mikudagur 27. juni 2001síða 10

Nr. 120 - 27. juni 2001 19 gult19 cyan19 magenta19 svart19 Ábendingar eru um, at tríggir bátar fara at kappast um sigrarnar í komandi róðrunum 6–MANNAFØR MENN Jóannes Hansen Sammett við norðoyar- stevnuna var tað bara ein nýggjur vinnari í kappróðr- inum á jóansøku. Tað vóru menninir umborð á Søl- mundi, sum vunnu, men tað er synd at siga, at nógvir av teimum, sum mannaðu vinnarabátin, ikki hava smakkað rákan av at vinna áður. Fýra av ungu monn- unum vóru í fjør við Tjaldr- inum, sum vann allar róðr- arnar. Petur Hansen, sum er annar av toftimonnunum, er bátsformaður. Hann er ein av teimum, sum í fjør vóru við til at vinna róðrarfelag- num NSÍ so nógvar sigrar. Undir liðini á sær hevur hann Tummas R. Olsen, sum í fjør var við gamla Tjaldrinum, sum nú eitur Spógvin. Í rúminum sita Gudmund Danielsen og Jóhan Ásmund. Teir vóru báðir við Tjaldrinum í fjør. Á lærinum sita Johnnie Lamhauge og Ólavur Mag- nus Lamhauge. Hin fyrri var við Spógvanum í fjør, og hin seinni var við Tjaldr- inum. Hetta eru róðrarmenn í besta aldri. Teir eru allir átj- an ára gamlir. Miðalaldurin er kortini eitt sindur hægri. Róðursmaðurin eitur Jákup Vágsheyg. Hann er 28 ára gamal og stýrdi Spógvan- um ein part av róðrarárin- um í fjør. Tá vit spyrja bátsfor- mannin, um tað kom óvart á teir, at teir vóru fyrstir um málið á jóansøkuni, so heldur hann ikki: – Á norðoyarstevnu fylgdust vit leingi við Strál- uni, men so glapp hon frá okkum. Á eystanstevnuni kappaðust vit eisini við Stráluna. Ta ferðina vóru vit undan teimum, so vit høvdu eina vón um, at tað fór at eydnast á jóansøku, sigur Petur Hansen. Hann roknar við, at kapp- ingin eisini fer at vera spennandi á komandi stevnum: – Bæði á norðoyarstevnu og á jóansøku var Riddarin væl við á fyrsta teininum. Hesa ferð tóktust teir orka betri, enn teir orkaðu í Klaksvík, og tí kunnu vit rokna við, at teir vera vandamiklir longu leygar- dagin í Fuglafirði. Riddarin fekk besta start- in á jóansøku. Hann var fremstur fyrstu fimm hundrað metrarnar, men so gingu teir báðir bátarnir á Skálafjørðinum frá honum. Síðani stóð kappingin ímillum eystara armin á fjørðinum og vestara armin á fjørðinum. Tá saman um kom vóru teir á eystara armi drúgvari og vunnu. Hvessingur hevur vunnið nógv undanfarin ár, men teir megnaðu ikki meiri enn fjórða plássið hesa ferð. Aftastur var Lómur av Argjum. Hann var tveir minuttir seinni á mál enn vinnandi báturin. Fleiri í Kulum rótum róðu við, og sjálvur Trølla Pætur sat afturi í rong og stýrdi. Men sum kunnugt er tað ikki tal- ið á høvdum, sum ger av hvør vinnur i kappróðri. Tað eru kreftirnar, teknikk- urin og taktikkurin. Og í øllum hesum vóru allir hin- ir betri enn Trølla Pætur og teir! Burtursæð frá Havn- arbátinum vóru allir hinir vinnarabátarnir úr Klaksvík og Runa- vík í sera væl eydnaða kappróðrinum á jóansøku KAPPRÓÐUR Jóannes Hansen Róðrarlíkindini vóru tey fagrastu á jóansøku á Tvør- oyri. Eitt lítið lot inn eftir fjørðinum hevði við sær, at tað gekk upp á stás at leggja bátarnar. Eingin róður varð skotin