fríggjadagur 30. mai 2008síða 12

12 Nr. 102 - 30. mai 2008 SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Karsten Hansen misskilt sína uppgávu Tað stendur á fíggjarlógini í løtuni. Hóast ovurstóru hækkanina av útreiðslunum í komandi fíggjarlóg, so koma umbønir um pengar allastaðni frá. Inntøkurnar eru eisini yvirmettar, so fíggjarlógin kemur at hava hall í ár. Hetta merkir, at Fíggjarmálaráðið í løtuni leitar við lúsakambi eftir øktum avgjaldsmøguleikum. Tað seinasta er so, at tað frá 1. juli ikki longur skal vera loyvt at innføra sigarettir tollfrítt. Fyri tað fyrsta, so er tað sera vinnu- og borgara- fíggindaligt at samtykkja nakað við so at siga ongum varsli, uttan at hoyra nakran. Fyri tað næsta, so eigur Karsten Hansen at steðga á eina løtu og hugsa um, hvat hansara arbeiði er. Hann er valdur í landsstýrið at umsita fíggjarmál. Hann er ikki lóggevari, hann er útinnari. Hann hevur ikki fingið mandat frá Føroya Løgtingi at ansa eftir heilsuni hjá føroyingum. Tað er heilt einfalt ikki hansara arbeiði. Harafturat er tað skrúvan uttan enda. Fólk hava góðgæti við tollfrítt, tá tey hava verið uttanlanda. Hetta er neyvan heilsugott. Ferðafólk hava javnan eina fløsku av rúsdrekka við sær. Hetta er heldur ikki beinleiðis heilsugott. Men soleiðis hava vaksin fólk valt at disponera. Tað er so nógv her í verðini, sum ikki er gott fyri heilsuna. Konufólkaskógvar við høgum hæli eru neyvan góðir fyri føturnar, nógvar luktilsisvørur eru neyvan heilsugóðar. Merkir hetta, at landsstýrismaðurin í fíggjarmálum av sínum eintingum skal hækka avgjaldið á hesar vørur? Sjálvsagt ikki. Um KH hevur hug at lóggeva niður um oyrini á vaksnum fólki um teirra egnu heilsu, eigur hann at fara úr landsstýrinum aftur í Løgtingið, har slík politisering eigur heima. Fólk hava meir og minni skaðiligar óvanar, men talan er um vaksin folk, ið velja sjálvi. Tað er sjálvandi gott, um fólk gevast at roykja, men tað almenna kann bara fara til eitt vist, áðrenn man kemur til bann. At pilka sigarettir úr tí, ið man fær við sær til Føroya tollfrítt, er skeivt. Góðtaka vit, at KH við einum pennastroki kann avtaka tollfríu kvotuna av sigarettum við heilsu sum argument, so verður bara ein spurningur um tíð, áðrenn fíggjarmálaráðharrin ger tað sama við rúsdrekka og góðgæti. Fyriuttan at atlit mugu vísast til ferðavinnuna, so vísa hagtøl, at føroyingar - arbeiðsgevararnir hjá KH - eru sera glaðir fyri tollfríu vørurnar, ið teir hava loyvi til at innføra. Vit innføra tollfrítt í stórum nøgdum. Tað er kanska júst tað, sum Karsten Hansen sær sum ein trupulleika? Flutningsfyritøkurnar innan ferðavinnuna eru longu hóttar eftir lívinum av hækkandi oljuprísunum. Við seinasta pennastrokinum í FMR verða milliónir í umsetningi tiknar frá hesum feløgum. Og einasti máti at vinna hetta aftur er væl við øktum prísum, ið vit øll - eisini ikki-roykjarar - mugu bera. Samgongan má seta Karsten Hansen uppá pláss, so føroyingar framhaldandi hava møguleikan at keypa tollfrítt, um teir hava hug. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Niels Petersen niels@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Barnatænastan er lógar­ ásett tænasta ætlað øllum børnum og barnafamiljum og fylgir tilráðingum frá Heilsustýrinum. Henda tænasta er einasta heilsufyriskipan, ið er ætl­ að sum eitt fakligt trygdar­ net á sosiala, heilsuliga og tí pedagogiska økinum. Tí er Barnatænastan einasti myndugleiki, sum kemur inn til allar barnafamiljur í Føroyum og sum hevur samrøður við øll skúla­ børn, íalt 7.500 skúlabørn. Eisini er eitt tætt samstarv við sosialan, pedagogiskan og læknaligan mynduleika. Barnatænastan er saman­ sett av heilsufrøðingum, ið eru sjúkrarøktarfrøðingar, ið hava nomið sær eina serút­ búgving innan heilsufremjan á barna og familjuøkinum. Manglandi játtan! Tað hevur í nógv ár verið sera torført at fingið fak­ fólk við hesi serútbúgving í starv. Fyri