - uttan
at hjálpa norðmonnum og
teirra strámonnum í Føroy-
um burtur úr teirra trupul-
leikum. Úrslitið verður
bert, at tað verður einki
línuskip, sum fær tað at
bera til, samstundis sum
havgangandi
útróðurin
verður avtikin við vælsign-
ilsi frá Fiskimálastýrinum.
Tað nyttar so lítið at hava
eina lóg um vinnuligan
fiskiskap, tá ið hon verður
umsitin beinleiðis í stríð
við andan í lógini.
Lógin um vinnuligan fiskiskap:
Verður umsitin í stríð
við andan í lógini
Fyrireikandi fundur
til at stovna felag
fyri dement
(minnisveik)
og avvarðandi
Fundurin verður mánakvøldið 25.6 kl. 19 30 í MBF-
húsinum. Endamálið við fundinum er at vita, um
fakfólk og avvarðandi eru, ið eru sinnað at virka fyri
at felag verður stovnað, sum kann arbeiða fyri at
bøta um korini hjá teimum dementu og avvarðandi
teirra, tí tað er ein tung og svár uppgáva at liva sam-
an við dementum fólki.
Vit hava eingi tøl í Føroyum fyri, hvussu nógv
fólk líða av hesi sjúku, men samanbera vit við lond-
ini rundan um okkum, er tað óivað stórt og sigast
kann, at uml. 60 % av teim dementu líða av alzheim-
er sjúkuni.
Í londunum rundan um okkum verður nógv
kannað og gjørt fyri henda bólkin, og tí halda fyri-
reikararnir, at løtan er komin at seta hetta á dags-
skránna heima hjá okkum.
Pauli Nielsen
rektari
Lat meg siga beinanvegin:
Tá ið kreppan kom í hædd-
ina fyrst í 90-árunum,
høvdu føroyskir myndug-
leikar júst yvirtikið umsit-
ingina av Føroya lærara-
skúla. Hetta
hendi
við
blokkinum í 1988. Seinastu
árini undir danskari um-
siting var Læraraskúlin
skerdur inn at beini, og tí
var Føroya Læraraskúli
møguliga verri fyr enn
aðrir skúlar, tá ið kreppan
kom. Men í Danmark var tá
ein natúrligur táttur av
fíggjarskipanini ella játtan-
arskipanini, at eitt møguligt
undirskot varð játtað á
eykafíggjarlóg, og loyvt var
í rímiligan mun at flyta
útreiðslur og inntøkur mill-
um tvey fíggjarár. Eg skal
leggja aftrat, at stórur mun-
ur er á tí upphædd, sum
kemur inn í landskassan
fyri Læraraskúlan sum
partur av afturberingini frá
danska statinum og tí játt-
an, sum Læraraskúlin hev-
ur fingið øll hesi árini.
Tað er tí rætt, sum stend-
ur í Dimmalætting leygar-
dagin.
Føroya Læraraskúli hev-
ur strítt eitt vónleyst stríð
stóran part av 90-árunum
til tess at fáa endarnar at
røkka saman. Sama hvat ið
skúlin hevur sagt (tá varð
ikki altíð alt niðurskrivað),
ella skrivað, so hevur ikki
borið til at fáa eina játt-
an,sum gav líkinda vón um
at fáa tað at bera til, ið
hvussu er ikki í fyrstu
syftu.
Av somu grund vildi
skúlin til endan ikki einsa-
mallur taka avgerð um upp-
tøku av lesandi, men vildi
hava, at Landsskúlafyrisit-
ingin tók endaligu støðuna
út frá teimum møguleikum,
hon í síðsta enda sá, at
bjarga
Læraraskúlanum
neyðugu játtanina.
Tað er eisini rætt, sum
stendur í Dimmalætting
leygardaign, at rektarin,
vegna vónleysu fíggjar-
játtanina, nýtti stóran part
av síni tíð á hvørjum ári at
leita eftir skerjing oman á
skerjing, og tí kom at taka á
seg so nógv arbeiði, at tað
mátti síggjast aftur í dygd-
ini. Eingin dugir alt líka
væl, heldur ikki rektarin á
Føroya Læraraskúla.
Dimmalætting
nevnir
umsitingarleiðaran. Umsit-
ingarleiðari er so nógv
sagt, men ein av lærarum
skúlans hevði eitt sindur av
tíð at taka sær av fíggjar-
málum.
Sjálvkravdur vildi hann
lata frá sær teir fáu tímar,
hann hevði til hetta enda-
mál, tá hann óvæntað aftur
hevði fingið fullar hendur í
undirvísingini.
Kortini
lovaði hann fyri onga løn at
taka á seg mesta partin av tí
arbeið, sum hann áður
hevði gjørt, og part av hes-
um arbeiði ger hann enn,
uttan at fáa eitt oyra fyri
tað. Alla tíðina hevur hann
verið rektaranum góður í
ráðum – og eisini í hesum
døgum, nú tað leikar so
hart á.
Ein sera týðilig niður-
støða frá teirri tíðini er, at
myndugleikarnir hava ikki
lurtað eftir skúlanum. Tí
hevði eg væntað, at tað fór
ikki at endurtaka seg. Tað
má vera øllum greitt, at tá
ið als einki er at geva út av
fíggjarliga, og eitthvørt
óvæntað smános kroystir
ein út um fíggjarkarmin,
fær tað óbøtiligar fylgjur
ikki at fáa seinastu fáu
krónurnar. Tað verður støð-
ugt um reppið, at tað eydn-
ast ella ikki, og so at siga
alt valfrælsi verður burtur.
Í ár vildi eg sleppa skúla-
num undan pestini og
gjørdi vart við, at skúlin
mátti hava 500.000,- kr. af-
trat játtanini á fíggjarlógini
fyri at hava nakran møgu-
leika at taka lesandi upp í
summar. Tað eru ráðini og
boðskapurin, eg sum rekt-
ari havi fingið frá tí parti-
num av Mentamálastýri-
num, sum Læraraskúlin
hevur gott dagligt samstarv
við, og sum altíð vísir skil
fyri teirri serstøku støðu,
sum Læraraskúlin er í. Men
tað tykist bara, sum gamla
mynstrið nú er við at endur-
taka seg.
Próvførsla rínur ikki á, tá
ið umbønirnar fara vanligu
gongdina uppeftir í skipan-
ini, og leiðsla skúlans fær
álagt at seta upp eitt rokni-
stykki, sum í seinna enda
ikki gongur upp í verki.
Tí var nú ovboðið. Skúlin
søkti eykajáttan, sum hann
fekk við biti og sliti. Leggj-
ast skal aftrat til kunningar,
at Læraraskúlin í dag er
dupult so stórur sum í
1991.
Komandi skúlaár vera
201 lesandi á Føroya Lær-
araskúla, og kortini kostar
skúlin nú bert 1 millión
meira á fíggjarlógini, enn
hann gjørdi tá. Meginpart-
urin av teirri milliónini fer
til at gjalda starvsvenj-
ingina hjá teimum trimum
flokkunum,
sum
eru
komnir aftrat at hava
starvsvenjing, og øll, sum
búgva her á landi, og hava
dagligar
rokningar
at
gjalda, vita, at nógvar vørur
og tænastur eru nógv dýrk-
aðar hesi somu seinasti 10
árini. Lønirnar standa held-
ur ikki í stað.
Tíðliga í 90-árunum fann
leiðsla Læraraskúlans eina
loysn við samlestri millum
flokkar í linjugreinum, sum
síðani á hvørjum ári hevur
spart landskassanum um-
leið 2000.000,-, skrivað
tvær milliónir krónur um
árið. Hetta svarar til ikki
minni enn 16.000.000,- kr.
tey árini, skipanin hevur
virkað, og 10.000,- kr. um
dagin, hvønn einasta dag,
skúlin hevur verið opin
síðani. Tað var rektarin á
Føroya Læraraskúla, sum
dugdi at síggja ta loysnina
og teir pedagogisku møgu-
leikar, sum eisini liggja í
henni.
Hesin
peningur
verður av rektarans ávum
eisini spardur komandi ár
og aftur og aftur komandi
árini.
Kortini verður skúlin so
niðurpíndur fíggjarliga, at
so at siga hvør einasti ger-
andisdagur hjá leiðsluni á
skúlanum er merktur av tí
og tekur kreftirnar frá so at
siga øllum øðrum arbeiði,
sum eigur at verða gjørt.