av, áðrenn bátarnir komu á mál, og tíðirnar vóru merkisvert góðar. Tað gingu stívliga tveir tímar frá tí, at fyrsta skotið gelti, og til síðsta 10–mannafarið var komið á mál. Tað ber illa til at ímynda sær, at tað kann ganga skjótari, tá havt verð- ur í huga, at fasti starturin varð fluttur av túsund og út á 1500 metrar, og so aftur úr á 2000 metra málið. Einasti nýggi vinnarin, tá sammett verður við norðoy- arstevnuna, var 6–manna- farið Sølmundur. Á norðoy- arstevnu vann Strálan tann róðurin. Havnarbáturin vann. har- við vardi hann stoltleikan hjá høvuðsstaðnum, og hann var samstundis einasti vinnarabáturin, sum ikki var úr Klaksvík ella úr Runavík. Klaksvíkingar vunnu tríggjar róðrar, og Róðrarfelagið NSÍ vann tvær kappingar. Í Klaskvík hava tey í nýggjari tíð ikki vunnið í kappróðri. Sigrarnir á norð- oyarstevnu vóru í heima- sjógvi, og tá bar ikki til at gera nakað burturúr aftaná. Leygarkvøldið klokkan hálvgum tólv kom Dúgvan í góðveðrinum á vánna við kappróðrarbátunum og manningunum. Sámal Ják- up togaði tvær ferðir í floyt- una, og so stúgvaðist fólkið saman á Stongunum. Eftir móttøkuna var kaffi og køkur í róðrarneystin- um. Sunnudagin søgdu fleiri, at tey harmaðust um, at tey ikki vistu av hesum. Men onkur helt, at vón er fyri, at tiltakið kann endur- takast. Fyri fyrstu ferð nakrantíð fóru trailarar leygarkvøldið runt í býnum í Klaksvík. Onkur ilskaðist kanska um, at náttarfriðurin varð órógvaður, men í Klaksvík- ar Róðrarfelag halda tey seg vita, at lagið gjørdist betur, tá tey funnu út av, at tað vóru glaðir kapprógvar- ar, sum vóru upp á spæl. Næsti FM róðurin verður í Fuglafirði leygardagin. Eystari armurin betri enn tann vestari Klaksvíkin og Runavík ganga undan Sølmundur tykist vera einasta hóttanin ímóti bátinum úr Klaksvík, meðan kappingin um bronsuplássið er stór 6–MANNAFØR KVINNUR Jóannes Hansen Í dag eru síðstu HF næm- ingarnir í Klaksvík til próv- tøku. Fyrrapartin í morgin verða prógvini handað. Hesa ferð verður tað í Skálanum og ikki í HF skúlanum. Orsøkin er tann, at næmingatalið, sum fær prógv í ár, er væl størri, enn tað hevur verið nógvu tey seinastu árini. Millum glaðu HFararnar í Klaksvík eru tríggjar gentur, sum saman við bátsfeløgunum umborð á Páll Fanga í hesum døgum teljast millum stoltleikan hjá klaksvíkingum og norð- oyingum. Eftir at tær í dag hava fingið prógvini frá Sigruni Skálagarð, sum er leiðari á HF skúlanum, kunnu tær sleppa øllum próvtøku- stríðnum og bara hugsa um næstu uppgávuna, sum stendur fyri framman. Tað er varmakelduróðurin í Fuglafirði. Um vit nýta tær báðu kappingarnar higartil sum grundarlag, so bendir alt á, at Páll Fangi enn eina ferð verður fyrstur um málið, tá húgvuklæddu ungu kvinn- urnar fara um Leirvíksfjørð og til Fuglafirðar. Á Tvøroyri var eingin ivi. Páll Fangi skraddi seg bein- anvegin eina hálva báts- longd framum hinar bátar- nar, og so snúði tað seg bara um at halda eyga við Sølmundi. NSÍ kvinnurnar gjørdu onkra lítla roynd at bjóða av, men tær fingu krakk hvørja ferð, og so tóktist tað rættuliga skjótt sum um