mikudagur 25. juni 2008síða 18
‹ fyrra síða allar 48 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
MIÐvIkan
18
nr. 120 • 25. juni 2008
tey púra ovfarin, at vit vóru til.
Vit komu so á Havnina, og
tað var nógv fólk komið at taka
ímóti okkum. Men framvegis
mátti ein av manningini sita í
maskinrúminum og vinda smyrji
apparatið. Annars hevði maskin
an brent saman. Tey vóru vist fá,
sum trúðu, at vit fóru at koma
aftur í hesum veðrinum. Eg haldi,
at hesar gomlu sluppirnar vóru
so einastandandi sjógóðar. Tað
virkaði, sum at hon næstan hevði
sál. Hon visti, hvussu hon skuldi
gera, tá sjógvarnir brutu aftanfyri
okkum.
Tá ið vit komu á Havnina var
einki skip. Har var alt ruddað.
Vit fingu boð frá havnamyndug
leikunum um at rýma, tí teir vildu
ikki hava okkum at søkka við
kaiuna. Skjótt mátti sløkkiliðið
eisini koma umborð fyri at pumpa
skipið, so tað ikki skuldi søkka.
Vit fóru at lossa koksið beinan
vegin. So varð Gudrun Zoega tikin
uppá beding. Teir á Skipasmiðjuni
kundu ikki skilja tað, men undir
banjaranum, lastini, fingu teir 18
sekkir av koksi millum rivjabeinini
á skipinum. Hvussu tað var komið
niður har, var ein gáta fyri øll.
Gudrun Zoega fór ikki út um
landoddarnar aftaná tað. Hon
bleiv hulkur norðuri í Hvalvík at
taka ímóti sild.
Hetta gjørdist tískil ikki tann
góði túrurin móti tí fyrra túrinum
hjá okkum.
Fóru at selja sand
Vit brøður, eg, Bernhard og Sig
mund royndu at fáa kolasøluna at
ganga, og tað var nakað av sølu.
Men tað vísti seg at blíva so tungt,
so vit fóru frá kolinum og fóru í
staðin at selja sand. Vit seldu tó
framvegis eitt sløð av koli.
Vit keyptu eitt skip, sum æt
Eyðbjørg. Alfred Johannesen
hevði átt tað. Vit fóru so at
fiska sand við tí. Sandin fingu
vit mest í Kaldbaksbotni. Her
skuldi brúkast nógvur sandur tá
í tíðini. Tá ið Kampsax byrjaði
uppá havnina, vildu teir hava so
reinan sand. Um tað er ov nógv
humussýra, so tornar betongið
ikki so væl. Tað var nokk so
nógv av tí í Kaldbaksbotni. Men
norðuri við Veðranes var góður
sandur. Eg var við til at royna at
leita eftir sandi ymsastaðni. Vit
vóru í Sundalagnum og eisini
vesturi í Vágum og á Leynasandi.
Besta pussisandin fingu vit við
Hvannahaga í Suðuroy.
Vit grabbaðu sandin upp, og
sandurin varð grabbaður í land
aftur. Tá væl lá fyri, tók tað ein
tíma at fylla lastina. Tað kundu
vera einir tríggir tímar frá tí, vit
fóru, til vit komu aftur úr Kald
baksbotni. At fáa sandin upp tók
ein tíma ella tveir. Vit kundu klára
tveir túrar um dagin, tá ikki var ov
langt at sigla.
Vit høvdu goymslu uppí á Glaðs
heyggi. Hetta gekk hampiligt eina
tíð, men tíðirnar vóru ikki góðar.
Vit góvust tískil bæði við sand og
kolasølu.
Goðanes
Tá í tíðini var ein maður, sum
fólk kallaði Koreaslaktarin. Hann
var byrjaður at keypa gamalt
jarn. Hann kom ikki til mín, men
tað kom ein annar dani, sum
reisti runt og keypti gamalt jarn.
Millum annað hevði hann keypt
vrakið á Goðanes, sum sigldi á
Flesjarnar og sakk fyrst í januar
1957. Hann spurdi so okkum, um
vit kundu hjálpa til at fáa vrakið
upp aftur. Tað gjørdu vit so. Hesin
maðurin kom við einum donskum
kavara og einum donskum
skerara. Vit fóru so í hesum
ørindum inn á Flesjarnar. Stykkir
vórðu skorin av vrakinum, sum so
vórðu flutt til Havnar. Tey vórðu
løgd uppá kajuna, og her gekk ein
dani og skar pláturnar í smærri
stykkir.
