mikudagur 4. juli 2001síða 4

6 Nr. 125 - 4. juli 2001 Nr. 125 - 4. juli 2001 7 gult6 cyan6 magenta6 svart6 gult7 cyan7 magenta7 svart7 Rækjutrolarin fer til fiskiskap fyrsta dagin. Fyrst gongur leiðin í Barentshavið, vág- bingar vóna, at teir eisini sleppa til Flemmish Cap við honum FISKISKAPUR Áki Bertholdsen Nú er aftur ein nýggjur trolari komin til Vágs. Tað hendi fríggjadagin, tá ið rækjutrolarin, sum Jákup Olsen úr Vági og Eyðun Johannesen av Tvør- oyri, hava keypt úr Íslandi. Talan er um íslendska rækjutrolaran, Ice Cap, sum nú er keyptur til Før- oyar. Hann eitur nú Hvannaberg og er skrá- settur í Vági. Leygardagin fór báturin tilk Havnar, har okkurt smávegis skal gerast við hann fyri at lúka krøvini frá Skipasýninum og Heilsu- frøðiligu Starvsstovuni. Jákup Olsen sigur, at í hesi vikuni fer báturin suður aftur til Vágs at tak at taka lemmar, proviant og at bunkra og síðani fer hann til fiskiskap. Tað verður Eyðun Jo- hannesen, sum skal føra bátin og fyrst gongur leiðin eystur í Barentshavið á rækjuleiðirnar við Svald- bard. 14 mans verða við skipinum. 14 milliónir Trolarin, sum nú er keyptur til Vágs, er bygdur í Noregi til Grønlands í 1978. Síðani er hann seldur til Íslands, haðani hann nú er komin til Vágs. Báturin kostaði 14 milli- ónir at keypa, men Jákup Olsen heldur, at teir hava fingið ein góðan bát. Tað er norski finans- bankin, sum hevur fíggjað hann. Talan er ikki um ein av teimum størstu rækjubát- unum. Tað mesta, teir hava havt í hesum bátinum, eru 270 tons. Nú verður nógv ført fram um, hvussu lágir rækju- prísirnir eru. Var hetta rætta tíðin at keypa rækjutrolara? – Fiskaprísirnir hava altíð gingið upp og niður, so tað stúra vit ikki so illa fyri. Teir fara væl uppeftir aftur einaferð. Hann sigur eisini at hóast hetta ikki er av størstu rækjutrolarunum, er hann ikki so lítil kortini, at tað skuldi verið nøkur forðing. Hann vísur á, at talan er um eina lutfalsliga lítla íløgu. – Fáa vit tað ikki at bera til við einum skipi fyri 14 milliónir, so vænti eg, at aðrir rækjutrolarar, sum kosta yvir 100, fáa tað enn truplari, sigur hann. Hann sigur, at hann er so mikið stórur, at teir kunnu royna allastaðni við honum og hann hevur eisini fiskað á Flemmish Cap, har hann var mest, tá ið íslendingar høvdu hann. Fyribils hevur báturin bara fingið fiskidagar í Barentshavinum, men Ják- up Olsen vónar, at teir eisini fáa fiskiloyvi á Flemmish Cap. Hann vísir á, at Ocean Pride, sum eisini er keyptur í flotan nýliga, hevur fingið fiskiloyvi á Flemmish Cap og hann væntar ikki, at Landsstýrið fer at viðgera suðuroyingar øðrvísi. – Vit hava ikki ráð til at lata vera við at útvega okkum fleiri rækjuskip, heldur Jákup Olsen í Vági, hóast fleiri siga, at tað er ikki grundarlag fyri fleiri FISKISKAPUR Áki Bertholdsen – Sjálvsagt skulu vit útvega okkum fleiri rækjuskip. Jákup Olsen í Vági, sum sjálvur annar akkurát nú hevur keyp rækjutyrolara úr Íslandi, er ikki samdur við teimum sum siga, at tað er ikki rúmd fyri fleiri rækjutrolarum úr Føroyum. Eitt nú hevur Felagið Rækjuskip staðiliga mælt frá at geva loyvi til fleiri rækjuskip í Føroyum. Men hesum tekur Jákup Olsen ikki undir við. Hann sigur tvørtur ímóti, at vit mugu útbyggja okk- ara