týsdagur 8. apríl 2008síða 20

20 vinnan Nr. 67 - 8. apríl 2008 Tað sást kanska ikki á stóru bilparkini rundan um Norður­ landahúsi, men inni í grastakta húsinum tókstist bæði vinnulívsfólk og politikarar hugtikin av grøna boðskapinum hjá Al Gore og hinum fyri­ lestrahaldarunum Umhvørvið Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Fyrrverandi ameriksanski varaforsetin, Al Gore, brúkti myndir á stórskerimi fyri at sjónliggera sín boð­ skap. Myndir av ísi, sum var horvin, turki sum oyði­ legði heil samfeløg og stabbamyndir, sum stað­ festu, at mannaskapt dálk­ ing er høvðusorsøkin til at CO2 útlátið er vorðið so stórt, at alt lív í heiminum er hótt. Fleiri kendu boðskapin frá Oskar heiðraða filmi­ num, men allur salurin sat tó sum á nálum og lurtaði í hálvanannan tíma uttan nakran stegð. Og mong hildu ondini, tá Al Gore staðfesti at bara tvey ídn­ aðarlond ikki høvdu undir­ skriva Kyoto avtaluna, nevniliga USA og Austral­ ia. ­ Men nú hevur nýggja stjórnin í Australia skrivað undir, so nú er bara USA eftir, segði fyrrverandi amerikanski varaforsetin. ­ Og so sjálvandi eisini Føroyar, legði hann afturat, meðan áhoyrarnir krymp­ aður tær. Grundin til at lond sum USA og Føroyar ikki hava undirskrivað sáttmálan er einans ein spurningur um manglandi politiskan vilja, staðfesti fyrrverandi ameri­ kanski varaforsetin. – Men í einum fríum landi, er politiski viljin “a renewable resource” ella eitt tilfeingi, sum kann end­ urnýggjast, sum Al Gore málbar seg. Og tá fólkið ynskir broytingar, eru politikarar noyddir at fylgja eftir. Umhvørvið er ein etiskur trupulleiki, og søgan hevur víst, at mennisku eru før fyri at loysa stór vandamál, tá vit lata eyguni upp fyri at talan er um ein etiskan trupulleika, staðfesti ameri­ kanski gesturin og vísti á slavuhandil, manglandi kvinnurættindi, nazismu, apartheid og onnur líknandi stórmál. ­ Kom ikki og sig mær, at vit ikki kunnu loysa um­ hvørvistrupulleikan, tá vit eru før fyri at seta fólk á mánan, segði umhvørvis­ talsmaðurin Landsstýrið í altjóða samstarvi Kjartan Hoydal, leiðari av ráðstevnuni, fegnaðist í væl­ komsttalu sínari um, at Før­ oyar við TACC verða partur av altjóða stríðnum ímóti umhvørvisdálking. Og meðan vinnulívið dróg altjóða serfrøðingar til Før­ oya, leita føroyskir politik­ arar út í heim. Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna í lógar­ málum er í dag í Keyp­ mannahavn á fundi við europeiskar umhvørvisráð­ harrar um Kyoto og post­ Kyoto, og Løgmaður, Jóannes Eidesgaard, er farin til Svøríki á fund við norður­ lendskar forsætismálaráð­ harrar um altjóðagerð og herundir eisini avbjóðingar­ nar frá umhvørvisdálking. ­ Vit mugu gera okkara til, at vit fáa tað neyðuga trúviriði í slíkum samráð­ ingum, segði Helena Dam á Neystabø í práti við Sosial­ in. ­ Og tað gera vit bara við at gera nakað ítøkiligt fyri at verja umhvørvi. Vit eru noydd at koma frá hugskot­ unum til veruligan politik, helt landsstýriskvinnan. Fíggjarmálaráðharri jaligur Veruligur politikkur krevur fígging. Og landsstýris­ kvinnan í lógarmálum, stað­ festi, at vit eru noydd at raðfesta umhvørvið høgt í mun til landsskassan. Maðurin á landskassan­ um, landsstýrismaðurin í fíggjarmálum, Karsten Han­ sen, var eisini á ráðstevnuni, og hann var eisini hugtikin av stórsligna tiltakinum og helt avgjørt, at politikarar mugu taka umhvøvisvandan í álvara. ­ Sum samgonga hava vit avgjørt at taka hetta umhvør visspur ningin seriøst og gera neyðug átøk, staðfesti fíggjarmálaráð­ harrin. Spurdur um pengar verða settir av til at gera meira fyri umhvørvið á fíggjar­ lógini í ár, sigur Karsten Hansen, at talan er um langtíðar ætlanir, sum fara at síggjast aftur fleiri ár fram, men eisini í ár verður umhvørvið raðfest á fíggjar­ lógini. Helena Dam á Neystabø segði seg vóna, at ráðstevn­ an var ein útpurring, sum fekk varandi avleiðingar. Um hetta verður so, fer sjálvandi bara tíðin at vísa. Men bilkøirnar tykstust ikki styttri í morgun, tá fólk skundaðu sær til arbeiðis í hvør sínum bili. Í samrøðu við Kjartan Hoydal staðfesti fyrrverandi amerikanski varaforsetin, at hann helt tað vera eitt gott hugskot at leggja skatt á CO2 útlát og dálking í staðin fyri arbeiði og vinning. Vesturheimurin er ikki kappingarførur við triðja heimin í lønum, men vit halda fast við eina avoldaða skattaskipan, sum dýrkar lønirnar, meðan vit lata veruliga trupulleikan, CO2 útlát vera skattafríðan, segði Al Gore Mynd: Jens Kristian Vang Skúlaaldurin ikki broyttur beint nú Tað er ikki uttan orsøk, at londini rundanum okkum hava broytt skúlaaldurin, og vænti eg, at vit í Føroyum fara at síggja somu gongd í framtíðini. Hetta er tó ikki eitt mál, ið arbeitt verður við at seta í verk í løtuni, sigur Kristina Háfoss, landsstýriskvinna í samrøðu við Skúlablaðið. Í valstríðnum vóru fýra av politisku flokkunum fyri, at børn fara í skúla seks ára gomul. Ein av flokkunum, ið var fyri, var Tjóðveldi, sum í dag umsitur skúlamál í landsstýrissamgonguni. Hóast tað hevur landsstýriskvinna floksins onga ætlan um at broyta skúlaaldurin beint nú. Í fyrsta umfari verður arbeitt við, at samskipa dagstovnaøkið, fólkaskúlan og miðnámsskúlan so væl sum møguligt. Tá Føroyar vaknaðu