hósdagur 29. mai 2008síða 11

11 tíðindi Nr. 101 - 29. mai 2008 Gera aftur útferðir til Stóru Dímunar Viðrar verður útferð gjørd til Stóru Dímunar við »Hvíthamri« av Sandi sunnudagin 15. juni. Farið verður av Sandi kl. 10.30. Teistin siglir av Gomlurætt kl. 9.45 og í Skopun er bussamband til havnina á Sandi. Túrurin byrjar í Sands Havn kl 10.30. Umborð er tað Jóan Petur Clementsen (bátasmiður), ið er skipari. Í Dímun verður gingið upp gjøgnum Kleivina saman við Dímunarbóndanum, sum eisini verður ferðaleiðari á oynni. Til túrin er tað gott at hava heit klæði við og matpakka. Túrurin verður einans sigldur, um veðrið er til vildar, sigur Sandoyar Kunningarstova. Har verður eisini sagt, at meldast skal til hjá teimum og at pláss er fyri 12 fólkum. Stakir uppihaldarar fáa nú ein eyka styrk Lógin um barnaískoyti til stakar uppihaldarar er samtykt í Løgtinginum og kemur í gildi 1. september 2008. Fyrsta útgjaldið verður um mánaðarskiftið september/oktober. - Endamálið við lógini er at veita einum bólki í samfelagnum, sum ofta hevur torført við at fáa endarnar at røkka saman, ein fíggjarligan styrk. Barnaískoyti til stakar uppihaldarar er eitt av mínum hjartamálum, og eg fegnist um, at tað nú er eydnast at fáa lógina samtykta, sigur Hans Pauli Strøm, landsstýrismaður í almannamálum. Barnaískoyti til stakar uppihaldarar er 6000 krónur um árið fyri hvørt barnið og verður útgoldið eftir umsókn. Almannastovan umsitur barnaískoyti og fer um stutta tíð at kunna um viðurskiftir í sambandi við at søkja ískoyti. Javn- støðu- kjak í Miðla- húsinum Tað var á kjakfundi í Miðlahúsinum mána- kvøldið, at Marita Ras- mussen, stjóri í Vinnu- húsinum segði nøkur vís- dómsorð. Vit hava hitt hana og biðið hana greitt lesarum okkara frá hes- um eisini. Á kjakfundinum var evnið annars barsilsskip- anin, javnstøða og arbeiðsmarknaður. Tað var Kvinnufelagið í Havn, sum skipaði fyri fundinum. Umframt vísdóms- orðini frá Maritu Ras- mussen, so vóru eisini fleir viðkomandi spurn- ingar reistir, so sum, hvussu vit gera tað meira lokkandi at vera nýbakað barnafamilja í Føroyum? Hvussu laga vit barsils- skipanina til, so hon livir upp til nútíðar krøv? Spurningurin um javn- støðu millum mann og kvinnu var eisini reistur, og hvussu vit laga hetta til broytta arbeiðsmarkn- aðin. Á skránni varð eisini peptalk við Kristionnu Winther Poulsen, for- kvinnu í Javnstøðunevnd- ini, og Jenny A. í Heiðun- um segði sína hjartans meining um at vera í barsilsfarloyvi við tveim- um smáum børnum, með- an karrieran sum Confer- ence & Event Manager á Hotel Føroyum eisini krevur sítt. Allir fløskuhálsar, sum elva til at fólk ikki vilja flyta heimaftur, skulu burtur. Javnstøðan skal fremjast, og um neyðugt við lóg, sigur Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum JAVNSTØÐA Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo - Tað er ikki javnstøða í Føroyum. Hetta staðfestir Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum. Hon heldur, at tá tað er so trupult at fáa javnstøðu mill- um kynini, so kann tað verða neyðgt at brúka lóggávu, sum eitt amboð til tess at náa málinum um javnstøðu. - Vit mugu ansa eftir, at vit ikki hava fløskuhálsar í samfelagnum sum gera, at fólk ikki venda aftur til landið at arbeiða og virka. Barnaansing er ein trupul- leiki, røkt av eldri er ein ann- ar trupulleiki, sigur Marita Rasmussen og heldur fram. - Eg haldi í útgangastøð- inum ikki, at tað er rætt at tvinga fólk til nakað sum helst. Men tosa vit eitt nú um javnstøðu, so kunnu vit skjótari fáa framt broytingar við at lóggeva, sigur Marita Rasmussen. Stjórin í Vinnuhúsinum vísir á, at í upprunaligu lóg- ini um barsilsskipanina stóð, at mamman skal taka tær fyrstu 14 vikurnar. - Tá vit soleiðis við lóg tvinga mammuna at taka hesar 14 vikurnar, hví kunnu vit so ikki eisini við lóg tvinga pápan at taka ein part - ella at foreldrini kunnu býta barnaburðarfarloyvis- tíðina millum sín soleiðis sum tað passar best til familj- una, spyr Marita Rasmussen, sum heldur, at tað hevði verið ein gongd leið fyri at fingið broytt hugburðin – og harvið gjørt eina slíka lóg- gávu óneyðuga við tíðini. Stjórin í Vinnuhúsinum heldur, at tað hevur stóran týdning, at land okkara sum samfelag er kappingarført við onnur lond. - Og