hósdagur 12. juni 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 111 - 12. juni 2008 6,7 milliardir upp í royk Myndin er frá februar mánað, men tær eru nústaðni almannakunngjørdar av amerikanska verjumálaráðnum, og nú liggja upptøkurnar á YouTube. Tær vísa eitt B-2 bumbuflogfar, sum undir fráferð á Andersen Air Force Base á Guam, fær trupulleikar. Tá vinstri vongur tekur í jørðina, skjóta flogskipararnir báðir seg úr flogfarinum, sum stutt eftir rakar jørðina og eldur kemur í. Flogskipararnir fingu bert smærri snuddir, men flogfarið, sum kostar 6,7 milliardir krónur, gjørdist vrak. Kanska ikki einsamallur Wolfgang Priklopil var kanska ikki einsamallur um at burturflyta tað tá 10 ára gomlu Nataschu Kampusch. Løgreglan í Wien hevur sett saman ein nýgjan bólk av detektivum, sum skal kanna málið gjøllari. Ein húsameklari er undir illgruna, og bleiv tað longu fáar dagar eftir, at Kampusch hvarv. Eisini er mamma at Nataschu Kampusch, Brigitta Sirny, undir illgruna. Tað heldur í hvussu er ein pensjóneraður Dómari, Martin Wabl, sum heldur, at mamman framdi skipaðan kynsligan ágang móti dóttrini, og at ótta fyri at verða avdúka skipaði hon fyri burturflytingini saman við Wolfgang Priklopil. Tilboðið frá mann­ ing­unum á lemma­ trolarunum til reiðar­ arnar fyri at fáa teir aftur til fiskiskap, munar púra onki, og­ tí lig­g­ja skipini framveg­is Fiskiskapur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Manningarnar á lemmatrol- arunum eru til reiðar at fara niður í løn fyri at hjálpa trol- arunum at fara aftur til fiski- skap Men tað munar púra onki. Tað, sum, manningarnar hava bjóðað sær til, er at lækka hýruna eitt prosent frá nú av til 1. november. Sostatt skal hýran lækka úr 27% niður í 26%. Tað var úrslitið eftir kreppufundin á Tvøroyri síðsta hóskvøld Men sum skilst, var til- boðið ikki ókeypis, tí aftur- fyri skulu reiðarar binda seg til at syrgja fyri, at allir sáttmálar verða hildnir. Hetta váttaði Eyðstein Djurhuus, formaður í Skip- ara-og navigatørfelagnum fyri Rás2 á miðdegi. Hann sigur, at treytin frá manningunum fyri at fara niður í hýru, er, at reiðarar ikki gera sáttmálar við einstøk skip. Síðani kreppufundin á Tvøroyri er onki hent og reiðararnir hava ikki svarað tilboðnum frá manningarfel- øgunum. Men ein orsøk kann vera, at reiðararnir halda, at til- boðið er so vánaligt, at tað ger hvørki frá ella til. Viberg Sørensen, formað- ur í Reiðarafelagnum vil ikki gera viðmerkingar til tilboðið. Men hann staðfestir eis- ini, at hóast allur bati bøtir, er hetta so lítið, at tað mun- ar púra onki. Aðrir reiðarar siga, at kravið frá manningarfeløg- unum um at halda sáttmál- arnar, ber rætt og slætt ikki til at ganga á møti, tí teir kunnu ómøguligt ansa eftir, at manningar gera serligar avtalur. - Tað verður ikki hetta, sum fær lemmatrolararnar aftur til fiskiskap, tí tað skal nógv meiri til, leggur hann afturat. Poul Hansen, reiðari á Bresti, er samdur. Eitt prosent av einari milli- ón er 10.000 krónur, so kann ein og hvør hugsa sær til, hvussu stóran mun hetta ger, tá ið hvør lemmatrolari bunkr- ar fyri 300.000-400.000 krón- ur til hvønn túr. - Kreppan er so stór, at hetta klára vit ikki at koma burturúr við avtalum ímill- um manningar og reiðarar einsamallur. Marner Lisberg sigur, at tilboðið frá manningunum, gevur hvørjum lemmatrolara einar 200.000-300.000 krón- ur afturat um árið og tað er minni enn hvør trolari brúk- ar í olju á hvørjum túri og tí skal nógv meiri til fyri at fáa bátarnar at loysa aftur. Páll Hansen, formaður í Maskinmeistarafelagnum staðfestir, at samstundis, sum