VIÐMERKINGAR
Tað hevur ikki verið lurtað eftir skúlanum
Pauli Nielsen
rektari
Í Fregnum
fríggjadagin
stoyta tveir lesandi í sama
pedagogflokki á Lærara-
skúlanum eina lortabyttu
oman yvir skúlan. Tað ger
formaðurin í Ráði teirra
lesandi eisini.
Hinir báðir eru eisini í
nevndini í Ráði teirra les-
andi, og samrøðan við for-
mannin saman við samrøð-
uni við teir, fær í hvussu so
er fólk, ið ikki vita betur, at
halda, at øll lesandi á Lær-
araskúlanum standa saman
um tað, sum teir siga.
Tað passar ikki.
M.a. vendi eitt av bløðun-
um sær ein dagin herfyri til
onkran lesandi á skúlanum
at fregnast eftir vánaligum
tíðindum um skúlan og
skúlans leiðslu.
Tá ið blaðið fekk heilt
annað at vita, vóru sjálv-
andi eingi tíðindi at bera.
Heldur enn at svara
hvørjari einstakari ákæru
frá teimum lesandi í Fregn-
um, tað ber stutt sagt ikki
til, fari eg fyrst ørstutt at
greiða frá umstøðunum á
Læraraskúlanum og teim-
um tonkum, sum liggja
aftanfyri arbeiðið í geran-
disdegnum.
Eins og so at siga allir
skúlar, eisini aðrastaðni enn
í Føroyum, hevur Føroya
Læraraskúli ein rættuliga
hopleysa trongan hølis-
karm at starva í. Stórur
partur av hesum høliskarmi
er saman við Venjingar-
skúlanum, so hvørki tey á
Venjingarskúlanum,
so
hvørki tey á Venjingar-
skúlanum, ella vit á Lær-
araskúlnum sleppa undan
samanrenningum í dagligu
undirvísingini. Tað kann
við hvørt vera positivt at
møtast, men gevur eisini
samanstoytir, fæst ikki eyga
á møguleikarnar.
Serliga pedagogútbúgv-
ingin starvar nógv í pro-
jektum, og tað setur onnur
krøv enn undirvísing, har
ein lærari situr framman
fyri teimum lesandi inni í
eini skúlastovu, soleiðis
sum tey flestu kenna undir-
vísing og hugmynda sær
undirvísing eisini á einum
læraraskúla í 2001.
Fyri at fáa hetta virksem-
ið at bera til, verða vit
noydd at nýta hvønn krók á
skúlanum, men í ávísan
mun kunnu lesandi eisini
velja at sita aðrastaðni, t.d.
heima, og arbeiða, einsa-
møll ella saman við øðrum,
tá ið tað kann vera ein góð
loysn.
Tað, sum tykist vera trup-
last hjá summum at skilja,
er, at undirvísingar- og
arbeiðshættirnir á eini lær-
araútbúgving og eini peda-
gogútbúgving eru ein líka
stórur og umráðandi partur
av innihaldinum í undirvís-
ingini, sum fakliga inni-
haldið annars, sama um tað
verður leitað fram úr
ymiskum tilfari ella frá
ymiskum heimildarfólkum,
og frá livandi lærarum og
børnum og ungdómum. Tað
vita vit, at øll hesi hava
royndir, sum lærarar og
pedagogar kunnu nýta til
tess at gerast klókir upp á,
hvussu best er at skipa seg í
dagliga pedagogiska arb-
eiðinum í skúla ella á
stovni.
Men at vita um slíkt er
ikki nóg mikið, tí eru teir
undirvísingar- og arbeiðs-
hættirnir, sum verða nýttir í
verki so avgerandi sum
innihald í lærara- og peda-
gogútbúgvingum.
Hetta vita tey eisini á út-
búgvingunum í londunum
uttan um okkum. Har er
júst sama toganin sum her.
Men í størri londum enn
okkara, við fleiri útbúgv-
ingarstøðum, eru tey, sum
royna at draga pedagogisku
útbúgvingarnar tann vegin,
ið alt vit og skil, ið til er um
náttúruna í pedagogiskum
útbúgvingum,veit, at tær
eiga at fara, har eru hesi
nógvu fólk minni útsett enn
vit fáu, sum fáast við hetta
heima hjá okkum.
Fýlst verður á, at einki
mið og mál er fyri undirvís-
ingina á Læraraskúlanum,
men til er lóg, sum hevur
sítt at siga, til er kunngerð,
sum stingur út í kortið fyri
virkseminum, og síðani
leiðbeinandi lesiætlanir í
øllum lærugreinum og evn-
um.