tá hugsi eg um øll møgulig viðurskifti. Javn- støða er eitt, búðstaðarmøgu- leikar og eldrarøkt eru onnur viðurskifti, sum mugu verða umleið á sama støði sum aðrastaðni. Er tað ikki tað, kunnu hesi viðurskiftini vera við til, at kvinnur ikki venda aftur til Føroyar. Marita Rasmussen leggur dent á, at eitt nú javnstøða og barsilsskipan bara eru ein partur av heildini. At vit hava havt javn- støðulóg nú í so mong ár hevur gjørt mun, heldur Marita Rasmussen. Hon vísir á, at tilvitanin í vinnulívinum er størri um at seta fólk við ymiskum før- leikum – og av báðum kyn- um. - Eg haldi faktiskt, at sjálvt um vit ikki hava javn- støðu, so hevur støðan broytt seg síðstu árini. Tað, at vit hava javnstøðunevnd- ina - ein stovn, sum fylgir við, tað hevur eina ávirkan. Vit síggja tað eisini, tá vit skulu tilnevna umboð til nevndir og ráð, so verður víst á javnstøðulógina. Tað haldi eg er ein postiv gongd. Javnstøðan er betri, enn hon var, og tað er so eitt úrslit, vit hava fingið burt- urúr higartil, heldur Marita Rasmussen, sum sannførd vísir á, at tað als ikki er nak- ar trupulleiki at finna kvinn- ur við førleika til ymsu nevndirnar og ráðini. - Hesin trupulleiki er kort- ini størri í vinnuni enn í almennum samanhangi, sig- ur hon, tí í vinnuni eru ikki nógvar kvinnur at finna millum stjórar og leiðarar. Hon vísir á tað faktum, at í okkara stóru vinnugreinum, fiskivinnuni, alivinnuni og í byggivinnuni, eru ikki nógvar kvinnur. Hon sigur, at limirnar í feløgunum í Vinnuhúsinum eru fyritøkur, og har eru tað stjórarnir, sum umboða fyritøkurnar, tí eru ikki so nógvar kvinnur. Ein kvinna er forkvinna í einum vinnu- felag, Gistingarhús- og Mat- stovufelagnum. Tað er Ása Johnsdóttir, stjóri á Hotel Hafnia. Harumframt eru kvinnur nevndarlimir í ar- beiðsgevarafeløgum og vinnufeløgum. Marita Rasmussen sigur, at um vit eru samd um, at tað er skilagott at hava javn- støðu millum kynini, og at tað er skilagott at brúka all- ar kreftir og allan ymisk- leika, sum er í landinum, so er tað rætt at fremja javn- støðuna, og so gevur tað meining. - Vit mugu alla tíðina hyggja eftir heildini, eftir familjulívinum hjá okkum. Og har eru so nógvir aðrir trupulleikar, so sum bústað- armarknaðurin, sum er so einsháttaður. Skalt tú seta búgv, so noyðist tú at keypa hús ella íbúð fyri hasar tvær milliónir krónurnar, tí tú fært onga leiðuíbúð, uttan á privata leigumarknaðinum – og lutaíbúðir finnast ikki. Hetta eru týðandi viður- skifti, sum er partur av, at karmarnir ikki eru optimalir í Føroyum fyri ung fólk, sigur Marita Rasmussen. Hon vísir eisini á, at ávís- ir samfelagsbólkar heldur ikki hava optimalar karmar í Føroyum - ikki bara sam- kynd, men eisini støk - og kanska eisini onnur, sum velja at liva sítt lív øðrvísi. Hvussu hava tey tað í Føroy- um? og ber tað til at fáa lív- ið at hanga saman, um hugs- að verður um viðurskiftini á føroyska búðstaðarmarkn- aðinum? spyr Marita Ras- mussen. - Eg haldi, at tað hevur týdning at tosa meira um heildina heldur enn bara um barsilsskipanina og javn- støðu. Tað verður helst lætt- ari at tosa um javnstøðuna, tá javnstøðan er ein partur av tí samlaða kjakinum um, hvørji viðurskifti skulu fáast upp á pláss fyri at leggja viðurskiftini til rættis fyri barnafamiljur. - Tá man sum barnafamilja verður trongdur, tí tú ikki fært pengar ella ansing, tá er tað javnstøðan, sum kem- ur undir trýst. Hvussu skulu tey fáa tað at fungera? Tá fyllir tað alt, tá hugsar man ikki um javnstøðuna, tí hvør er tað tá, sum oftast stitur heima? Tað eru kvinn- urnar, tí tær tjena minni, sig- ur Marita Rasmussen, sum heldur, at ein partur av tí, at vit ikki hava javnstøðu í Føroyum er, at vit hava norðurlendska rekord í at arbeiða niðursetta tíð. - Eg sigi ikki, at tað skal verða forboðið, fólk mugu sjálvi finna út av, hvussu tey skulu liva, men eg kundi hugsað mær, at hetta eisini ávirkar javnstøðuna, sigur Marita Rasmussen. Skjótari at fremja javnstøðu við lóg Frá kjakfundinum sum Kvinnufelagið skipaði fyri í Miðlahúsinum mánakvøldið Mynd: Rigmor Dam - Tá vit við lóg tvinga mammuna at taka tær 14 fyrstu vikurnar av barnsburðarfarloyvinum, hví kunnu vit so ikki eisini við lóg tvinga pápan at taka sín part, spyr Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum