týsdagur 6. mai 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 85 - 6. mai 2008 Sosialurin skrivaði herfyri um mann, sum fann eitt heftiplástur í livradeig­g­i frá Miklag­arði. Nú hevur Heilsufrøðilig­a Starvsstov­ an kannað plástrið, og­ nið­ urstøðan er, at hetta er eitt petti av einum kunsttarmi og­ ikki eitt heftiplástur. Hetta sig­ur Elspa Daniel­ sen frá Matvørudeildini á Heilsufrøðilig­u Starvsstov­ uni. ­ Vit fing­u eitt petti av einum kunsttarmi at sam­ anbera við, og­ hetta líkist akkurát pettinum í livra­ deig­g­inum, sig­ur hon. Danska fyritøkan sum sel­ ur frystu livrina til føroyska handilin g­er eisini pylsur, og­ tí er tað ikki ósannlíkt, at hetta var eitt tílíkt petti, sig­ur starvsstovan. dh vørudeildini hjá Heilsufrøði­ lig­u Starvsstovuni g­reiðir frá, at starvsstovan hevur g­ivið g­óðkenning­ til innan­ eftirlitið hjá flestu útflutn­ ing­svirkjum, og­ nú eru tey í fer við at g­óðkenna eftirlit­ ið hjá øðrum virkjum. ­ Men bakarar eru ikki umfataðir av strong­u krøvu­ num í kunng­erðini. Teir vera ikki roknaðir sum vir­ ki, tí teir selja meg­inpartin av sínum vørum sjálvir, sig­­ ur Elspa Danielsen frá Mat­ vørudeildini. ­ Bakarar eru umfataðir av vanlig­um eftirliti, har umboð fyri Heilsufrøðilig­u Starvsstovuna koma á vitjan og­ kanna og­ kunna um mat­ vørutryg­d. Men bakararnir skulu ikki dokumentera, at teir sjálvir hava eftirlit við eg­nari framleiðlsu. Teir sku­ lu ikki hava g­óðskuhondbók ella onnur skjøl, sum vísa hvussu teir tryg­g­ja matvøru­ tryg­dina. ­ Og­ um hug­burðurin ikki er í ordan í fyritøkuni sjálva­ ri, so nyttar ikki nóg­v um vit koma eina ella tvær ferð­ ir um árið, staðfestir Elspa Danielsen frá Heilsufrøðili­ g­u Starvsstovuni. Matvørulógin og kunngerð um eftirlit Føroyar hava eina matvøru­ lóg­ frá 1985, sum varð broytt í 2007. Hvørki lóg­ ella kunng­erð eru tó ikki g­aldandi fyri bakarar. Parag­raf 30 í lóg­ini sig­ur: ­ Lóg­g­ilding­ verður ikki kravd fyri tilvirking­ av mat­ vørum í smásøluhandlum, eitt nú í bakarahandlum, fiskahandlum, sláturhandl­ um, matstovum v.m. í sølu­ endamáli beinleiðis til brúk­ aran frá tí handilsstaði, har tilvirking­in fer fram. Í kunng­erð frá 2001 verð­ ur innaneftirlitið hjá øllum matvøruvirkjum útg­reinað. Men krøvini til innaneftirlit­ ið hjá fyritøkum, sum fram­ leiða til heimamarknaðin eru ikki eins strong­ og­ tey hjá fiskavirkjum, sum útfly­ ta vørur. Hesi eru umfatað av kunn­ g­erð 122, har g­rein 59 stað­ festir millum annað fylg­jan­ di krøv til starvsfólkini: § 59. Starvsfólk á virki­ num skulu í hølum, har fisk­ ur og­ fiskavøra verða hand­ farin, virkaði, ella g­oymd, vera ílatin hóskandi og­ rein arbeiðsklæðir. Stk. 2. Starvsfólk, sum fáast við handfaring­ og­ virk­ ing­ av fiski og­ fiskavøru, skulu vaska sær um hendur­ nar í minsta lag­i hvørja ferð, arbeiðið verður tikið uppaftur og­ eisini altíð aðr­ ar tíðir, tá hetta er neyðug­t. Sár á hondum skulu hyljast av vatntættum bindi. Stk. 3. Í arbeiðs­ ella g­oymsluhølum má ikki verða roykt tubakk, etið, spýtt ella drukkið. Stk. 4. Lutir, sum eru framleiðsluni óviðkomandi, og­ kunnu vera til reinføris­ lig­an ampa, mug­u ikki vera í framleiðslu­ og­ g­oymslu­ rúmum. Stk. 5. Virkið skal syrg­ja fyri, at starvsfólkið fær neyðug­u upplæring­ina í matvørureinføri og­ sjálv­ røkt. Kunsttarmur – ikki heftiplástur Fransar verja Ísland Í g­jár komu lendu fýra Mirag­e­jag­araflog­før hjá franska flog­vápninum á flog­vøllinum við Keflavík í Íslandi. Tær næstu seks vikurnar skulu fronsku flog­førini hava eftirlit við íslendska loftrúminum eftir einum sáttmála millum Ísland og­ NATO. Hetta er