týsdagur 22. apríl 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 76 - 22. apríl 2008 Sjáldsom undirskrift Vanliga verða flestu sáttmálar undirskrivaðir á einari skrivstovu, men í gjár valdu tveir íslendskir stjórar at fara niðan á eitt 984 metrar høgt fjall at skriva undir ein sáttmála um samstarv. Tað vóru stjórin í sparikassanum á Ólafsfirði, Jón Björnsson, og stjórin í fyritøkuni Credit­ info Ísland, Hákon Stefánsson. Tað var av besta veðri í Íslandi í gjár, og nøkur fólk høvdu leitað sær niðan á ta 984 metrar høga Múlakollu at hyggja at tí, sum fyrifórst. Teir báðir stjórarnir sita í kavanum og skriva undir Mynd: Vísir At íslendska Kaup­ thing gjørdi av at gevast við fíggj­ arvirksemi í Føroyum, er ein av orsøkunum til ta stóru gjald­ føriskreppu, sum Fiskavirking er endað í. Sjálvt um raksturin hevur givið stórt hall í trý ár á rað, hevur fyritøkan eftir øllum at døma ikki trupulleikar við solvensinum AnAlysA Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Um ikki ein vanlukka, so var tað eitt stórt bakkast fyri Fiskavirking – ella Faroe Seafood – at Kaup­ thing gjørdi av at gevast í Føroyum. Hetta er niður­ støðan hjá góðum keldum, sum Sosialurin hevur tosað við um bráðfengis gjaldføri strupulleikarnar, sum størsta føroyska útflutnings­ fyritøka er endað í. Fiskavirking hevði alla rakstrarfíggingina í Kaup­ thing, men eftir at íslendski fíggingarstovnurin gjørdi av pakka saman í Føroyum, hevði stovnurin ongan áhuga í at halda fram við at fíggja raksturin hjá Fiska­ virking. Hinvegin er tað heldur ikki nøkur haldgóð støða hjá einum fíggingar­ stovni at halda fram við hesi fígging, tí tað krevur tætt og beinleiðis samstarv millum fyritøku og fíggjar­ stovn, tá talan er um rakstr­ arfígging. Og nú Kaupthing ikki longur hevur deild í Føroyum, er hesin tættleiki burtur. Og tá Kaupthing let­ ur aftur her, er tað ein strategisk avgerð, sum merk­ ir, at ætlarnir eisni eru um, at verandi virksemi verður avviklað. Eftir øllum at døma hevur Eik Banki ikki per automat­ ikk viljað yvirtikið ta stóru rakstrarfíggingina, ið ein fyritøka sum Fiskavirking hevur brúk fyri, og tað er júst hetta, sum er atvoldin til djúpu gjaldføriskreppuna hjá fyritøkuni, nú Kaupthing ikki vil økja um debitorfígg­ ingina. Um fyritøkan hevði havt eitt passandi avlop í rakstrin­ um, so hevði Eik Banki utt­ an iva bjóðað seg tikið yvir, og tí ber til at gera ta niður­ støðu, at tað fyrst og fremst er tann tungi raksturin, ið hevur koyrt fyritøkuna fasta. Hinvegin, so er keldan hjá Sosialuninum sannførd um, at um Kaupthing var verandi í Føroyum, hevði tað uttan stórvegis trupulleikar verið møguligt at økt um rakstrar­ fíggingina, so leingi fyritøkan er solvent, og tað er hon framvegis. Nakað annað er so, at fallandi fiska­ prísir, samstundis sum olju­ prísirnir blíva við at hækka, hava gjørt støðuna sera trupla fyri stóran part av fiskivinnuni. Eik Banki hevur (enn) onki at gera við rakstrarfígg­ ingina hjá Fiskavirking at gera, men fyritøkan kemur ikki uttan um føroyskat pen­ ingastovnar, hvat rakstrar­ fígging viðvíkur, og tí er lítið at ivast í, at tað verður Eik Banki – ið sum kunnugt keypti virksemið hjá Kaup­ thing í Føroyum – ið fær hendan leiklutin. Og í og við at nevndarformaðurin í Eik, Frithleif