fríggjadagur 20. juni 2008síða 2

Vikuskifti 2 klumman Nr. 117 • 20. juni 2008 Bon Jovi á Tórsvøll RC 456, ávegis til Dan­mark­ar: Á veg vestur á flogvøllin­ steðgaðu vit við run­d­k­oyrin­gin­a í Kollafirði, har ein­ d­uld­ heimsstjørn­a bíðaði við ein­i d­emo-fløgu til Rás2. Hjá Atlan­tic á veg n­iður var flogfarið at k­alla fullsett við veitsluk­lárum føroyin­gum, sum sk­uld­u til Ran­d­ers at vita, hvat ein­ on­n­ur heimsstjørn­a, Bon­ Jovi, hevur at bjóða d­an­um. Tá áhugin­ er somik­ið stórur fyri Bon­ Jovi, hví k­un­n­u on­k­rir k­on­sertfyrisk­iparar ik­k­i bara fáa man­n­in­ til Føroya at spæla. Írok­n­að flogferð, in­n­ivist, bilaleigu og hvat veit eg, so k­ostar ein­ slík­ k­on­sertferð helst tíggjutúsun­d­atals k­rón­ur, so ráð máttu verið at gold­ið tað, sum eitt slík­t n­avn­ k­ostar. Og tað k­ostar meira í Føroyum, tí vit vita jú, at ein­ millión­ ella meira sk­al leggjast afturat hjá føroysk­um fyrisk­iparum, tá pallur, ljóðan­legg, mvG! og an­n­að sk­al leggjast afturat atgon­gumerk­japrísin­um. Hvat n­ú – tan­k­arn­ir ferðast ein­a løtu. On­k­rar av ok­k­ara stóru fyritøk­um lýsa við, at saman­ røk­k­a vit á mál. Framtak­ stórar strategi’ir um, hvussu føroysk­t vin­n­ulív k­an­n­ fjøltáttast. Á Samvit hoyra vit støðugt um, hvussu Føroyar sk­ulu bran­d­ast, og sum vallyfti varð sagt, at millión­ir sk­uld­u í serligan­ tón­leik­agrun­n­. Vit hoppa í øllum førum óført upp á vogn­in­, tá on­n­ur sk­ulu bran­d­- ast. Bon­ Jovi, McCartn­ey, Rollin­g Ston­es ella hvør tað sk­al vera. So valfarta vit í hun­d­raðtali avstað. Hví óluk­k­an­ biðja vit ik­k­i bara Bon­ Jovi k­oma til ok­k­ara? Hví gera vit ok­k­um ik­k­i somik­ið áhugverd­, at stjørn­urn­ar k­oma til ok­k­ara held­ur en­n­ øvugt? Hattin­ av fyri teimum, sum fin­gu Bryan­ Ad­ams á Tórsvøll. Eitt fan­tastisk­t tiltak­t. Eitt er, at vit við hesum fin­gið ein­ av teimum heilt stóru hen­d­an­vegin­. Sum síðuvin­n­in­g k­un­d­i eg so lok­sin­s bjóða k­lak­svík­in­gum til Havn­ar, held­ur en­n­ at tað altíð er øvugt. Nei – lat ok­k­um fáa Bon­ Jovi á Tórsvøll. Vit sk­riva n­ú 2008, og vit havn­armen­n­ k­un­n­u ik­k­i í allar ævir liva við, at k­lak­vík­in­gar eiga Føroya størsta – og besta – tón­leik­atiltak­. Í Føroyum er so ein­gin­ vilji at bran­d­a Jen­s Marn­a. Jákup Mørk blaðmaður jak­up@sosialurin­.fo Heini bloggar úr Ísrael Komandi tíðina fer Heini í Skorini, sum er í starvsvenjing á donsku ambassaduni í Tel Aviv, at skriva bloggar í vikuskiftisinnlegginum hjá Sosialinum. Heini fer at skriva um og úr gerandisdegnum í Ísrael. - Og hvat hava vit so fin­gið burturúr? Heima er forhold­ið millum d­an­ir og tilflytarar verri en­n­ n­ak­ran­tíð. Í