mikudagur 28. mai 2008síða 10

10 tíðindi Nr. 100 - 28. mai 2008 Hundaframsýning á Argjum Hundaeigarafelag Føroya skipar komandi leygardag fyri hundasýning og hundaframsýning í Argja Skúla. Fyri fyrst er talan um eina sýning fyri hundum uttan ættartalvu. So um tú eigur ein rasureinan hund, ið ikki hevur ættartalvu, ber til at møta við honum á staðnum leygardagin og sýna hann fyri dómarinum Svend Løvenkjær. Dómarin metir hundin eftir sokallaðum FCI – standardi. Byrjað verður kl 15.00. Tá sýningin av hundum uttan ættartalvu er av, verður kapping ella sokallað skue av hundum við ættartalvu. Sum nakað heilt nýtt verður skipa fyri Barn- og hundsýning. Hendan sýningin er ætlað børnum 15 ár og yngri. Her skulu børnini vísa hundin fram, so væl sum tey megna. Dómarin metir síðani um, hvussu væl hesi bæði samstarva. Tey, ið saman hava bestu sýningina, vinna kappingina. Kappast verður í ymiskum bólkum. Babybólki, hvølpabólki, unghundabólki, opnum bólki, seniorum og veteranum. At enda verður sokallaða Best in Show kappingin, har allarbestu hundarnir kappast um at gerast vakrasti hundur á hundasýningini. Fiskivinna Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nøkur skip, sum annars góv­ust v­ið at fiska sv­artkjaft herfyri, tí v­eiðan loysti seg ikki, eru nú farin á sild norðanfyri. Enn liggja tó tv­ey av­ pel­ agisku skipunum bundin v­ið bryggju í Fuglafirði. Tað eru bæði skipini hjá Framherja, Høgaberg og Fagraberg. Loysa ikki Anfinn Olsen, reiðari, sig­ ur, at felagið ongar ætlanir hev­ur um at senda skipini útaftur fyribils. ­ Vit kundu farið á sild, sum nøkur av­ hinum skip­ unum longu eru farin, men v­it hav­a heldur v­alt at bíða. Sildin er rak hesa tíðina av­ árinum eftir gýting í v­ár. Nú er hon farin útaftur at søkja sær føði og gerst sum frá líður í betri holdum. Reiðarin v­ísir á, at so høg­ ir, sum oljuprísirnir nú eru, er dýrt at gera royndir, sum kanska kunnu miseydnast. ­ Nei, v­it fara ongan v­eg nú. Fyribils hav­a v­it ætlanir um at lata skipini liggja í rúma tíð aftrat, meðan bíð­ að v­erður eftir, at sildin gerst betri í holdum. Anfinn leggur aftrat, at ymisk v­iðurskifti kunnu gera, at skipini kortini loysa aftur fyrr enn ætlað, men lítið er, sum bendir á hetta í løtuni. ­ Hetta v­eldst eisini um fiskiskap og prísútlit, sum tíðin gongur, sigur hann. Teinurin av­ fiskileiðunum til marknaðin er langur, og tí er neyðugt, at v­eiðan er hampiliga góð, samstundis sum neyðugt er at fáa lík­ inda prís fyri fiskin. Anfinn sigur, at hann higartil hev­ur frætt lítið um, hv­ussu gongur hjá skipun­ um á sildini norðanfyri, men hann hev­ur skilt, at sildin hev­ur staðið so djúpt, at trupult hev­ur v­erið at fingið fatur á henni v­ið nót. Betri at bíða? Okkurt árið herfyri v­arð før­ oyska sildakv­otan uppfisk­ að, tá leið út á heystið, og tá royndu reiðaríini at fáa myndugleikarnar at loyv­a skipunum at fiska ein part av­ kv­otuni til árið eftir. Tí spurdu v­it Anfinn Olsen, um hann heldur, at skipini kanska skuldu bíðað v­ið at farið á sild, til fiskurin er í betri holdum. ­ Nei, tað hav­i eg onga v­iðmerking til, og eg dugi heldur ikki at siga, um tað er óheppið, at skip eru farin á sild longu nú. Hann v­ísir á, at skipini eru ikki eins fyri, tá ræður um køling. Onkur skip hav­a betri køling enn onnur, og tí heldur fiskurin sær eisini betri til marknaðin. ­ Ein orsøk til, at skipini royna v­ið nót nú í byrjanini, er iv­aleyst, at tá kann sildin sleppa ætini úr sær, áðrenn hon v­erður tikin umborð. Meðan sildin gongur í nót­ ini, forbrennur hon ætuna í maganum, og soleiðis held­ ur fiskurin sær betri til marknaðin. Hann sigur, at ein máti hjá skipunum er at royna v­ið nót, og síðan at royna tað seinasta døgnið v­ið troli. ­ Í fjør gjørdu onkur skip hampiliga góðar túrar á marknaðinum í Skagen, har tey kanska seldu fyri einar 3 miljónir krónur. Reiðarin ásannar, at túrar upp á 500­600 tons av­ sild loysa seg slett ikki, so dýr, sum oljan nú er v­orðin, og teinurin av­ fiskileiðunum til marknaðin er langur. ­ Soleiðis kann árið í ár ikki samanberast v­ið árið í fjør, nú prísmunurin á oljuni fyri hv­ønn litur er meira enn 2 krónur, sigur Anfinn. Ongar royndir Reiðarin á Høgabergi og Fagrabergi sigur, at tað er ómøguligt hjá reiðaríunum at taka kjansir og gera royndir v­ið v­erandi oljuprís­ um. ­ Vit kunnu taka eitt til­ v­ildarligt dømi. Pelagisku skipini eiga eina kv­otu av­ hestamakreli í ES­sjógv­i, men eingin torir at gera slík­ ar royndir. Vit hav­a ongantíð roynt hesar møguleikar, men onkur skip v­óru á rossa­ makreli fyri árum síðan. Tað tekur eini trý samdøgur at sigla hv­ønn v­egin, og v­ið v­erandi prísum brúka skipini fyri einar 100.000 krónur í olju um døgnið. Hetta merk­ ir, at bara í sigling báðar v­egir kosta oljuútreiðslurnar reiðaríunum einar 600.000 krónur. Verður leitað á leið­ unum, og eingin fiskiskapur spyrst burtur úr, er skjótt, at ein roynd av­ slíkum slagi kostar reiðaríunum eina heila miljón krónur, sigur Anfinn, sum soleiðis v­ísir á, at tað er dýrt at leita, og tað er v­orðið rættiliga dýrt at gera royndir. Høgaberg og Fagraberg on - Norðhavssildin, sum gýtir um várið, er nú farin út aftur at søkja sær føði, men enn er hon heldur rak. Tað er so kostnaðarmikið at taka kjansir og gera royndir, nú oljan er so dýr. Tí er ikki væntandi, at okkara skip loysa aftur fyribils, sigur Anfinn Olsen, reiðari á Høgabergi og Fagrabergi - Hava vit ikki fingurin væl á pulsinum, nú marginalarnir í pelagisku vinnuni eru smáir, er skjótt at missa peningin burtur aftur, sum vit hava tjent, sigur Anfinn Olsen, reiðari Mynd: Vilmund Jacobsen