týsdagur 8. apríl 2008síða 35

35 [ Nr. 67 - 8. apríl 2008 ] Láturligt, men satt! Josef Stalin livdi enn tá. Í 1956 vóru leikirnir hildnir í Mel­ bourne, Australia. Tá var tað Suez­kreppan og upp­ reisturin í Ungarn, ið kast­ aðu sínar skuggar yvir leik­ irnar. Egyptaland, Irak og Libanon noktaðu at luttaka orsaka av Suez­kreppuni, og Holland, Spania og Sveis noktaðu at taka lut, tí Sov­ jetsamveldið hevði knúst fólkauppreisturin í Ungarn við hernaðarligum valdi. Olympisku leikirnir í Tokio, Japan vórðu boykottaðir av Indonesia og Norður­Korea, og tá bleiv Suður­Afrika stongt úti frá leikunum, orsakað av Apartheid­poli­ tikki teirra. Olympiski leik­ irnir í Mexico City í 1968 vóru hart raktir av mótmæl­ um. 10 dagar áðrenn leikir­ nir byrjaðu, gingu eitt tús­ undatal av studentum mót­ mælisgongu í Mexico City. Mexikanski herurin steðg­ aði mótmælisgonguni við valdi, og drupu teir 200 stu­ dentar. Tveir av ameri­ konsku rennarunum, teir littu Tommy Smith og John Carlos lótu seg í ein svartan handska, og heilsaðu fjøld­ ini við ”Black Power”­heils­ uni á sigurspallinum. Teir blivu sendir heim við teirri grundgeving, at politiskar manifesteringar ikki eru loyvdar á einum olympisk­ um leikvølli, men mótmæli teirra (sí myndin) hevði stóra ávirkan á heimssam­ felagið. Vanlukkan í 1972 Størsta vanlukkan hendi í 1972, tá leikirnir vóru í Munchen í Vestur­Týsk­ landi. Palestinski yvirgangs­ bólkurin ”Svarti September” tók 11 ísraelsk ítróttarfólk, sum gíslar, og tey vóru øll myrd. Leikirnir steðgaðu upp, men so bleiv avgerð tikin, um at leikirnir skuldu halda fram. Tá leikirnir vóru í Montreal í Kanada í 1976 boykottaðu 26 afri­ konsk lond leikirnar, tí Ný Sæland slapp at taka lut. Afrikanar meintu, at Ný Sæland átti at verið bannað frá at taka lut, tí teir høvdu leikt ein rugby­landsdyst ímóti Suður­Afrika. Tá leik­ irnir vóru í Moskva í 1980, vóru tað heili 62 lond við USA á odda, sum boykott­ aðu leikirnar orsaka av sov­ jetisku innrásini í Afghan­ istan. Tá leikirnir vóru í Los Angeles í 1984 hevndu kommunistisku londini seg, og øll uttan Rumenia boy­ kottaðu leikirnar. Í 1988 vóru leikirnir í Seoul í Suð­ ur­Korea. Norður­Korea vóru firtnir um, at teir ikki vóru medvertir, og teir bóðu onnur lond boykotta leikir­ nar. Men tað gjørdist bara Kuba og Ethiopia, sum stuðlaðu Norður­Korea. Leikirnir í Barcelona vóru sera væleydnaðir, og øll lond tóku lut tá. Katalanska flaggið var at síggja alla staðni í Barcelona, og Juan Carlos kongur heilsaði fjøld­ ini á katalanskum máli. Ein bumba brast við leikirnar í Atlanta, USA í 1996, men annars tóku øll lond lut. Olympisku leikirnir í Sidney, Avstralia verða mett­ ir at verða teir bestu nakran­ tíð. Leikirnir í Athen, Grikkalandi í 2004 gingu eisini væl. Men hesar síðstu vikurnar hava boðað frá, at stórur vandi er fyri, at olympisku leikirnir í Bei­ jing ikki verða millum teir bestu og væleydnaðu. Tibe­ tanarar og stuðlar teirra hava sanniliga fingið stað­ fest sína støðu síðstu vikur­ nar, og fara at gera tað enn meiri, sum leikirnir í Bei­ jing nærkast. Danmark umhugsar boykott Formaðurin fyri Team Danmark, Carl Holst, umhugsar nú, um hann skal halda seg burtur frá setanini til OL komandi ár. Eitt stig, sum mentamálaráðharrin, Brian Mikkelsen, eisini umhugsar. – Eg eri samdur við mentamálaráðharranum. Eg havi fylgt við gongdini, og her og nú veit eg ikki heilt, hvørja støðu eg skal taka. Men eg fylgi væl við, tí tað eru viðurskifti, sum tala bæði fyri og ímóti, sigur Carl Holst við Ekstra Bladet. Hann heldur tó framvegis, at donsk ítróttafólk eiga at taka lut í leikunum. Sløktu kyndilin Hundraðtals fólk vóru møtt á gøtunum í París, tá olympiski kyndilin í gjár skuldi gjøgnum franska høvuðsstaðin. Við tibetanskum fløggum og herrópum vildu tey steðga olympiska loganum, og tvær ferðir noyddist løgreglan at sløkkja kyndilin og goyma hann í einum bussi. Franska løgreglan hevði annars 3.000 mans á staðnum, men tað var eftir øllum at døma ikki nóg mikið. Heimskenda myndin frá OL í Mexico í 1968. Tommie Smith og John Carlos rætta svarta nevan upp, eftir at Smith hevur fingið handað gull fyri sigurin í 200 metra renning Mynd: Polfoto/DPA gnum 100 ár