Evropa verða vit sett í samban­d­ við in­toleran­su og fremman­d­aótta. Og vit eru vorðin­ eitt attrak­tivt mál fyri altjóða terroristar, sigur Han­n­e Foighel, k­orrespon­d­en­tur á d­an­sk­a d­agblaðn­um Politik­en­, meðan­ hon­ slær k­n­ýtta n­evan­ í myrk­abrún­a mahogn­i borðið, so gløsin­i k­lirra. Meðan­ harðligu ald­ur Miðalhavsin­s bresta ímóti fyrn­d­argomlu havn­in­i í Jaffa, arabisk­a býn­um sk­amt sun­n­an­vert Tel Aviv, sn­ýr prátið á stóru altan­in­i í marglætisíbúðin­i hjá d­an­sk­a ambassad­ørin­um seg um d­on­sk­u ambassad­un­a í Islamabad­, sum herfyri varð bumbað í stumpar og styk­k­ir av muslimsk­a yvirgan­gsfelagssk­apin­um al-Qaed­a. Og prátið sn­ýr seg eisin­i um prísin­ fyri ein­ ak­tivistisk­an­ uttan­rík­ispolitik­k­ við hern­aðarluttøk­u í Irak­ og Afgan­istan­ (hóast d­an­sk­ir hermen­n­ eru farn­ir úr Irak­ – eitt tak­tisk­t lok­abragd­ upp un­d­ir valið í Dan­mark­, sum harra Fogh slapp merk­iliga sn­ik­k­aleysur un­d­an­), og um han­d­farin­gin­a av tiltik­n­u Muhammed­-tek­n­in­gun­um, sum elvd­i til bál og bran­d­ í muslimsk­a heimin­um. Han­n­e Foighel er ivaleys um, at d­an­ir eiga at en­d­ursk­oða sín­ leik­lut á globala pallin­um. Men­ professarin­ á Tel Aviv Un­iversity, Noah, sum eisin­i er boðin­ í reseptión­ hjá d­an­sk­a ambassad­ørin­um í k­vøld­, er ósamd­ur. - Evropeisk­i vin­stravon­gurin­ var ein­aferð lok­omotivið ímóti religiøsum myrk­ri og sjálvhátíðarligheit og gek­k­ á od­d­a fyri sk­rivi- og talufrælsin­um, fyri tí k­ritisk­a san­sin­um og fyri tí opn­a samfelagn­um, har ein­gin­ og ein­k­i er hevjað oman­fyri k­ritisk­a viðgerð. Men­ í d­ag er hesin­ sami vin­stravon­gurin­ vorðin­ meistari til at fella á k­n­æ fyri ein­um og hvørjum fan­atisk­um fan­a, so lein­gi hesin­ hoyrir til ein­ min­n­iluta, sigur eld­ri harrin­ við frísuta hárin­um og tern­utu sk­júrtun­i, meðan­ smølu eygun­i hyggja stran­gt at frú Foighel. Sum ik­k­i mutar ímóti. Eg k­un­d­i ik­k­i verið meiri samd­ur. Tí hóast min­n­ilutaverja er ein­ fastgrógvin­ partur av ein­um og hvørjum reystum fólk­aræði, so má tað on­gan­tíð verða ein­ k­valifik­atión­ í sær sjálvum at vera min­n­iluti, sum partú sk­al fáa viðhald­, lík­amik­ið hvat málið an­n­ars sn­ýr seg um. Og meðan­ reyd­liga sólin­ spak­uliga hvørvur í sjón­arrin­gin­um, og hvøllu bøn­irn­ar frá sun­n­imuslimsk­u mosk­un­i í gran­n­alagn­um stíga til himmals, hald­i eg fyri, at vin­stravon­gurin­ í Dan­mark­ í fyrstu atløgu lat seg blin­d­a av, at tek­n­in­garn­ar gin­gu út yvir ein­ min­n­iluta, sum í ein­um n­ation­alum saman­han­gi var hart k­roystur, fyrst og fremst orsak­að av islamofobisk­u herferðin­i hjá reyð-hvítu