fakfeløg krevja hægri løn, tí at prísirnir eru so nógv hækkaðir, bjóða mann- ingarfeløgini seg til at at fara niður í løn og talan er um eina lønarhækking, sum svarar til yvir 3%. Fiskiflotin livir nú av náði og­ miskunn frá bankunum. Kemur ikki álvarslig­ vend í, fer tað allarmesta av fiskiflotanum at lig­g­ja bundin við bryg­g­ju long­u á Ólavsøku, sig­ur formaðurin í Reiðarafelag­num Fiskivinna Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Hendir onki heilt alvorligt, verður næstan allur fiski- flotin lagdur longu á ólav- søku. So dapurskygdur er Vi- berg Sørensen, formaður í Reiðarafelagnum, um støðuna í fiskivinnuni. Oljan bara dýrkar og dýrk- ar og skipini fáa ikki saman- hang í sjálvan raksturin. - Tað er raksturin túr fyri túr, sum ikki longur hongur saman og tá er slett ikki talan um at betala rentur og avdráttir, tí tað er ikki hugs- ingur um at betala, sum støðan er nú. Tað merkir, at hóast skip- ini ikki leggja upp fyri rent- ur og avdrátt, hava tey kort- ini hall av hvørjum túri, tí tey fiska nóg illa fyri olju og tískil enn minni fyri hýru og útgerð afturat. Hetta hevur longu ført við sær, at nógv teir flestu lemmatrolararnir longu eru lagdir. Einastu lemmatrolarar, sum enn eru í fiskiskapi, eru Steintór og Sjagaklettur úr Hvalba, Suðringur av Tvøroyri og Bresti úr Havn. Annars liggja hinir níggju lemmatrolararnir bundnir við bryggju, tí tað loysir seg ikki at fiska longur. Men Viberg Sørensen sig- ur, at støðan hjá øðrum skipabólkum er líka ring og tað er bara ein spurningur um tíð, áðrenn tað mestsum allur fiskiflotin verður lagd- ur. - Støðan hjá partrolarunum er nú eisini so vánalig, at teir fáa heldur ikki raksturin at hanga saman. Liva av náði og miskunn Viberg Sørensen staðfestir, at sum støðan er nú, livir fiskiflotin av náði og misk- unn frá peningastovnunum, men tað kann ikki ganga longi afturat. - Mítt sannførda boð er, at hendir onki heilt avgerð- andi nú, vera tað ógvuliga fá skip, sum sigla bara um tveir mánaðir. Sostatt er vandi fyri, at tað mesta av fiskiflotanum fer at liggja við bryggju longu á ólavsøku, tí tað loys- ir seg ikki at fiska longur. - Støðan er avgjørt ikki stórt frægari hjá flotanum, sum heild og hjá partrolar- unum er hon eisini serdeilis vánalig. Annars hevði Reiðarafel- agið aftur fund við lands- stýrið í fyrradagin um støðuna í fiskiflotanum. Men tað var bara ein kunnandi fundur og Viberg Sørensen veit ikki, hvat fer at henda. - Men tað er lítil og ongin glotti fyri framman, leggur hann afturat. Hinvegin verður fram- vegis ikki tosað nakað sum helst um studning til fiski- vinnuna. - Tað er ikki ein spurning- ur, sum er til viðgerðar og vit hava eisini fingið greið boð úr landsstýrinum um, at studningur kemur ikki upp á tal. Hinvegin ásannar formað- urin í Reiðarafelagnum eis- ini, at trupulleikin í fiski- vinnuni er so mikið stórur, at hann verður ikki loystir við at lækka hýrurnar nøkur prosent. - Hetta er ikki ein trupul- leiki, sum reiðarar og mann- ingarfeløg kunnu loysa sína- millum við at lækka hýr- urnar, tí tað ger alt ov lítlan mun, staðfestir hann. Annars hevur løgmaður sagt á tingsins røðarapalli, at onki er so ringt, at tað ikki er gott fyri okkurt og at hetta er eitt givið høvið til at laga fiskiflotan til umstøð- urnar? - Tað havi eg ongar við- merkingar til, sigur Viberg Sørensen. Allur fiskiflotin lagdur á ólavsøku Tilboðið munar púra onki Her liggja fiskiskip bundin á rað við bryggju á Tvøroyri og enn eru ongi útlit til, at tey loysa aftur. Viberg Sørensen sigur, at longu á ólavsøku verður hetta vanlig sjón um alt landið