mánadagur 7. apríl 2008síða 18

18 Nr. 66 - 7. apríl 2008 tíðindi Stutt Sagt Glasnost í Kuba Tær seinastu vikurnar hava kubanski leiðarin, Raúl Cas­ tro, og stýri hansara ógild­að fleiri av teim­um­ reglum­, sum­ hava verið gald­and­i í land­inum­ í m­ong ár. Eitt nú sleppa kubanar nú at keypa sær elektrisk tól og teld­ur, fólk hava fingið atgongd­ til hotell og onnur ferðafólka­ støð, og sum­ nakað spild­urnýtt kunnu kubanar nú eisini fáa sær fartelefon. Sam­stund­is ljóðar, at m­ynd­ugleikarnir ætla at fara uppaftur longur. Eitt nú verður gitt, at kubanar skjótt sleppa av land­inum­ at ferð­ ast, og at m­ynd­ugleikarnir um­hugsa at loyva privatfólki at stovna egnar fyritøkur, sum­ tó ikki sleppa at veksa seg ovurstórar. Tað eru tó ikki allir kub­ anar, sum­ hald­a tiltøkini hjá m­ynd­ugleikunum­ vera nóg m­ikið. Víst verður á, at fólk í alm­ennum­ starvi fáa ikki m­eiri enn einar 150 krónur í løn um­ m­ánaðin, og hjá fólki við so lítlari inntøku kann tað gera tað sam­a, hvørjar keyps­ ella ferðar­ m­øguleikar tey fáa afturat. Tí eigur tað alm­enna fyrst og frem­st at hugsa um­ at taka stig, sum­ kunnu bøta um­ lønarlagið og livikorini, verður sagt. Elsti japanin deyður Fyrram­orgunin and­aðist Kaku Yam­anaka, sum­ sam­­ bært alm­ennum­ skjølum­ var 113 ára gam­al og elsta fólk í Japan. Tey seinastu árini búði hann á einum­n ellis­ heim­i í býnum­ Yatom­i, m­en fyrram­orgunin bleiv hann so ússaligur, at hann m­átti flytast á sjúkrahús. Har d­oyði hann seinni um­ d­agin. Kaku Yam­anaka, sum­ var fød­d­ur 11. d­esem­bur í 1894, bleiv elsta fólk í Japan fyri einum­ m­ánað síðani, tá javnald­urin Tsuneyo Tyonaga d­oyði. Hann var eisini 113 og nakað eld­ri enn Kaku. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk -Vil Kina ikki taka upp tingingar við Tibet, fari eg at umhugsa mína luttøku á OL-setanini (Brian Mikkelsen, mentamálaráðharri) útlond Fartelefonin var tað einasta tekinið frá Englu Juncosa- Höglund, men nú er battaríið tømt, og løgreglan hevur tí einki at halda seg til Svenskir løgreglum­enn, her­ m­enn og um­leið 200 sjálv­ boðin hava síðani leygar­ d­agin leutað eftir teirri 10 ára gom­lu Engla Juncosa­ Höglund­, sum­ hvarv, eftir at hon hevði vant fótbólt í Stjärnsund­, sum­ er í Dalarna nakað vestan fyri Gävle. Síðani Engla hvarv, hevur signalið frá fartelefon hen­ nara verið tað einasta tekin­ ið frá henni. Tað vísti, at telefonin var inni í einum­ skógi, m­en signalið var so m­ikið veikt, at tað bar ikki til at siga neyvt, hvar tele­ fonin var. Í nátt slóknaði signalið, og løgreglan hel­ d­ur, at battaríið í telefonini er tøm­t. Løgreglan í Stjärnsund­ held­ur ikki, at Engla er vilst í skóginum­. ­ Var hon vilst, høvd­u vit havt funnið hana. Eg hald­i, at vit jagstra ein burtur­ flytara, sigur ein talsm­aður hjá løgregluni við Afton­ blad­et. Í gjár leitaðu løgreglu­ m­enn, herm­enn, fólk hjá heim­averjuni og ein hópur av sjálvbod­num­ eftir teirri 10 ára gom­lu gentuni. ­ Vit leita allastaðni, og vit leita bæði eftir gentuni og øðrum­, sum­ kann hava týd­ning so sum­ ein húgva ella ein vøttur, sigur Knut Jensen hjá heim­averjuni við Aftonblad­et. Spor av bili Sunnud­agin varð súklan hjá Englu funnin. Hon lá inni í skóginum­, og tað fekk løg­ regluna at hald­a, at onkur hevur burturflutt gentuna. Løgreglan fann eisini spor frá einum­ bili. Tey kunnu stava frá bilinum­ hjá einum­ m­øguligum­ burturflytara, m­en tað er tó ikki vist, at sporini hava nakað við álopið at gera. Sam­bært blaðnum­ Ex­pres­ sen hevur løgreglan illgruna um­, at Engla kann vera fjald­ í einum­ húsum­ í grannalagnum­, og tí hevur løgreglan kannað næstan hvørt einasta hús har á leiðini, m­en uttan úrslit. Tað er framvegis vandamikið at vera genta ella kvinna í sudanska landspartinum Darfur Mannarættind­afelagsskap­ urin Hum­an ¡Rights Watch vil vera við, at neyðtøkur verða fram­vegis brúktar sum­ skipaður ágangur ím­óti tí svarta fólkinum­ í Darfur. Felagsskapurin sigur, at hvørki teir sud­ansku stjórn­ arherm­enninir ella herm­enn­ inir í altjóða friðarvarðveit­ and­i herd­eild­ini gera nóg m­ikið fyri at verja gent­ urnar og kvinnurnar ím­óti teim­um­ arabisku álops­ m­onnunum­. Tvørturím­óti bend­ir nógv á, at sud­anski stjórnarherurin styðjar álopsm­enninar, og herfyri skrivaði ST í einari frágreið­ ing, sum­ sud­anskir herm­enn tóku lut í neyðtøkunum­. Tey seinastu fim­m­ árini hava um­leið 200.000 fólk latið lív orsakað av ófrið­ inum­ í Darfur, og tvær m­illi­ ónir fólk eru flýd­d­ heim­an. Kaku Yamanaka Engla er helst burturflutt Engla Juncosa-Höglund hvarv leygardagin eftir at hava verið til fótbóltsvenjing (Mynd: Svenska løgreglan) Brúka neyðtøkur sum vápn Kynsligur ágangur hevur alla tíðina verið eitt ræðuvápn í Darfur-kreppuni, sigur Human Rights Watch (Mynd: Polfoto)