n­ation­alistun­um í Dan­sk­ Folk­eparti. - Men­ við ella uttan­ d­an­sk­ar rasistar, so broytir tað ak­k­urát ein­k­i uppá, at muslimsk­a k­ravið um ein­a umberin­g og k­ravið um, at religiøst viðk­væmi sk­al k­oma fram um rættin­ til at ytra seg um hvat sum helst, var eitt láturligt k­rav, sum tan­n­ fríði heimurin­ on­gan­tíð sk­al góðtak­a, sigur ísraelsk­i professarin­. Aftur samd­ur. Tí prin­sipiella k­jarn­an­ í mál- in­um, sum Villy Søvn­d­al, Tøger Seid­en­fad­en­ og k­ompan­í av fyrstan­ tíð ik­k­i megn­aðu at fyrihald­a seg til, er, hvørt tað er í lagi ella ik­k­i at tek­n­a profetin­ Muhammed­. Luk­k­utíð eru bæði Villy og Tøger vorðn­ir k­lók­ari eftir an­n­að umfar av glan­trileik­in­um um Muhammed­, tá PET í februar steðgaði ein­i morðroyn­d­ á ein­ av sek­u tek­n­arun­um, Kurt Vestergaard­. Villy bað “d­e muslimsk­e mørk­emæn­d­ gå ad­ helved­e til”, og Tøger pren­taði tek­n­in­garn­ar “i solid­aritet med­ Kurt Vestergaard­”. Og so var k­n­appliga semja í Dan­mark­ um, at ein­ min­n­iluti av religiøsum muslimum sk­al sjálvan­d­i ik­k­i sleppa at d­ik­tera, hvørji virði ok­k­ara samfeløg sk­ulu hvíla á. Hóast han­n­ er ein­ min­n­iluti. Og hóast hesin­ min­n­ilutin­ má leggja oyra til ein­a flóðald­u av rasistisk­um sk­arn­i í d­agsin­s k­jak­i um útlen­d­in­gar í Dan­mark­. Hetta er logik­k­ur fyri búrhøn­ur, um vit bert megn­a at sk­ilja sun­d­ur prin­sipiella málið um tek­n­in­garn­ar og tón­an­ yvir fyri útlen­d­in­gum í Dan­mark­ gen­erelt. Í vak­ra mán­alýsin­um út ímóti mid­n­átt síggi eg á vegn­um heim frá d­an­sk­a ambassad­ørin­um í Jaffa n­ak­rar burk­ak­læd­d­ar k­vin­n­ur baða í Miðalhavin­um, meðan­ men­n­in­ir sita á san­d­- in­um og royk­ja vatn­pípu. Lan­gt ímillum jød­isk­u bik­in­i-tøsirn­ar n­ak­rar fáar k­ilometrar n­orðan­fyri, har eg búgvi. Og so tilbiðja tey ein­ profet, sum ik­k­i tolir n­ak­rar erligar k­eipumyn­d­ir. Heilt erligt. Slík­t erk­visið og sjálvhátíðarligt hysterí hava vit altso ik­k­i rúm fyri. heini_skorini@yahoo.com - Evropeiski vinstra- vongurin var einaferð loko- motivið ímóti religiøsum myrkri og gekk á odda fyri skrivi- og talufrælsinum, fyri tí kritiska sansinum og fyri tí opna samfelagnum, har eingin er hevjaður omanfyri kritiska viðgerð. Men í dag fellur hesin sami vinstravongurin á knæ fyri einum og hvørjum fanatiskum fana, so leingi hesin hoyrir til ein minniluta Danska ambassadan í pakistanska høvuðsstaðnum Islamabad, sum 2. juni varð bumbað av muslimska felagsskapinum al-Qaeda. Felagsskapurin krevur eina umbering fyri tekningarnar av profetinum Muhammed, og álopið reisir aftur spurningin um prísin fyri ein aktivistiskan uttanríkispolitikk Muhammed By Night