tær vóru nøgdar við næst- fremsta plássið. Tað vil siga, at tað ongantíð gjørd- ist rættulig kapping um fremsta plássið. Páll Fangi var eina góða bátslongd fremst, og Sølmundur var tvær bátslongdir framman- fyri bronsuplássið. Harafturímóti var kapp- ingin um triðja plássið øgi- lig. Havnarbátarnir Jarn- bardur og Gongurólvur komu so at siga í senn á mál. Jarnbardur var drúgv- astur í tí kappingini. Efitr róðurin vísti tað seg, at ein av teimum umborð á Gongurólvi hevði róð við brotnari ár. Á fyrstu metru- num vóru tær komnar í fløkju við Víkingin, og tað hevði ivaleyst kostað í endaligu uppgerðini. Pisurnar umborð á Páll Fanga í serflokki Fípan Fagra vann enn eina ferð í stórum stíli. Vágagenturnar tykjast ætla sær at vera við í kappingini á komandi stevnum 5–MANNAFØR GENTUR Jóannes Hansen Fípan Fagra var sannfør- andi í heimasjógvi, og hon var eins sannførandi, tá tær kappaðust á jóansøku. Á málinum var munurin aftur til Sílið úr Havn væl meiri enn ein bátslongd. Fípan Fagra var fremst, tá start- spurturin var av, og tær stýrdu allari kappingini um fremsta plássið. Stórur spenningur var um næstu plássini. Høvuðs- staðarbátarnir Sílið og Blikur fóru so at siga í senn um málstrikuna, men Sílið var frammanfyri. Blikur var ikki leysur av Tjaldrinum, men so var munurin stórur aftur til næstu bátarnar. Undanfarin ár hava bátar- nir í Vágum verið sera eyð- sýndir í hesari kappingini, men higartil í ár hevur einki ligið fyri, hvørki hjá Ørnini ella hjá Frúnni. Á jóansøku vóru kortini ábendingar um, at tað kanska fer at hilnast eitt sindur betur á komandi stevnum, enn tað hevur gjørt higartil hjá vágabát- unum. Bæði Ørnin og Frúgvin vóru aftarlaga eftir fyrstu metrarnar, men báðir bátarnir arbeiddu seg upp og teir fingu báðir stig. Merkisvert var tað eisini í hesari kappingini, at bátur- in hjá vestmenningum royndist so illa. Klaksvíksgentur vóru aftur fagrast 19 18 Nr. 120 - 27. juni 2001 gult18 cyan18 magenta18 svart18 FM róðrar áttu á hvørjum ári at verið í góðu róðrarplássu- num á Skálafjørði- num, Kollafirði og eisini Fuglafirði og onkra aðra staðni við, heldur royndur kappróðrarmaður KAPPRÓÐUR Jóannes Hansen Eitt uppskot liggur hjá Róðrarsambandinum um, at kappróðurin á eystan- stevnuni og kappróðurin á varmakeldustevnu skulu telja við í FM kappingini á hvørjum ári. Nógvu tey seinastu árini hevur tað verið soleiðis, at annað- hvørt ár hevur stevnan á Skálafjørðinum talt við, og annaðhvørt ár hevur stevn- an í Fuglafirði talt við. Í ár taldi stevnan í Runavík ikki við, meðan róðurin á varmakeldu, sum verður leygardagin, fer at telja við. Uppskotið um at FM, at FM róðrarnir í framtíðini skulu vera sjey og ikki seks, fer at verða viðgjørt í heyst. Martin Venned hevur nógvar royndir í kappróðri. Tey seinatsu árini er hann vorðin kendur fyri, at tað var hann, sum var rógvandi venjari – um tað ber til at siga tað soleiðis – umborð á Eysturoyinginum, sum vann allar róðrarnar í 1998 og í 1999. Og nú hevur hann sama leiklut umborð á Nevinum Reyða í Klaksvík, umframt at hann hevur lagt venjingina