fyrstu ferð, at flog­før úr øðrum landi enn USA hava eftirlitið við íslendska loftrúminum, skrivar Vísir. Onnur NATO­lond hava játtað at senda flog­før til Íslands at hava eftirlit við loftrúminum. Oyðsla við matinum Í Noreg­i vísir ein kanning­, at fólk oyðsla nóg­v meiri við matinum nú enn fyrr. Sambært kanning­ini tveita fólk 50 prosent meiri burtur nú enn fyri 10 árum síðani, og­ tað mesta av tí, sum verður koyrt burtur, kundi verið etið. Tey, sum hava g­jørt kanning­ina, sig­a, at í meðal koyrir eitt húsarhald eitt hálvt kilo av mati burtur um dag­in, og­ fyri alt Noreg­ svarar tað til næstan 500.000 tons um árið. Virkir og­ stovnar koyra líka nóg­v burtur hvønn dag­, skrivar NTB. Ongatíð áður hava so mong søkt inn á Handilsskúlan á Kambsdali. Og ongatíð áður hava so nógv staðið á bíðilista at sleppa inn. – Vit høvdu gjarna viljað hýst øllum, men tað ber bara ikki til, sigur Páll Isholm, skúlastjóri NæmiNgar Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Kambsdalur: ­ Ja, tað er ein stórur trupulleiki, at vit ikki kunnu eftirlíka ynskj­ unum hjá øllum umsøkjar­ unum. ­ Samstundis er tað g­leði­ lig­t, at tað eru so mong­ sum vilja inn á okkara skúla, sig­­ ur skúlastjórin á Handils­ skúlanum. Trupulleikin hjá honum og­ arbeiðsplássi hansara er, at tað er als ikki pláss fyri øllum næming­unum. Støð­ an er so mikið vónleys, at omanfyri 100 næming­ar standa á bíðilista! Ætlanin hevur verið at skúlin komandi skúlaár skal hýsa tveimum HH­flokkum, einum 3 ára HH­flokki og­ tveimum FHS­flokkum. Á skúlanum g­ang­a um 300 næming­ar. 225 eru knýttir at dag­skúlanum, sum umfat­ ar FHS og­ HH útbúg­ving­ar­ nar, 70 næming­ar eru knýtt­ ir at fjarlestrinum, sum skúl­ in skipar fyri, og­ einir 30 eru knýttir at merkonom­ og­ aka demilærug­reinum. Samanla g­t eru um 27 lærarar knýttir at skúlanum. Telefonstormur Í mars mánaði var freistin at søkja inn á skúlan úti. Og­ tað g­jørdist teimum tíðlig­a g­reitt, at sera stórur áhug­i var fyri Handilsskúlanum á Kambsdali. Tá tey á skrivstovuni taldu umsóknirnar upp, ynsktu 105 næming­ar at sleppa inn á FHS, 36 til 3 ára HH­útbúg­ving­ina og­ 89 á HH – íalt 230 umsóknir. Seinni er talið av umsóknum til FHS hækkað enn meiri, og­ er í dag­ 126 við teimum umsóknunum sum eru komnar frá øðrum skúlum. Samstundis er g­reitt, at bert 52 teirra sleppa inn á FHS, 36 inn á 3 ára HH og­ 52 inn á HH. Í g­jár fing­u allir hesir hundraðtals umsøkjararnir at vita, um teir vóru slopnir inn ella ikki. Nóg­v teirra g­jørdust helst vónbrotin, tá tey lótu brævbjálvan upp frá Handilsskúlanum í g­jár og­ í dag­. ­ Ja, her hevur verið sann­ ur telefonstormur í g­jár og­ í allan morg­un, sig­ur Páll Isholm við Sosialin. Gott tilboð Tað eru fleiri orsøkir til at so mong­ vilja sleppa inn á Handilsskúlan á Kambsdali í ár. Hóast onkur kundi hildið, at broyttu búskaparlig­u umstøðurnar í samfelag­num vóru ein orsøk til allar hes­ ar. Men so er ikki, sambært skúlastjóranum. ­ Vit hava nøkur sera g­óð tilboð til tey lesandi her á skúlanum, og­ líkt er til, at vit hava rakt beint við teimum. ­ Tað er eisini hend ein broyting­ í hug­burðinum hjá teimum ung­u. Líkt er til, at tey vilja taka sína útbúg­ving­ beinanveg­in. Og­ tað síg­g­ja vit so aftur í mong­u umsókn­ unum, sig­ur Páll Isholm. Og­ hann leg­g­ur aftrat: ­ Tað eru kanska eisini for­ eldrini, sum eru vorðin meiri bevíst um, at børn teirra mug­u fáa eina útbúg­ving­! Hundrað næmingar á bíðilista Nei, tað er ikki sooo trongligt á handilsskúlanum í Havn. Í góðveðrinum í morgun valdi lærari teirra at flyta undirvísingina út í tún Mynd: Jens Kristian Vang krøv til bakarar