rækjuflota, tí vit hava ikki ráð til annað. Mist helvtina Jákup Olsen vísir á, at fyri nøkrum árum síðani høvdu føroyingar 2.700 fiskidagar við Svaldbard. – Nú hava vit bara helvt- ina eftir. Ein orsøk til, at vit hava mist helvtina av fiski- døgunum viå Svaldbard, er, at vit hava ikki brúkt teir dagarnar, vit hava havt. Og tá ið vit ikki brúka dag- arnar, er eisini ringt at tvíhalda um, at vit skulu hava teir og tað hava vit heldur ikki klárað. – Tað, sum vit hava mist, hevði verið nóg mikið til eini fimm rækjutrolarar at liva av. – Skulu vit varðveita okkara fiskirættindi, er tað neyðugt at vit brúka tey. Men í løtuni er ongin rækjutrolari við Svalbard, tí teir eru allir samlir á Flemmish Cap. Tí er tað ein spurningur, um vit ikki fara at missa meir við Svald- bard, um vit ikki brúka dagarnar. Og tað hevur samfelagð ikki ráð til, sigur Jákup Olsen. Hann leggur afturat, at rækjumenn eru ikki ósekir í, at vit hava mist so nógv rættindi, sum vit hava mist, tí teir hava forðað lands- stýrinum í at geva fleiri rækjutrolarum fiskiloyvi og sostatt í at fáa fleiri trolarar í flotan. Hann sigur, at sjálvandi er ein orsøk til, at rækju- trolararnir trunka seg sam- an á Flemmish Cap. – Har er meiri at fáa og rækjurnar eru størri. Men tað merkir ikki, at rækj- urnar í Barentshavinum ikki kunnu brúkast. Og tað gevur okkum ikki rætt til at lata tey fiskirættindi fara fyri skeytið, sigur Jàkup Olsen. Fundur um Teistan útsettur Flogfarið úr Aberdeen í gjár førdi við sær, at tað bar ikki til at hava fund um sandoyarferjuna sum ætlað ÓSEMJA Áki Bertholdsen Tað eydnaðist ikki at hava fundin, sum ætl- anin var at hava um nýggja sandoyarkipið, Teistan í gjár. Annars høvdu Fíggj- armálastýrið og Skip- ara- og Navigatør- felagið avtalað at hava fund á Sandi í gjár í eini roynd at loysa ósemjuna um Teistan. Fundurin skuldi vera seinnapartin, men hann mátti útsetast. Síðani var ætlanin at halda fundin í gjár- kvøldið kl. 19. Men á miðdegi í gjár var tað eisini ivingarsamt. So- statt verður fundurin ikki, fyrrenn í dag. Orsøkin er, at Ell- intur Abrahamsen, for- maður í Skipara-og Navigatørfelagnum, hevur verið í Skotlandi á silvurbrúdleypsferð. Hann skuldi koma heimaftur í gjáramorg- unin, men flogfarið varð seinkað og sein- astu fráboðaninar søgdu, at tað fleyg beint eftir miðdag í gjár. Ellintur Abrahamsen sigur, at á fundinum mugu ymisk ivamál ruddast av vegnum. Eitt nú tvíheldur held- ur Skipara- og Na- vigatørfelagið um, at Fíggjar málastýrið hevur bjóða felagnum at ólka Teistan í bólki 1, har bara Smyril er frammanundan. Men síðani er til- boðið tikið aftur, og nú skal Teistin ístaðin set- ast í bólk tvey, har Dúgvan og Ternan eru. Tað hevði felagið góð- tikið, men trupulleikin hevur verið at finna l- narkarmin fyri yvir- menninar Aftur ein trolari komin til Vágs Hava ikki ráð til at lata vera Nýggi rækjutrolarin í Vági, Hvannaberg, er nú í Havn, har seinastu góðkenningarnar frá Skipasýni og Heilsuføðiligu Starvsstovuni verða fingnar til vega. Hann fer til fiskiskap fyrsta dagin – Vit hava ikki ráð til at missa fleiri fiskirættindi eftir rækjum. Tí mugu vit útvega okkum fleiri rækjuskip, sigur Jákup Olsen. Sjálvur annar hevur hann nú keypt rækjutrolara