fyrstu ferð nakaran­ tíð eru øll størv sett. Í hes­ um døgum, tá tað annars er stórur mangul upp á starvs­ fólk, er týdningarmikið at halda upp á hesi starvsfólk. Men við játtanini í fíggjar­ lógaruppskotinum ber hetta ikki til! Nýggj kunngerð, uttan viðfylgjandi pening Í nov 2007 varð nýggj kunngerð til lóg um fyri­ byrgjandi heilsuslkipanir fyri børn og ung samtykt. Ráðgeving av starvsfólk­ um á m.a á stovnum og skúlum Ráðgeving til fakfólk viðv sálarligari, sosialari og likamligari heilsu og trivn­ að hjá børnum Eftirlit viðv heilu og trivnaðarumstøðum á stovnum og skúlum Eftirlit viðv reinføri og heilsu á skúlum Skúlalæknan er tikin úr skúlunum, og gevir hetta Barnatænastuni eisini munandi størri ábyrgd á barna, familju og skúlaøkinum. Tíðanverri má staðfest­ ast, at hóast arbeiðsøki og uppgávur eru øktar, fylgir ikki peningur við. Broytingaruppskotið Avvarðandi leiðsla er gjørt varug við hesa støðu, so skjótt sum fíggjarlógar­ uppskotið var fari oman í tingi, men í broytingarupp­ skotinum til fíggjarlóg er ongin meirjáttan. Ì einum minnilutauppskotið stendur enntá, at uppskot er um at skerja Barnatænastuna við 1,2 mill. Hetta vildi verið at máa støðið undan stórum pørtum av hesi tænastu, og velja vit tí ikki at trúgva at Føroya Løgting tekur undir við hesum. Vónandi vísa landsins myndugleikar ábyrgd, soleiðis at henda fyri­ byrgjandi og heilsufremj­ andi tænastu til okkara børn ikki verður fyri vanbýtið. Ov lítil játtan merkir minni heilsufremj­ andi tænastu til børn og barnafamiljur og kann ikki forsvarast í einum fram­ komnum samfelag, har tað í løtuni verður sett focus á fólkaheilsu. Barnatænastan við sviðið so! Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar VÁR Í GoNG Stóra takk Bjørn Kalsø fyri skrivið á bls. 15 í Sosial­ inum 28. mai 2008! Við tínum stuðli, kunnu bæði fólk í Kalsoynni og í Nólsoynni kenna seg trygg, at samferðslan kemur á tað støði, ið útoyggjar hava tørv á í 2008. Eg taki fult undir við áskoðan tíni, at Sam skal verða trúgvur í siglingini um Kalsoynna. Tó hongur tað saman við at Ritan verður skift út, soleiðis at við í Nólsoy eisini hava møguleika at fáa annað enn trillibøru og persón­ bilar til Nólsoyar! Vónandi kann tú gera títt til at politikkarar halda orð og fáa okkum nýggju ferjuna at røkja farleiðina um Nólsoyarfjørð komandi summar. Tað ber til, um peningur er tøkur at skipa útbjóðingartilfar, kanna tilboð o.a., soleiðis at byggjast kann í januar. Kanska vit kunnu bakka ein tumma og siga at tað gerst ikki við um vit bíða einar tveir mánaðir, men so heldur ikki meira. Okkum er lovað nýggja ferju á sumri 2009 og tó at hetta er nakað seinni enn tað sum áður er lovað okkum, so seta eg álit á tykkum fólkavaldu at tit eisini hugsa um okkum, ið eru nær og tó so fjar ­ og kanska telja í so lítið millum allar atkvøðurnar norðanfjørðs. Fá okkum nýggju ferjuna í bygging og tryggið tykkum harvið trygga samband tykkara ­ hjálp til sjálvhjálp. Við samferðslukvøðu Fiskimannafelagið heitir á limir sínar um ikki at gera sjálvstøðugar avtalur við reiðarar, hóast meginreglan er, at slíkar avtalur, sum ikki eru í samsvar við sáttmálan, eru ógildugar. Um fiskimaður kortini ger serliga avtalu við reiðara, so kann hetta vísa seg at hava víðfevndar neiligar avleiðingar fyri einstøku sjófólkini. Hesi kunna fara niður í løn, og missa aðrar sáttmála­ og lógarágóðar, so sum eftir­ løn, trygging og frítíðarløn, hóast hetta er brot á sátt­ málan og landsins lógir. Fiskimannafelagið heitir á reiðarafelagið, um at fáa limir sínar um at halda galdandi sáttmála. Eisini heitir felagið á manningarnar um at venda sær til fiskimannafelagið, um galdandi sáttmáli ikki verður hildin, ella um reið­ arar royna at fáa øðrvísi avtalur við manningarnar. Áheitan á limirnar í fiskimannafelagnum formaður í Føroya Fiskimannafelag JAN HøJGAARd Sam í Kalsoynna og nýggj Rita til Nólsoyar! JÁKUP AV SKARðI