mánadagur 26. mai 2008síða 14

14 Nr. 98 - 26. mai 2008 Sosialurin Forsetaskifti í ÍSF SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eydna Skaale eydnaskaale@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Niels Petersen niels@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Forseti ÍSF gjøgnum mong ár Heðin Mortensen hevur sum kunnugt lagt frá sær og nýggjur forseti, Sølvi Reinert Hansen, er valdur. Heðin Mortensen hevur gjørt eitt stórt arbeiði sum fremsti talsmaður fyri føroyskan ítrótt. Hann hevur gjørt ÍSF sjónligt og hann hevur megnað at skapa virðing og viðurkenning kring ítrótta- sambandið. Ótroyttiliga hevur Heðin virkað fyri størri fatan og og betri sømdum fyri føroyska ítrótt og hann hevur verið ein bæði virdur og vælumtóktur forseti. Hann var meira ella minni vorðin eitt við ÍSF. Nú verður tað so heilt annar persónur, sum skal standa á odda fyri ítróttini. Tað verður eingin løtt uppgáva at lyfta arvin eftir Heðin. Hinvegin er nakar førur fyri hetta, so er tað júst Sølvi Reinert Hansen. Sølvi hevur í mong ár virkað sum rágevi innan ÍSF. Hann hevur verið við til heimligar so væl sum altjóða samráðingar og hann hevur serstakliga havt áhuga fyri ungdóminum og er upptikin av spurningum sum rekruttering, útbúgving og altjóða samstarvi. Hóast hann sostatt kann tykjast vera partur av verandi valdsbygnaði innan ÍSF, so skal ein ikki rokna við, at alt fer at verða verandi, sum tað hevur verið innan ÍSF. Alt bendir á, at nýggi forsetin fer at koma við broytingum, sum ivaleyst eru fyri neyðini. Til hetta starv hevur Sølvi Reinert Hansen góðar fortreytir. Hann er vælskúlaður, og hóast stillførur, sannførandi og væltalandi, tykist hann hava gjørt sær greiða mynd av føroyskari ítrótt og føroyskum ítróttarpolitikki í framtíðini. Sølvi umboðaði ÍSF í tí bólki, sum orðaði visjiónina fyri mentan, sum eisini fevndi um ítróttina. Fyri Sølva er ítrótt sálvsagdur og týðandi partur av mentan okkara. Her var hann soleiðis við til at orða málini fyri framtíðar ítróttarpolitikki, nevniliga, at ítrótt er fortreyt fyri trivnaði og menning borgarans og hevur týdning fyri fólkaheilsuna. Lunnar skulu verða lagdir undir eina framhald- andi menning av ítróttini í nær- og fjarumhvørv- inum. Í 2015 skulu fjøltáttað og mennandi ítróttatilboð vera til øll og útbúgvingartilboð skulu vera til føroysk og útlendsk ítróttafólk- og leiðarar. Føroyar skulu tá vera vorðnar sjónligar í altjóða ítróttasamstarvinum, taka ábyrgd og hýsa altjóða tiltøkum. Føroysk ítrótt og ítróttafólk eru eftirspurd í altjóða ítrótti og ítróttin hevur týdning fyri landsins búskap. Tað er sostatt ein stór ábyrgd Sølvi hevur átikið sær, sum setur stór krøv ikki bert til nýggja leiðaran men til alla leiðsluna í ÍSF og til leiðslurnar í øllum sersambondum. Vit ynskja honum góða eydnu við starvinum við vónini um gott samstarv við fjølmiðlarnar. Aftursvar til tað etiska ráðið hjá sjúkrarøktar­ frøðingum Um tit ynskja ein ella fleiri flokkar av sjúkrarøktarfrøð­ ingum er ikki neyðugt at niðurgera ein annan fakbólk. Vit hava sama áhugamál, tað at vera um sjúk og veik fólk, og geva borgarunum ta bestu røktina. Vit áttu at staðið lið um lið, og havt eitt tvørfakligt samstarv. Nøkur velja útbúgvingina til sjúkrarøktarfrøðing og onnur velja heilsurøktara. Háðan av einum fakbólki Ferð aftan á ferð hoyrist og lesast kann, at um ikki sjúkrarøktarfrøðingar við bachelor útbúgving passa sjúklingarnir, viðførir tað, at innleggingartíðin økist, fleiri komplikatiónir veðra, og deyðiligheitin økist. Tit vísa á, at ein ørgrynna av kanningum úr Amerika og Stóra Bretlandi stuðla hesum pástandinum. Tað er grovur pástandur, og tað eggjar ikki fólki at søkja inn á heilsuskúlan. Mær vitandi hava tey eitt annað heilsuverk, og kann tí ikki samanberast við heilsuøkið og útbúgvingarnir her hjá okkum. Hevði tað etiska ráðið borið seg rætt at, so áttu tær, áðrenn tær koma við so grovum pástandum, at víst til kanningar har bæði heilsuverk og útbúgv­ ingarstøðið, kann samanber­ ast við okkara. Mær vitandi er tað vit best kunnu saman­ bera okkum við heilsu­ verkið í norðurlondum. Hvat er ætlanin hjá tykk­ um? Ætla tit at máa