leygardagur 7. juli 2001síða 7

gult13 cyan13 magenta13 svart13 Nr. 128 • leygardagur • 7. juli 2001 • 75. árgangur • www.sosialurin.fo Men tað verður sera torført í Gundadali, har B36 higartil í ár hevur vunnið allar landskappingardystir nar Í fyrsta umfarinum í lands- kappingini í ár var B36 í Runavík. Úrslitið var 0–0, og spurningurin var, um úrslitið skuldi takast sum ábending um, at bæði hesi liðini fóru at standa seg væl í ár, ella um talan var um eitt gott úrslit hjá heima- liðnum ella hjá B36. Síðani tá hevur gongdin hjá NSÍ ikki verið góð. Eftir tapið á Eiði síðsta vikuskifti hevur talan verið um fundarvirksemi, har keðiliga støðan hevur verið uppi og vent, og nú verður roynt meiri ella minni at byrja av nýggjum. Ofta hevur NSÍ staðið seg væl í Gundadali, og tað tykist vera ein ávís vón um brúkiligt úrslit hesa ferð. Síðani málleysa javnleik- in í fyrsta umfarinum hevur tað gingið væl hjá B36. Burtursæð frá dýra 3–1 svipsaranum í Gøtu í fjórða umfarinum hevur árstals- felagið vunnið hvørja ferð, og teir eru harvið í løtuni einasta veruliga hóttanin ímóti suverenu gøtumonn- unum, sum longu í gjár- kvøldið gjørdu 10. dystin burturav sær (KÍ skuldi spæla í Gøtu klokkan 18.30). Dysturin í Gundadali í dag verður klokkan 16. Onkrir av spælarunum ætla sær í brúdleyp hjá Sámali Joensen í GÍ, og onkrir fara í brúdleyp hjá NSÍ spæl- aranum Dániali Hansen. Dánial Hansen hevur fingið sær konu, og hevur tískil ikki umstøður at vera á NSÍ liðnum (seinast var hann ikki ímillum teir fyrstu ellivu). Sjúrður Ja- cobsen var leikbannaður seinast, men hann verður ikki við hesa ferð. Í vikuni hevur hann fingið ein vøddaskaða. Kári Hansen er framvegis skaddur. Hjá B36 verður Jens Kristian Hansen ikki við. Í samanstoyti við VB málverjan síðsta sunnudag brákaði landsliðsmaðurin eitt rivjabein. Klæmint Matras er leikbannaður, og tað er sera ivasamt, um Pól Thorsteinsson verður við. Síðsta sunnudag noyddist hann at fara av vøllinum, tí vøddaskaðin argar fram- vegis sera meint. Umframt teir, sum vóru við í Miðvági, er liðformaðurin hjá HB tøkur, tá teir fara á Svangaskarð Hóast tað sambært skipan- ina skuldu havt verið fimm dystir á skránni í morgin, so sigur veruleikin, at tað bara verður 1. deildarfótbóltur á Toftum. HB skal spæla á Svangaskarði, og dysturin hevur í fyrstu atløgu stóran týdning í kappingini um triðja plássið. Um dreymurin hjá B68 av vinna heiðursmerkir ikki skal vera veruleika fjarður í summarsteðginum, so er neyðugt hjá B68 at vinna øll stigini. Og HB hevur heldur ikki ráð at missa nakað. Fleiri burturi frá Hjá B68 eru framvegis fleiri spælarar burturi frá. Hans Fróði Hansen var leikbannaður seinast. Hann er tøkur aftur, og tað kemur væl við, tí sannførandi aft- asti verjumaðurin tær sein- astu ferðirnar, Jan Petersen, er leikbannaður. Jákup Eli Olsen er burt- urstaddur, og tað er Jann Ingi Petersen eisini. Jan C. Dam er framvegis skaddur. Hjá HB er Rúni Nolsøe við aftur. Hann var leik- bannaður í Miðvági. Tað verður framvegis mettur sum stórur smeitur í HB, at Andrew av Fløtum og Hans á Lag hava verið so leingi burturi frá. Uni Arge hevur ikki vant í hesi vikuni, og hann verður ikki við. Eingin av núverandi HB spælarunum hava roynt seg í B68, meðan fleiri av B68arunum áður hava spælt í HB: Jóannes Jakob- sen, venjarin, Hans Fróði Hansen, Súni Fríði Jo- hannesen og John Heri Dam og so Jákup Eli Olsen og Jan C, Dam, sum kortini ikki eru við hesa ferð. B68 skal vinna fyri at kunna gera seg galdandi millum teir bestu NSÍ roynir at byrja av nýggjum Mannfallið er fram- vegis stórt á Toftum Í týsdagsblaðnum verður stór frásøgn frá Oyggjaleikunum Tað hevur ikki gingið