mánadagur 23. juni 2008síða 11

Nr. 118 - 23. juni 2008 11 tíðindi Gassverk dálkar illa Tað er komið fram, at tað risastóra gassverkið á Melkøya í Norðurnoregi er einki minni enn ein CO2-bumba, og tað hevur fingið Erik Solheim, umhvørvisráðharra at biðja Statoil/Hydro um eina frágreiðing. Sambært reglunum kann ráðharrin ikki áleggja felagnum at skerja útlátið. Gassverkið á Melkøya hevur havt trupulleikar, sum millum annað hava havt við sær, at verkið hevur latið 1,3 millión tons meiri av CO2 út í luftina enn ætlað. Danskur serfrøðingur í partabrævahandli heldur lítið um grundgevingarnar hjá nevndini í Atlantsflog fyri at keypa partabrøv frá leiðsluni fyri yvirkurs. Argumenta­ tiónin heldur ikki, staðfestir Bjarne Jensen PARTABRØV Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Danski serfrøðingurin í partabrævahandli heldur lítið um, at nevndin í Atlants- flog hevur keypt egin partabrøv frá leiðsluni í fyritøkuni, og tað enntá fyri ein yvirprís á 10 prosent. Bjarne Jensen arbeiðir sum sjálvstøðugur ráðgevi og analytikari, hann hevur millum annað verið í Før- oyum og veitt ráðgeving í samband við einskiljingina av Føroya Banka, og hann fylgir sera væl við í parta- brævahandlum. Hann byggir fyrst og fremst sína serfrøði á viður- skiftini kring danska og har- við felags norðurlendska partabrævamarknaðin. Atlantsflog er fyrst og fremst knýtt at keypsskála- num í Reykjavík, og tí ynsk- ir hann at taka fyrivarni fyri, at ymisk frávik kunnu vera frá evropeisku stand- ardunum, sum eitt nú eru galdandi á keypsskálanum í Keypmannahavn. Kortini keypir Bjarne Jensen ikki grundgeving- arnar hjá nevnd og leiðslu í Atlantsflog fyri at handla, sum hon ger. Christian Andreasen og Magni Arge vísa báðir á, at nevndin hevur heimild til at keypa egin partabrøv fyri ein kurs, sum víkir 10 pro- sent frá marknaðarkursi- num. - 10 prosents heimildin er ein formalitetur, sum til dømis allar fyritøkur á danska keypsskálinum hava í sínum viðtøkum. Endamál- ið við hesi viðtøku er einans at binda um heilan fingur, um so er at nógvir handlar eru á marknaðinum sama dag sum ein fyritøka keypir egin partabrøv og kursurin tí fer upp og niður. Tá kann jú vera trupult at áseta, hvat marknaðarkursurin er, og tí hava fyritøkur hesa heimild, ið kann samanberast við elastikk fyri at raka dagsins kurs. Endamálið er als ikki at nevndin í eini fyritøku kann brúka hesa heimild aktivt, slær Bjarne Jensen fast. Danski serfrøðingurin keypir heldur ikki argu- mentatiónina hjá Magna Arge, sum førdi fram at leiðslan vildi selja part av sínum partabrøvum, tí hon hevði keypt fyri læntar pengar og nú var rentu- byrðan støðugt meira tyngj- andi fyri leiðsluna. - Privata fíggjarstøðan hjá leiðsluni er ongantíð eitt argument fyri, at ein nevnd kann keypa egin partabrøv frá leiðsluni inn í fyritøkuna, sigur Bjarne Jensen. Hann vísir á, at einasta endamál hjá nevndini er at umboða eigararnar og teirra ogn á besta hátt. Atlit til privat viðurskifti hjá leiðsl- uni eru ikki viðkomandi fyri nevndina, metir ser- frøðingurin. Javnbjóðis møguleikar - Heilt grundleggjandi kann man siga, at tá ein fyritøka fer á virðisbrævamarknaðin, so er tað samstundis við tí fortreyt, at øll skulu hava somu møguleikar at keypa og selja, øll skulu fáa somu viðgerð. Tí ber ikki til at nevndin fer inn og forfor- deilir ávísar partaeigarar, sigur Bjarni Jensen. Sosialurin hevur fyrra- partin verið í samband við keypsskálan í Reykjavík. Har ynskja tey í fyrstu atløgu ikki at gera viðmerk- ingar til handilin við parta- brøvum í Atlantsflog, sum fór fram mikudagin í síðstu viku. Keypsskálin ynskir fyrst at kanna málið nærri. Landsstýriskvinnan í vinnumálum varð ikki kunnað um ætlanina hjá nevndini at keypa egin partabrøv fyrr enn handilin varð endaliga framdur í verki. Bjørt Samuelsen hevur nú biðið umsitingina lýsa málið út í æsir. Men sjálv harmast hon um vánaliga