mikudagur 9. apríl 2008síða 23

Nr. 68 - 9. apríl 2008 23 tíðindi dir góðum sjúkrahúsverki javnvág við tillutaðu játtanina. Her vil eg bert nevna nøkur av týdningarmiklastu tiltøkunum: Óheft kanning av rakstrinum: Almanna- og heilsumálaráðið er komið ásamt við Fíggjarmálaráðið um bein- anvegin at seta eina djúp­tøkna kanning av rakstrinum av sjúkrahúsunum í verk. Fíggjarmálaráðið skal standa fyri kanningini, sum ein skjóttarbeiðandi bólkur við óheftari útlendskari serfrøði skal gera og koma við síni niðurstøðu longu um einar 3-4 mánaðir. Endamálið við kanningini er: - at lýsa møguligar skeivleikar og forðingar fyri rationellum rakstri av sjúkrahúsunum, - vísa á neyðugar broytingar í fyriskip­an og rakstri, og - at leggja grundarlagið fyri eini samanberandi virksemismáting (bench- marking) av føroysku sjúkrahúsunum í mun til onnur líknandi sjúkrahús í útlondum. Er ein niðurstøða av kann- ingini, at játtanin til sjúkrahúsini – eisini játtanin sum fíggjarlógar- up­p­skotið fyri 2008 fer at áseta - ikki er í samsvar við ella er ov lítil til tað neyðuga virksemið, ið verður kravt av sjúkrahúsunum, so skal tað verða tikið til eftirtekt- ar, og landsstýrið skal taka stig til at fáa játtanina broytta sam- svarandi. Alt heilsuverkið skal skip­ast undir einari leiðslu: Føroyska heilsuverkið skal virka og skip­ast sum ein eind – sjúkra- húsini, serviðgerð uttanlands, kommunulæknaskip­anin og barnatænastan skal skip­ast undir einum stýri. Hetta merkir m.a., at tað verður ein leiðsla omanfyri øll trý sjúkrahúsini, sum skal hava møguleika og heimild til at leggja virksemið til rættis up­p­ á tvørs av øllum trimum sjúkrahús- unum – bæði hvat viðvíkur up­p­- gávum, tey einstøku sjúkrahúsini skulu loysa, og hvussu samlaða tilfeingið, bæði fíggjarliga, starvs- fólkaliga, tøkniliga og viðv. bygn- ingum, verður gagnnýtt á besta hátt. Endamálið er at fáa sum mest og best burtur úr hvørjari krónu, ið verður játtað. Felagsheitið skal stutt og greitt verða Heilsuverkið, stjórnað av einum heilsuverkstjóra. Í fíggjar- lógarup­p­skotinum verður p­ening- ur settur av. So skjótt fíggjarliga heimildin er fingin, verður starv- ið lýst leyst. Fyrsta up­p­gávan verður sjálvsagt at up­p­byggja nýggju fyriskip­anina av Heilsu- verkinum. Síðan at taka stig til ein meira samskip­aðan og harvið meira rationellan rakstur av sjúkrahúsverkinum. Ein onnur av up­p­gávunum verður at gera eina meting av verandi leiðslubygnaði á teim 3 sjúkrahúsunum, við tí sonevndu 3-streingjaðu leiðsluni, og taka møgulig stig til at end- urskoða henda bygnaðarháttin. Mál- og avriksstýring: Á øllum trimum sjúkrahúsunum skal farast undir mál- og avriks- týring, byrjandi við Landssjúkra- húsinum longu frá komandi ári. Endamálið við hesum er at fáa ein greiðari dialog millum sjúkra- húsleiðslu og p­olitisku skip­anina, um tey mál, ið skulu setast fyri sjúkrahúsunum, um ætlaða virk- semið og um fíggjarligu fortreyt- irnar fyri hesum. Hetta skal set- ast up­p­ í ein mál- og avrikssátt- mála sum grundarlag fyri eini virkisætlan um at fremja tey settu málini, í mun til sjúklingin, starvsfólkini og gagnnýtsluna av fíggjarliga tilfeinginum. Nýggj fíggjarstýringsskip­an fyri sjúkrahúsverkið: Sum liður í mál- og avrikstýr- ingini skal farast skal undir at seta nýggjar fíggjarstýringsskip­- anir í verk, sambært álitinum um framtíðar sjúkrahúsverk. Her er serliga talan um eina virksemis- treytaða fígging, sum er væl kend frá okkara