til rættis hjá øll- um hinum manningunum hjá Klaksvíkar Róðrarfel- ag. Martin Venned vónar, at kappróðrarfeløgini fara at taka undir við uppskotinum um, at Runavík og Fugla- fjørður skulu telja við á hvørjum ári, og stendur tað til hansara, so skal tað arb- eiðast við, at uppaftur fleiri róðrar skulu telja við enn tær seks stevnurnar, sum higartil hava gjørt tað og so ein afturat: – Í kappróðri hava líkind- ini nógv at siga. Hvussu líkindini eru, er sjálvandi fyrst og fremst treytað av, hvussu veðrið er. Tað kunnu vit einki gera við. Men umstøðurnar annars hava eisini nógv at siga, og tað er í tí sambandinum, at eg haldi, at tað er spell, at tað ikki verður róð kapp á hvørjum ári í nøkrum av bestu økjunum. Hvat hugsar tú um? – Fyri tað fyrsta er tað burturvið, at Skálafjørður- in, sum ivaleyst er besta róðrarøkið í landinum, ikki telur við á hvørjum ári. Tað er eisini gott, at Fuglafjørð- ur kemur afturat hvørja ferð. Kollafjørður er góður at rógva á, og tað hevði ver- ið upplagt, at tað var FM kappróður á Kollafirði á hvørjum ári. Men tað er ein skipan, har stevnurnar skifta ímill- um bygdirnar í Sunda- lagnum? – Tað ber væl til, at tann skipanin heldur fram, og at tað harumframt er FM róður á Kollafirði. Eg haldi ikki, at tað til allar tíðir nýt- ist at vera ein óbroytiligur veruleiki, at kappróðurin bara hoyrir saman við summarstevnunum, sum tað sjálvsagt er eitt stórt arbeiði hjá fyrireikarunum at fáa í lag. Lítil úrtøka Martin Venned vísir á, at nú er tað vanligt, at kapp- róðrarfólkið stutt eftir árs- skiftið fer undir fyrireiking- arnar til nýggja róðrarárið, og hann heldur, at tað er alt ov lítið bara at kappast í seks FM kappingum: – Um vit sammeta við t. d. fótbóltin, so fara teir undir sínar fyrireikingar umleið somu tíð, sum vit róðrarfólk fara undir okk- ara fyrireikingar. Viðhvørt hoyra vit, at tað verður alt ov nógv hjá kappróðrinum at kappast næstan hvørt vikuskifti. Men í fótbólti- num kappast tey átjan viku- skifti í landskappingini, og harafturat spæla teir nógvar dystir í steypakappingini. Eg dugi ikki at síggja tann stóra munin. Styrkja norðoyar- stevnuróðurin Martin Venned heldur, at tað átti at verið arbeitt við, at umstøðurnar at rógva kapp á norðoyarstevnu vóru tær somu, sum tær eru á hinum stevnunum: – Eg haldi – og eg rokni við, at kappróðrarfólk yvir- høvur eru samd við mær í tí – at tað er spell, at bátarnir ikki eru plaseraðir soleiðis á norðoyarstevnu, sum teir eru á hinum stevnunum. Um vit skulu sleppa undan lutakastinum á norðoyar- stevnu og í staðin fáa bátar- nar at liggja soleiðis, at teir stinnastu liggja í miðjuni, so eigur ein ella onnur undankapping at vera, so- leiðis at bátarnir kvalifisera seg til plássini á norðoyar- stevnu. Hvussu skuldi tað gingið fyri seg? – Bæði á Skála og á Strondum eru bygdarstevn- ur stutt undan norðoyar- stevnuni. Manningarnar leggja stóran týdning í hesar stevnurnar, tí tær eru síðsta royndin undan norð- oyarstevnuni. Onnur stevn- an kundi gott verið ein FM róður, og tað hevði kanska verið eitt uppskot, at hin stevnan