úr íslandi Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðar- floksins, er boðin at vera við á árskongr- essini hjá Labour í heyst og har hitta Tony Blair, formann í Labour og forsætis- ráðharra Bretlands VITJAN John Johannessen Frá 30. september til 4. oktober í ár skal formaður Javnaðarfloksis vera gestur á árskongressini hjá stóra stjórnarflokkinum í Bret- landi, Labour. Jóannes Eidesgaard fekk nýliga bræv frá skrivstov- uni hjá Labour, har tað millum annað verður sagt, at flokkurin kennir tað sum eina æru at bjóða honum við til árskongressina í ár. Hittir Blair Skráin fyri árskongressina er ikki endaliga løgd enn, men tó hevur Jóannes Eidesgaard fingið at vita, at kongressin verður sett sunnudagin 30 september á middegi og varir til hós- kvøldið 4. oktober. Týsdag- in seinnapart skal Tony Blair halda røðu, sum verð- ur uppfylgd av einum spurnarorðaskifti, og miku- kvøldið skulu gestir úr brøðraflokkum eta saman við Blair. – Eg vænti, at eg antin týsdagin ella mikukvøldið sleppi at hitta Blair sjálvan, sigur Jóannes Eidesgaard. Formaður Javnaðarfloks- ins sigur, at tað hevur verið vanligt, at formenn fyri før- oyska Javnaðarflokkin er bodnir á landsfundir hjá brøðraflokkunum í Dan- mark og Íslandi. Men hetta er fyrstu ferð, at hann nakar frá Javnaðarflokkinum er boðin at hitta formannin í bretska Labour flokkinum. Jóannes Eidesgaard er einaferð áður boðin á fund við Labour. Hesin var í Glasgow fyrr í ár, men hann hevði ikki møguleika at fara til tann fundin. Men í november ætlar hann sær at møta upp, sigur hann. Jørgen Niclassen, landsstýrismaður, sigur seg hava frálíkt samskifti við danskar myndugleikar um ætlaðu yvirtøkuna av Skipasýninum. Tí skilir hann ikki áhaldandi útmelding- arnar um, hvussu trupult tað er hjá landsstýrinum at samskifta við danir YVIRTØKUR John Johannessen – Tað hevur ongantíð verið ein trupulleiki at samskifta við danir um yvirtøkur, so eg skilji ikki, hví Høgni Hoydal alla tíðina gremur seg um, hvussu vánaligt samskiftið er. Hetta sigur Jørgen Niclassen, landsstýrismað- ur í fiskivinnumálum fyri Fólkaflokkin, í sambandi við arbeiðið at fáa yvirtikið málsøki eftir sjálvstýris- leistinum hjá landsstýrin- um. Í Dagblaðnum mána- dagin sigur Jørgen Niclas- sen, at hann als ikki skilir, at Høgni Hoydal seinastu tíðina hevur gramt seg óført um, at hann ikki fær svar frá dønum. Gongst væl at samráðast – Í seinastuni havi eg í hvørjari tíðindasending í Útvarpinum hoyrt frá Høgna Hoydal um, hvussu illa tað gongst at samskifta við danir. Og eg má siga, at eg eri vorðin troyttur av hesum. Tí í mínum sam- skifti við danir, um at yvir- taka Skipaeftirlitið, hava eingir trupulleikar verið, sigur Jørgen Niclassen við Sosialin. – Í sambandi við ætlaðu yvirtøkuna av Skipaeftirlit- inum hevur vanlig manna- gongd verið, at vit møta væl fyrireikaðir á fund, har vit frá dønum fáa at vita, at teir fegnir vilja hjálpa til. Og eg skilji á mínum parta- manni, Bjarna Djurholm, at tað gongst á sama hátt hjá honum, sigur Jørgen Niclassen. Landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum heldur tí, at landsstýrið heldur má leggja seg eftur at fáa nak- að at henda, enn at gremja seg um vánaligt samskifti. – Eg havi ta