Eisini tær hava ein enda-
málspart.
Hetta er grundarlagið
undir arbeiðinum á Lærara-
skúlanum og tað liggur á
hvørjum einasta lærara at
tulka hesar orðingar, so tær
síggjast aftur í dagliga arb-
eiðinum á útbúgvingini,og
at úrslitið av hesum arbeiði
sæst aftur í førleikanum hjá
tí einstaka at røkja sítt
pedagogiska arbeiði, tá ið
útbúgvingin er liðug.
Tá ið útbúgvingin er
liðug, setur skúlamyndug-
leikin próvdómarar at meta
um førleikan. Teir hava
onga grund at fjala yvir
ólíkindi á útbúgvingunum á
Læraraskúlanum, og øll
uttan undatak siga gott fyri
tí, sum okkara lesandi hava
fingið burturúr, soleiðis
sum tey eru før fyri at døma
tað. Eg skal eisini nevna, at
eitt nú í summar hava vit
havt próvdómara av donsk-
um læraraskúla at døma í
eini lærugrein, bæði sum
linjulærugrein
og
sum
grundlærugrein. Hann var
ikki í iva um, at okkara
lesandi vóru væl betur fyri
fakliga enn teirra lesandi,
men helt eisini, at fakliga
karakterjagstranin
kundi
skugga fyri veruliga enda-
málinum við undirvísing-
ini, sum er hegni at arbeiða
við lærugreinini í verki
saman við børnum og ung-
um, so tað stingur djúpari
enn bara vitan.
Aftaná var lærari okkara í
somu lærugrein próvdóm-
ari niðri í Danmark, og
heimafturkomin var hon
heldur ikki í iva um fyri-
munin, sum okkara lesandi
høvdu. Leiðslan á Lærara-
skúlanum hevur fult álit á,
at próvdómararnir gera sítt
arbeiði til lítar.
Fara vit til møtiskylduna,
so er hon eitt mál, sum av
og á kemur til umrøðu. Í
lógini, § 11, stk. 6 stendur:
Øll, ið hava nomið ta undir-
vísing, sum miðar ímóti
lærarapróvtøku, hava at-
gongd at fara upp til hesa
próvtøku. Henda orðing
hevur altíð verið tulkað
sum møtiskylda.
Men sum útbúgvingin er
skipað við nógvum ein-
staklingsarbeiði og við arb-
eiði longri tíð í bólkum, ber
ikki til at skriva protokol,
sum tá ið talan er um sið-
bundna undirvísing. Tí er
mannagongdin á Lærara-
skúlanum tann, at fyrst gera
tann einstaki lærarin vart
við seg hjá teimum, sum
hann heldur, røkja skúlan
illa. Hjálpir tað ikki, kemur
flokslærarin uppí, og til
síðst – eftir áheitan frá lær-
araráðnum – rektarin. Tað
er á ongan hátt óvanligt, at
leiðsla skúlans hevur sam-
røðu
við
lesandi
um,
hvussu tey røkja skúlan, at
tey fáa ávarðing, mugu
ganga umaftur ella kanska
fara.
Tað, sum kann undra, er,
at vaksin fólk siga seg ikki
fáa gingið í skúla, tí onnur í
sama flokki røkja skúlan
illa. Tey, ið soleiðis hugsa,
hava ein trupulleika, sum er
ringur at loysa.
Eftir mínum tykki ber
væl til at vera ósamdur við
leiðslu
Læraraskúlans.
Hurðin inn á skrivstovu
rektarans stendur so at siga
altíð víðopin. Tað, sum ikki
ber til, er at halda, at ein og
hvør lesandi altíð hevur
rætt, tá ið hann ikki skilur,
og tí ger natúrliga mótstøðu
ímóti teimum stóru avbjóð-
ingum, sum hann fær á
skúlanum.
Tað nógva av tí, sum ført
verður fram í greinunum í
Fregnum, er tílikt, sum
hevur við grundleggjandi
hugburð at gera og fatan av,
hvat ið er týdningarmikið í
útbúgving av lærarum og
pedagogum.
framhald á næstu síðu
Nú fer mær kalt niður eftir bakinum
C
M
Y
K
9
8