væl hjá NSÍ í ár 13 12 Nr. 128 - 7. juli 2001 gult12 cyan12 magenta12 svart12 Kári Petersen Óli Jacobsen umber í miku- dagsbløðunum landsstýrið (tað landsstýrið, ið sam- tykti skattafrádráttin hjá reiðarum) við, at landsstýr- ið bert gjørdi skattalætta- skipanir (t. e. reiðarastudn- ingsskipanir), sum líkjast teimum, ið eru í granna- londum okkara. Um hetta er heilt rætt, fari eg at lata lesaran døma um. Noreg er eingin fyrimynd Noreg hevur ikki fiskivinnu til høvuðsvinnu, og kann sostatt loyva sær nógv, sum vit og íslending- ar ikki kunnu loyva okkum. Teir hava loyvt sær at stuðla fiskivinnuni og øðrum vinnum við skattalættum osfrv., so teirra vinnulív við tíðini er vorðið minni og minni effektivt, og minni og minni kappingarført. Samanumtikið hava norð- menn dugað illa at stýrt bú- skapi sínum. Tað er bein- leiðis skelkandi at síggja, hvussu lítið Noreg hevur fingið burturúr oljuríki- dømi sínum. Mált í BTÚ í keypsorku er Noreg bert 4% ríkari enn Danmark. Noreg er tí ikki nøkur hóskandi fyrimynd at liva upp til. Noreg hevur ongan rentu- stuðul ella rentufrádrátt Annars eigur eisini at vera havt í huga, at væl kann vera, at norskir fiskimenn fáa serligan frádrátt, men hinvegin fáa norðmenn (íroknað fiskimenn) ikki rentufrádrátt ella rentustuð- ul til sethúsabygging. Fyri at føroyskir og norskir fiskimenn skulu vera líka- stillaðir, so skuldu føroysk- ir fiskimenn ikki fingið rentustuðul. Viðmerkjast skal, at fyri eitt nýtt hús uppá 1,2 mió. kr. er rentu- frádrátturin 36.000 árliga ella 3.000 í stuðli um mán- aðin. Ísland kann betur nýtast sum fyrimynd Tað er munandi rættari at samanbera okkum við Ísland, tí Ísland eins og vit hevur fiskivinnuna sum høvuðsútflutningsvinnu. Frádrátturin í Føroyum er upptil fimm ferðir hægri enn í Íslandi Men frádrátturin hjá fiski- monnum í Íslandi er bert ein brotpartur av tí hann er í Føroyum. Í Íslandi verður hann latin sum samdøgurs- frádráttur, soleiðis at allir fiskimenn (ella reiðarar) fáa somu nyttu av honum. Frádrátturin er 691 ÍSK um dagin, t. e. um 60 FØK (føroyskar krónur) um dag- in. Við 150 fiskidøgum um árið fær ein fiskimaður ein frádrátt uppá 9.000 FØK. Í Føroyum er frádrátturin gjørdur so, at teir sum for- vinna mest fáa størst frá- drátt. Um t. d. ein maður forvinnur 500.000, so hevði hann við ongum frá- drátti goldið 252.000 í skatti. Við frádráttinum í skattinum uppá 15% verður skattskylduga inntøkan 425.000 og sostatt verður skatturin 208.000 kr. Skattalættin er 43.500 kr. ella fimm ferðir hægri enn tann, ið íslendskir fiski- menn fáa. Tað kann somu- leiðis vera torført at skilja, hví menn, sum forvinna eina hálva millión og meira árliga skulu hava skatta- lætta uppá 43.500 kr. ella 3.500 kr. um mánaðin. Um grundgevingin fyri at veita ein frádrátt er, at fiskimenn skulu hava ein frádrátt, tí teir eru nógv heimanífrá, so er torført at skilja, hví summir skulu hava fleri ferðir hægri frádrátt enn aðrir. Í Íslandi verður minsta- lønin goldin av reiðarun- um Í Føroyum verður minsta- lønin goldin av skattgjald- aranum, meðan hon í Ís- landi verður goldin av reið- arum. Harumframt er minstalønin í Íslandi um- leið 7.000 kr. um mánaðin, meðan tann føroyska liggur millum 15.000 og 20.000 kr. um mánaðin, alt eftir, hvussu nógvar fiskidagar ein roknar við. Føroyska skipanin stuðl- ar reiðarunum nógv meir enn íslendska skipanin Niðurstøðan er tí, at før- oyska skipanin stuðlar fiskimonnum og óbeinleið- is reiðarum nógv meira enn íslendska skipanin ger. Tað er tí ikki rætt, at landsstýrið hevur gjørt føroysku skipanina soleiðis, at viður- skiftini skulu vera eins og í Íslandi. Heldur er tað so, at føroyska skipanin í fyrsta