siglalvirði, sum partabrævasølan kann fáa fyri felagið PARTABRØV Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Hóast landsstýriskvinnan í vinnumálum er størsti, ein- staki partaeigari í Atlants- flog og umboðar tveir trið- ingar av partabrøvunum í felagnum, so veit hon ikki alt. Bjørt Samuelsen fekk onga kunning um, at nevnd- in í Atlantsflog arbeiddi við eini ætlan um at keypa helvtina av partabrøvunum frá ovastu leiðsluni í fyri- tøkuni, og tí heldur ikki at talan var um at keypa fyri ein yvirkurs á 10 prosent. - Nei, eg visti onki. Hvørki Vinnumálaráðið ella eg sjálv fingu nakra kunning, áðrenn handilin varð endaliga avgreiddur. Eg fekk hetta at vita, eftir at handilin var farin fram, tað var mikukvøldi í síðstu viku, sigur Bjørt Samuel- sen. Harvið visti størsti, ein- staki eigarin einki um hesa ætlan, fyrr enn alt varð avgreitt. Kannar málið Bjørt Samuelsen hevur lítl- an hug at gera ítøkiligar við- merkingar til málið, áðrenn hon kennir tað út í æsir. Hon hevur í staðin biðið sína umsiting um at útvega allar upplýsingar í málinum og lýsa málið til fulnar. - Umboðandi størsta meirilutaeigaran í felagnum vil eg fegin fáa lýst málið, áðrenn eg úttali meg. Bjørt Samuelsen roknar við, at hon fær eina gjølla lýsing av málinum fyrsta dagin. Óheppið signalvirði Tað eru ikki meira enn smáir sjey mánaðir síðani at landsstýrið seldi fyrsta triðingin av Atlantsflog. Tá fegnaðist táverandi lands- stýrismaðurin í vinnumálum um, at leiðsla og starvsfólk ynsktu at seta pengar í felagið. Men í dag hevur pípan sum kunnugt fingið annað ljóð, og leiðslan hevur selt helvtina av sínum parta- brøvum, enntá til felagið sjálvt, og enntá fyri ein yvir- kurs. Tí spyrja vit lands- stýriskvinnuna, hvat hon heldur um signalvirðið í hesum: - Tað er eingin ivi um, at signalvirðið hevði verið betri, um handilin ikki fór fram, sigur Bjørt Samuel- sen. Landsstýriskvinnan vil tó ikki gera nærri viðmerk- ingar, fyrr enn hon hevur fingið eina gjølla lýsing av málinum. tað soleiðis, at tá tú keypur og selir størri portiónir av partabrøvum í einum felag, so er tað ikki altíð ein spurn- ingur um tann noteraða kursin á partabrævinum, sigur Christian Andreasen. At talan í øllum føri bleiv um ein sonevndan forhandl- ingsspurning, váttar Magni Arge: - Eg vurderi ikki, at eg hevði selt partabrøvini fyri kurs-219, sigur stjórin, tá hann beinleiðis veðrur spurdur um tað. Eingin ætlan Vit spurdu nevndarfor- mannin í Atlantsflog, hvat felagið ætlar at gera við tey 11.111 partabrøvini, sum felagið hevur keypt frá leiðsluni í felagnum? - Tað er ikki nøkur støða tikin til tað enn. Vit koma møguliga at eiga tey í eina tíð. Tað er væl møguligt at vit selja partabrøvini aftur. Og also, tað er nakað, sum nevndin má avgera, tá vit koma til næsta nevndarfund í august mánaða. Tað vil siga at tit hava keypt 11.111 partabrøv, utt­ an at vita, hvat tit skulu gera við tey? - Ja, also... vit hava ikki nakra fasta, lidna ætlan um, hvat vit gera við partabrøv- ini. Men hetta er ein íløga, eins og allar aðrar íløgur. Og hon verður standandi har, til hon verður realiserað, sigur Christian Andreasen, nevndarformaður í Atlants- flog. Signalvirðið Tá tað ofta verður tulkað sum ein styrki, eitt sterkt signal, at leiðslan ger íløgur í sína fyritøku, so spyrja vit stjóran í Atlantsflog, hvat signalvirði er tá leiðslan selir út av sínum parta- brøvum í fyritøkuni: - Ja, tað mugu onnur meta av. Men hetta er gjørt í full- um opinleika, og og sam- bært teimum reglum, sum eru galdandi í einum børs- noteraðum felagi, sigur Magni Arge. Hol í argumentatiónini Vánaligt signalvirði Magni Arge, stjóri, við fylgi á veg til Stockholm, nýggja marknaðin hjá Atlantsflog. Dagin fyri hevði hann selt helvtina av sínum partabrøvum í Atlantsflog til Atlantsflog, sum rindaði 10 prosent meira enn marknaðarkursin. Landsstýrið visti einki, fyrr enn handilin var endaliga avgreiddur