fatan, at mál- ini verða best loyst uttan konfliktir, staðfestir Jørgen Niclassen, landsstýrismað- ur. Skulu sjálvsagt gjalda Jørgen Niclassen sigur seg hava fingið at vita frá donskum myndugleikum, at teir meta tað vera í fín- asta lagi, at føroyingar yvir- taka, men at hetta merkir, at vit so eisini skulu gjalda. – Eg havi fingið at vita frá dønum, at teir fegnir vilja vera við til at hjálpa okkum at stápað eitt føroyskt Skipaeftirlit á beinini, men at vit mugu gjalda fyri hetta. Og tað haldi eg vera í fínasta lagi. Sjálvsagt mugu vit gjalda, um vit skulu valda, sigur Jørgen Niclassen. Hetta sama heldur Jørgen Niclassen vera sjálvsagt í spurninginum um at yvirtaka flogvøllin. Hann sigur, at Fólkaflokkurin sjálvsagt hevði verið fegin, um danir útbygdu flogvøllin, áðrenn føroyingar yvirtóku hann. Men tá danir ikki vilja útbyggja hann, mugu vit velja, um vit vilja yvirtaka vøllin og síðani útbyggja hann, ella um vit skulu lata vera at yvirtaka hann. – Tað er jú púra sjálvsagt, at tú mást gjalda fyri tað, tú vilt hava ræði yvir, sigur Jørgen Niclassen, sum heldur, at landsstýrið nú bara skal fara í gongd við at arbeiða miðvíst við yvirtøkuætlanunum. Jørgen Niclassen, landsstýrismaður: Samskiftið um yvirtøkur er frálíkt Á middegi mána- dagin varð endaliga gjørt av, at Edward Fuglø skal fáa norðurlendsku barnabókavirðis- lønina í ár VIRÐISLØN John Johannessen Seint í heyst ella tíðliga í vetur fær listarmaðurin Edward Fuglø handaða norðurlendsku barna- bókavirðislønina frá Norðurlendska Skúla- bókavarðafelagnum. Hetta er sama virðis- løn, sum Ólavur Michel- sen í 1991 fekk fyri bók- ina »Rossini í Skora- dali«. Edward Fuglø fær virðislønina fyri tekn- ingar sínar í bókunum »Vinmenn« og »Veingj- aða myrkrið«. Virðislønin, sum Edward Fuglø fær, er ikki ein av teimum virð- islønunum, sum gevur nógvar pengar, men tó plagar hon at geva nógva umrøðu, sum list- arfólk eisini hava brúk fyri. Danska felagsheitið fyri cola er nú vorðið føroyskt. Føroya Bjór keypti mánadagin rætt- indini til at kalla coladrykkin fyri Jolly MARKNAÐAR- FØRING John Johannessen Føroya Bjór eigur nú øll rættindi til Jolly-merkið. Hetta hendi, tá Føroya Bjór í dag endaliga fekk í lag keypsavtalu við A/S Dansk Coladrik um Jolly-merkið. Frá seinast í seksti árunum til einaferð í áttatiárunum var Jolly felagsmerkið hjá øllum donskum bryggjaríum. Men brádliga fingu tey størstu bryggjaríini sær annað merkið. Hendan gongd endaði so við, at Albani bryggjaríið keypti Jolly merkið í 1997, og Føroya Bjór slapp at nýta tað saman við Albani. Í november í fjør bleiv Albani keypt av Brygge- rigruppen, sum er eitt samstarv millum Ceres, Faxe og Thor. Og eftir drúgvar samráðingar við hetta samtak, er Føroya Bjór sloppið at keypa rættindini til Jolly-merk- ið. Føroya Bjór sigur í tíðindaskrivi, at Jolly hevur verið ógvuliga væl umtókt, síðani tað kom á føroyska markn- aðin, og er í dag nógv mest selda sodavatnið í Føroyum. Jørgen Niclassen sigur seg ikki skilja, hví Høgni Hoydal gremur seg so nógv um vánaligt samskifti við danskar myndugleikar. Tí hann upplivir sjálvur beint tað øvugta, sigur hann Eidesgaard skal hitta Blair Edward Fuglø fær virðisløn Føroya Bjór hevur keypt Jolly C M Y K 7 6