lagi førir til sosialan ójavna. Í øðrum lagi førir skattalættin hjá fiskimonn- um til, at reiðarar kunnu geva fiskimonnum lægri hýru enn annars og før- oyska skipanin er tí ein studningsskipan til reið- arar. Ein tílík studnings- skipan førir til yvirkapas- itet og ineffektivitet í før- oysku fiskivinnuni. Skattur og frádráttur hjá fiskimonnum, samanbering millum Ísland og Føroyar. Føroyska skipanin. Inntøka og skattur Inntøka og skattur hjá persóni uttan hjá persóni við fiskimannafrádrátt fiskimannafrádrátti (kr.) (kr.) Skattskyldug Spart í Inntøka Skattur Inntøka Frádráttur Inntøka Skattur skatti 200.000 77.790 200.000 30.000 170.000 60.390 17.400 300.000 135.790 300.000 45.000 255.000 109.690 26.100 400.000 193.790 400.000 60.000 340.000 158.990 34.800 500.000 251.790 500.000 75.000 425.000 208.290 43.500 Spart í Íslendska skipanin. skatti Frádrátturin er 60 kr. (føroyskar) um dagin. Við 150 fiskidøgum verður árligi frádrátturin: 9.000 Keldur: Heimasíðan hjá Toll- og Skattstovuni Heimasíðan hjá Altinginum Føroyski reiðarastudningurin er tríggjar til fimm ferðir hægri enn tann íslendski VIÐMERKINGAR Nú verður lættari hjá føroyskum lesandi uttanlands at varðveita fulla skattskyldu í Føroyum SKATTUR Landsstýrismaðurin í fíggjarmálum hevur eftir áheitan frá Meginfelag Føroyskra Studenta endurskoðað kunngerð nr. 15 frá 19. juli 1989 frá Líkningarráð Føroya um lesandi og lærlingar uttanlands. MFS vísti á, at fleiri av ásetingunum í kunngerðini hava av- markað lestrarvirksemið hjá teirra limum. Fíggjarmálastýrið hevur tí í samráði við Toll- og Skattstovu Før- oya gjørt eina nýggja kunngerð, sum tekur av flestu av hesum avmark- ingum. Størstu broyting- arnar í nýggju kunn- gerðini eru: • at tað nú verður gjør- ligt hjá lesandi at skifta útbúgving uttan at missa rættin til før- oysku skattskylduna • at tað nú ber til at nema sær eina útbúgv- ing aftrat uttan at missa føroysku skatt- skylduna • at tað nú er nóg mikið, at lesandi við byrjan av útbúgvingini skjal- prógva, at tey byrja upp á eina útbúgving. Lesandi skulu tó altíð kunna prógva, at tey eru lestrarvirkin, um T&S biðjur um hetta. Lesandi skulu eisini framvegis boða T&S frá um møguligar broytingar í útbúgv- ingini Størsti fyrimunurin hjá føroyskum lesandi utt- anlands av at varðveita føroysku skattskylduna er, at tá sleppur hin les- andi undan at verða av- markað skattskyldugur – tvs. 42,5% í skatti av bruttoinntøkuni – um ar- beitt verður í Føroyum í t.d. summarfrítíðini. Ístaðin fáa tey lesandi sum fult skattskyldug rætt til botnfrádrátt (19 tkr.) í inntøkuni. Frá- drátturin verður har- umframt trektur fult út frá inntøkuni beinanveg- in. Vanligt er annars at býta frádráttin javnt út á árið. Nýggja kunngerðin verður lýst í Kunngerð- arblaðnum í næstum, sigur Fíggjarmálastýrið í tíðindaskrivi. Lesandi skattskyldug í Føroyum SUMMARSTONGT Nú hásummar er og fólk flest hava summarfrí, verður avgreiðslan á Almannastovuni í Havn, deildunum á Tvøroyri, í Klaksvík, í Runavík og á Hjálpitólamiðstøðini av- markað til bert at umfata bráfeingistænastu í vik- unum 30 og 31, sum eru dagarnir frá 24. juli til og við 3. august. Hetta sigur Almanna- stovan í tíðindaskrivi. Eingin viðtala verður í Vágum í vikunum 29 til og við 32. Tó fæst brá- feingishjálp við at venda sær til Almannastovuna í Havn um telefonina. Skipað verður soleiðis fyri, at avgreiðslurnar eru stongdar, men tele- fonin verður opin hvønn dag uttan mikudag í tíð- arskeiðnum frá kl. 10.00 til 12.00. A l m a n n a s t ov a n , deildirnar og Hjálpitóla- miðstøðin hava vanligar avgreiðslutíðir aftur frá mánadegnum 6. august. Skerd Almanna- stova í summar C M Y K 12