Olsen, í gjár varð valdur í nevndina hjá Fiskavirking, so er hetta eitt týðuligt tekin um, at Eik hevur fingið eitt avgerandi orð at siga og beinleiðis fer at ávirka tær avgerðir, sum fyritøkan frá nú av fera at taka. Spurningur er so, hvussu tað fer at ávirka leiðsluna í Fiskavirking, nú øll nevndin fekk durafjórðingin í gjár. At øll nevndin verður koyrd heim í senn, er rættiliga óvanligt, uttan so at ein fyri­ tøka verður seld, og tað er altso ikki talan um í hesum føri – enn í hvussu er. Tí má tað takast sum eitt týðuligt um, at partaeigararnir hava mist álitið á nevndarlimun­ um. Spurningurin er so, um leiðslan framvegis hevur álit millum eigararnar. Upp á hendan spurningin svaraði nývaldi nevndar­ formaðurin, Richard Mort­ ensen: ­ Leiðslan hevur fullan stuðul í nevndini. Hvat kunnu tit gera, sum tann gamla nevndin ikki megnaði? ­ Tað er ikki upp til mín at siga nakað um gomlu nevndina, men eftir míni meting er nýggja nevndin sett saman av góðum og kompetentum persónum, sum hava neyðugu førleik­ arnar innan ymisk lið í fiski­ vinnuni: Skipaflota, tekn­ iska leiðslu, matvørufram­ leiðslu, kt­ og fíggjarstýring og marknaðar­ og strategisk viðurskifti, sigur Richard Mortensen. Víðari sigur nýggi nevnd­ arformaðurin, at nevndin fer at hyggja eftir bæði inn­ tøku­ og útreiðslusíðuni í royndini at fáa raksturin aftur á rætta kós. ­ Vit fara at venda øllum steinum fyri at tryggja eina varandi loysn; eisini við­ víkjandi rakstrinum. Spurdur um hetta verður sum sjálvstøðug fyritøka, ella roknast kann við, at royndir verða gjørdar at selja fyritøkuna, sigur Ric­ hard Mortensen. ­ Fyritøkan kemur at koyra víðari frameftir sum sjálvstøðug fyritøka. Tøl Tað eru fýra ár síðani Fiskavirking gav avlop. Í 2003 var hetta avlopið 2,345 mió. krónur. Tølini fyri seinastu árini síggja soleiðis út í mió. kr: 2004 -15,79 2005 -7,98 2006 -10,86 2007 -17,0 (mett tal) Í alt 51,6 mió. Viðmerkjast skal, at ársroknskapurin fyri 2007 enn ikki er almannakunngjørdur, men hallið verður mett til á leið 17 mió. krónur. Hetta merkir sostatt, at tey seinastu fýra árini hava givið eitt hall, sum liggur omanfyri hálvt- hundrað mió. krónur. Rakti meint tá Kaupthing rýmdi Nýggj nevnd Richard Mortensen, formaður, Frithleif Olsen, Jónvein Knudsen, Eyðun Olsen og Leif Abrahamsen Frákoyrd nevnd Tummas Christophersen, formaður, Óli Hansen, Árni Dam, Gestur Geirson og Ivan Lopez Brot úr tíðindaskrivi hjá Faroe Seafood: Fíggjarliga støðan hjá Faroe Seafood hevur ikki verið góð seianstu tíðina. Rakstrarhall seinastu árini saman við stóru íløgunum í skip bera í sær, at skuldin í Faroe Seafood er nógv økt. Samlaða skuldin er nú 560 milliónir krónur. Nýggja nevndin sigur, at hon fer nú at planleggja framtíðina saman við leiðsluni, so Faroe Seafood aftur kann gersta ein lønandi fyritøka. Høvuðspartaeigararnir í Faroe Seafood eru: (í pro- sentum) Notio Seafood 29, Framtak 27, TransFarex 24, Traustfang 14, SP/F 29.03.2006 5, leiðandi starsfólk 5, Vinnan 2. Vánaliga fíggjastøðan hjá Fiskavirking fekk eigararnar í fyritøkuni at senda alla nevndina til hús. Nýggjur nevndarformaður er Richard Mortensen, sum her júst er komin út at greiða fjølmiðlunum frá, hvat hendi á eykaaðalfundinum seint seinnapartin í gjár Mynd: Kári Mikkelsen