støðið undan heilsuskúlanum, so­ leiðis at tað bert vera sjúkra­ røktarfrøðingar á bachelor­ støði í røktini? Nakrar av kanningunum tit vísa til, eru kanningar sum systirfakfeløg hjá tykk­ um standa fyri. Tí kann hugsast, at hesar stuðla tykkara áhugamálum. Eitt av okkara áhuga­ feløgum, sum er FOA www.foa.dk gevur blað út, har mann kann lesa eina ørgrynnu av lesnaði um, hvussu sosial­ og sundheds­ assistentar (í Føroyum heilsurøktari), verða gagn­ nýttir til fulnar á nógvum økjum. Tær fáa fakliga viðurkenning fyri tað megnar arbeiði tær útinna. Fakliga viðurkenning Tá tosað verður um røkt, verð­ ur oftast tosa um sjúkrarøktar­ frøðingar, alt gott um tað. Tað eru tó eisini onnur sum luttaka í røktini, og vit hava øll tørv á fakligari viðurkenning. Sum dømi vil eg vísa á Barakkina á LS, eisini nevnd pleygu­ deildin og E2/E3 ”kært barn har mange navne”. E3 var ein sera góð uppvenj­ ingar deild fyri heilaskødd, ein apopleksi deild. E2 var ein røktardeild, har ið fleiri røktarstarvsbólkar starvast lið um lið. Millum annað var ein stórur partur av stápinum sjúkrahjálparar. Tær vóru gagnnýttar til fulnar og teirra partur lá ikki eftir. Tá sparingar vórðu framd­ ar á LS fyrst í hálvfemsun­ um, vóru tað mest sjúkra­ hjápararnar, sum máttu lúta. Tað meini eg, var ein stórur missur fyri LS. Samanlegging av fleiri fakbólkum Sjúkrahjálparar, pleygarar, ítrivsvegleiðarar og røktar­ heimsasistentar eru útbúgv­ ingar mann hevur valt at leggja saman í tær nýggju útbúgvingarnar, sum nú eru heilsuhjálparar og heilsurøktarar. Um mann frammanundan hevur ein av teimum nevndu útbúgvingunum, og velur at fáa sær heilsurøktaraútbúgv­ ingina, kann hon takast upp á styttri tíð í Danmark. Góðkenna ta gongdina sum verður Tað er sera gott at vit hava fingið ein landsstýrismann í almanna­ og heilsumálum sum sær allar røktarstavs­ bólkarnar, og ætlar at teir vera gagnnýttir til fulnar. Vit hava fingið ein heilsu­ skúla í Suðuroy, sum útbúgv­ ir heilsuhjálparar og heilsu­ røktarar, og í Føroyum eru færri av røktarstarvsfólkum enn í okkara grannalondum, so skilagott hevði verið at fingið fleiri inn til útbúgv­ ingarnar. Bæði sjúkrarøktar­ frøðingar, heilsurøktarar og heilsuhjálparar. forkvinna í Almanna­og heilsurøktarafelagnum JóHANNA KøtLUM Nú fall avgerðin um at Bartal skal hava 2 dagar leikbann fyri nakað, sum er burtur úr vón og viti. Lat meg gera púra greitt, at tað sum Bartal segði kem­ ur undir ongum umstøðum undir ósømiligan atburð, tí tað sum hann segði var bara tað, at hann ikki dugdi at floyta, renna og at hann gjørdi sær fyri skommum. Er tað ósømiligt, so kann mann einki siga í hesum landinum. Tí veruleikin er tann, at vit hava fingið við ein felagsskap at gera, sum er farin at diktera fólki, hvat talifrælsið er og ikki er. Tí tað sum hendir í Føroyum í dag, er at mukk­ ar mann ímóti hasum monn­ unum, so fært tú sleggina í høvdið, tað er prófast, hendir hettar aftur, so fáa tit av at vita, verið vísir í tí. Sum støðan er nú, kunnu vit bara úttala okkum um tað er í samsvar við teirra hugsan altso innanfyri bøgarðarnar hjá FSF, fert tú útum, so verður tú sligin í høvdið so einfalt er tað. Orsøkin til tað er, at FSF, dómarafelagið og dómara­ nevndin hava útvikla seg til at vit í Føroyum nú hava fingið eitt nýtt prestastýri og eina hernaðarjuntu, sum vit so væl kenna tað frá Iran og Nyanmar og tað eru allir føroyingar longu nú greiðir um, men eitt kann eg upplýsa fyri hesum stýrinum, at eg ætli mær til eina og hvørja tíð at gera mína hugsan galdandi í hesum landi uttan at spyrja tykkum og onnur eftir og eg ætli mær eisini til eina og hvørja tíð at vera tali­ frælsið hjá leikarum, venj­ arum o.ø. Tað er líka mikið hvat felag teir hoyra til, so er tað vónandi komið uppá pláss fyri tykkum einaræðis­ harrum. Tað einasta, sum nú er at gera, sum eg síggi tað, er at fólk fara at gera uppreistur ímóti Sveini, Karl, Niklas, Niclas og Rúna og hvussu teir so enn eita. Tí frá nú av mugu vit seta hettar stýrið uppá pláss, so at teir fáa at vita, hvad se hør og bør, tí hend­ an óhugnaligan gongdin má og skal støðgast her og nú. Djúpt sakk FSF JøRgIN EvALd SoLMUNdI Háðan av einum fakbólki