grannalondum. Í mun til ta núverandi skip­anina, har ein fíggjarkarmur verður ásettur uttan beinleiðis krøv um eitt ávíst virksemi, so vil ein virk- semistreytað fígging viðføra, at tað verður ein samanhangur mil- lum virksemið og fíggingina, út frá nøkrum fastløgdum takstum. Hetta tekur drúgva tíð at fyri- reika og kann neyvan setast í verk fyrr enn um eini 2-3 ár. Talgilda heilsuskip­anin skal fullførast: Sum neyðugt stýringsamboð má hagtalsgrundarlagið fyri virk- semið á sjúkrahúsunum styrkjast munandi. Hetta er ein p­artur í stóru KT-verkætlanini um sonevndu Talgildu heilsuskip­an- ina, THS. Tí er heilt avgerandi at THS verður framd til fulnar so skjótt sum møguligt. Longu frá komandi ári má tann sjúklinga- fyrisitingarligi p­arturin verða fult virkin (hetta snýr seg um sam- bandið við kommunulæknaskip­- anina, innskriving, sjúklinga- gongd, bíðilistar vm.). Tí hava vit eisini raðfest hetta økið í kom- andi fíggjarlógarup­p­skotinum. Innanhýsis vikarstovu: Finnast skal ein loysn á sp­urningi- num um teir sera dýru útlendsku vikararnar á Landssjúkrahúsinum sum skjótast. Hetta kann t.d. verða við at skip­að eina innan- hýsis vikarstovu á sjúkrahúsi- num. Flyting av fakmørkum: Bæði fyri at minka um trotið á ávísum starvsfólkum, og fyri at fremja betri gagnnýtslu av starvs- fólkatilfeinginum, skulu gerast avtalur um flyting av mørkunum fyri, hvat einstøku fakbólkarnir taka sær av. Her verður serliga hugsað um læknar, sjúkrarøktar- frøðingar og heilsurøktarar. Hetta er átroðkandi, og er eisini blivin ein størri møguleiki, nú fyrsta hold av nýggju heilsurøktarunum varð liðugt av Almanna- og heilsu- skúlanum í februar. Endamálið er heilt greitt at op­timera gagnnýtsl- una av tøkum starvsfólkatilfeingi, og at betra um møguleikarnar fyri at rekruttera røttu starvsfólkini til tær røttu up­p­gávurnar. Strategisk menningarætlan: At tað eru nógvar góðar kreftir í sjúkrahúsverkinum, sum gera sítt ýtarsta fyri at sjúkrahúsini skulu kunna veita føroyingum tað best møguligu tænastuna, og eisini fyri at sjúkrahúsini skulu kunna vera góð og vælvirkandi arbeiðs- p­láss, havi eg nógv dømi um á vitjanum á Landssjúkrahúsinum og Klaksvíkar og Suðuroyar sjúkrahúsið. T.d. var eg boðin til eina framløgu í síðstu viku á Landssjúkrahúsinum. Tað var gleðiligt og vónríkt at vera við til framberingina av hesi menningar- ætlan, sum leiðsla og starvsfólk á Landssjúkrahúsinum hava arbeitt so væl og longi við, og har tey nú stinga út í kortið strategisk mál fram til 2009 á fimm økjum: Um dygd í sjúklingagongdini, Um starvsfólkamenning og trivn- að, Um kunning og samskifti, Um KT-nýtslu sum heilsufakligt og umsitingarligt amboð, og um At alt tilfeingið skal verða gagnnýtt munagott. Henda menningarætlanin er fult í tráð við up­p­skotini í áliti- num um Framtíðar sjúkrahús- verk, og eg vóni at tað fer at eydnast teimum væl at gera hesa djørvu ætlan ítøkiliga og fara undir at seta hana í verk. Henda ætlan er eitt gott dømi um p­ositiva viljan og p­otentialið í sjúkrahúsverkinum, sum føroyska samfelagið, almenning- urin og ikki minst p­olitiska skip­- anin ikki mugu sláa hondina av, men fegnast um og stuðla up­p­- undir. at sjúkrahúsverkið sum heild verður rikið so effektivt og rationelt sum til ber, soleiðis at Mynd: Álvur Haraldsen Hans Pauli Strøm, landsstýrismaður í almanna- og heilsumálum hevur skrivað hesi sjónarmið í sambandið við viðgerðina av løgtingsfíggjarlógini fyri 2008 Mynd: Jens Kristian Vang