varð brúkt sum kvalifisering til fyrstu FM stevnuna. Tað vil siga, at teir bátarnir, sum vóru fremstir á tí stevnuni, lógu í miðjuni í fyrstu FM kappingini. Bátarnir, sum ikki høvdu tikið lut í tí stevnuni, høvdu sjálvandi ligið ytstir í fyrsta FM róðr- inum. Hetta hevði sjálvandi økt um áhugan at vera við í hesi stevnuni. Nú ert tú rættuliga bitin av kappróðrinum. Hevur tú ikki hugsað um, at ein vandi í at spenna bogan so høgt, sum tú ert inni á, hevði verið, at tað hevði tikið luftina úr nógvum, sum rógva og teimum, sum skipa fyri? – Tað haldi eg ikki. Um- støðurnar eru so ógvuliga nógv broyttar í Føroyum, síðani kappróðurin varð skipaður í tí líki, sum vit kenna hann. Tað er nógv minni enn ein hálv øld síðani, og FM kappingin, sum vit kenna hana, hevur bara verið galdandi síðani 1973. Samferðslumynstrið er sera nógv betrað. Tað eru ikki so nógv ár síðani, at hvørt felag fyri seg skuldi skipa fyri ferðingini til og frá kappróðrinum. Nú er samferðslan so mikið góð, at vit síðsta leygardag kundu fara úr Klaksvík, og vit vóru aftur á vánni fyri midnátt. Bátarnar høvdu vit í bilum, so tað var ómaka- leyst, tá sammett verður við, hvussu tað áður hevur verið. – Fyrireikingarnar til og avgreiðslan av kappróðru- num eru nógv betrað tey seinastu árini. Eg rokni avgjørt við, at tey flestu, sum hava við kappróður at gera, eru samd við mær, og eg vóni, at framburðurin, sum hevur verið tey sein- astu árini, í næstu framtíð fer at síggjast aftur í fleiri kappingum. Uppíí í fjórðings øld Tað er ein kappróðrarmað- ur við heilt nógvum roynd- um, sum vit hava tosað við. Martin Venned sigur okk- um, at hann var bara níggju ára gamal, tá hann fyrstu ferð stýrdi Fípuni Føgru, og tað er ein fjórðings øld síð- ani: – Eg gekk altíð í neysti- num, tá teir vandu. Beiggi mín, sum eisini rør við Nevinum Reyða og sum er og stívliga tvey ár eldri enn eg, stýrdi hjá teimum. Men hann plágaðist av høvuð- pínu, tá hann stýrdi og skuldi rópa, og so bóðu teir meg. Foreldrini góvu loyvi til tað, tá ein av rógvarun- um segði, at hann skuldi taka ábyrgdina, og síðani havi eg næstan á hvørjum ári verið við. Nøkur ár setti eg svimjingina og oyggja- leikirnar framum, men nú hevur kappróðurin aftur verið fremstur í nøkur ár. Í 1997 róði Martin við Kjøli hjá kollfirðingum. Tá búði hann í Søldarfirði. Hann heldur, at tað var bátasmiðurin, Sámal Han- sen, sum hevði víst teimum í Kollafirði á seg. Í 1998 og í 1999 var hann við nýggja Eysturoyingi, sum vann allar róðrarnar. Í fyrraárið flutti hann til Klaksvíkar, og tað kann ikki sigast annað, enn at tað hevur hilnast væl í kappróðrinum har norðuri. Vit hava tosað við Martin Venned, sum er ein av mongum sera nærlagdum og ídnum kappróðrarfólk- um. Kanska fara vit í kom- andi bløðum at frætta meiri um hesi viðurskiftini. Róðrarfólkið fær ov lítið burturúr - í fótbóltinum kappast tey átjan vikuskifti í landskappingini, og harafturat spæla teir nógvar dystir í steypakappingini. Eg dugi ikki at síggja tann stóra munin, sigur Martin Venned millum annað Mynd: Eyðun Klakstein C M Y K 18