Tað vísti seg, at hann, sum
hevði leigað okkum, var ein
vanligur politistur í eini bygd niðri
í Danmark. Hann hevði nøs fyri
forrætning. Alfred Johannesen
hevði eisini nakrar coastarar til
farmasigling. Hann hevði mest
flutning til Føroyar, og jarnið varð
sent niður við tómu skipunum.
Politisturin fortaldi mær einaferð,
hann avroknaði, at hann forvann
kr. 90.000 eftir 14 døgum av at
keypa gamalt jarn. Besta pláss
var Kollafjørður og vesturi í
Vágum. Vit sigldu runt landið at
taka hetta gamla jarnið.
Vit tóku 400 tons upp av Goða
nes. Vit fingu alla maskinuna,
aksulin og nakað av skrokkinum
eisini.
Summir av lutunum vóru tó
tungir. Trolspælið vigaði 16 tons.
Hetta vildu teir hjá Poul Hansen
hava í heilum líki til trolaran
Kallsevni. Dykkarin skar boltarnar
av niðri við Goðanes. Vit fingu
tað uppundir skipið og sigldu til
Havnar.
Vit royndu fyrst at fáa tað upp
á kajuna. Men tá koppaði kranin,
og spælið fór til botns. Vit tóku
tað upp aftur og fingu spælið
uppá ein stabba við Müllers
pakkhús. Tá avtornaði kundi
spælið kortini ikki brúkast. Tað
var tískil skorið sundur og fór
niður við Tjaldrinum.
Hættisligt við
Flesjarnar
At arbeiða við Flesjarnar kundi
vera eitt sindur hættisligt, tí har
eru so nógvir boðar og sker. Eina
ferð taldi eg 13 boðabrot rundan
um okkum. Goðanes lá upp ímóti
teirri eystastu flesini. Har var
10 metur dýpi. Her var ikki so
ógvuliga djúpt, men vit kundu
bert arbeiða í hampiliga góðum
sjógvi.
Vit høvdu eina serliga vanda
fulla hending. Báturin hekk aftur
úr av skipinum. Eina ferð kom eitt
brot, sum fylti bátin við sjógv. Tað
var skýmligt. Bernhard fór í bátin
at oysa. Tá kom eitt annað brot
og báturin hálvdist. Dykkarin leyp
á bláman at hjálpa Bernhardi.
Báðir komu uppá kjøl. Sjálvur
var eg tá einsamallur umborð.
Eg fekk hongt ein leytara niður
við skipssíðuna, so teir komu
umborð. Hetta var dramatiskt ta
einu løtuna.
Ein morgun skuldu vit inn eftir
nøkrum stykkjum av Goðanes.
Hann kom av landsynningi. Tað
var stilt, men hann segði frá
ringum veðri. Tá fingu vit eina
av teimum stóru boyunum um
skrúvuna. Vindurin var byrjaður
at vaksa. Í september verður
skjótt myrkt. Vit ætlaðu at
senda rakettir upp. Men storms
vávulpinnarnur vóru burtur. Fór
so at royna radiotelefonina. Eg
hevði radioprøvan, so eg sendi
Pam, sum merkir, at vit vóru í
trupulleikum og vildu hava hjálp.
Eg fekk fatur í fútan og greiddi
honum frá støðuni. Hetta tók sína
tíð. At enda kom gamla Ritan.
Við vóru Hendrik Hammer, Ville
Reinert og Ebbe Thomassen,
sum vanliga sigldu við. Tá ið teir
høvdu ligið eina lítla løtu, kom
eitt brot, sum sleit veirin, sum var
um skrúvina. Eyðbjørg fekk tá ein
stoyt undir kjølin. Vit komu leysir
av flesjunum, og teir sleipaðu
okkum inn á Hulkin á Strondum.
Símun Johansen lovaði at hyggja
at skipinum, meðan vit fóru til
Havnar við Rituni. Tað var ikki
tann stóra bjargingarløn. Teir
á Rituni fingu bert kol afturfyri
ómakin.
Morgunin eftir sendi Símin boð
eftir okkum. Skipið lak so illa. Tað
fór beinleiðis uppá beding í Havn.
Kjølurin var farin upp í gjøgnum.
Eyðbjørg endaði sum vrak á
Signabø.
Fóru at rógva út
Aftaná hetta fóru vit beiggjarnir
at rógva út. Vit fiskaðu væl. Vit
funnu nøkur mið, har tað var væl
at fáa. Vit seldu fiskin í Vágs
botni, og teggjan kostaði tvær
krónur. Hetta var bíligur døgurða
matur.
Síðani fór eg at arbeiða á
Fiskasentralinum hjá Jens Paula
av Reyni. Har var nógv virksemi.
Millum annað komu russarar inn
við sild til agn. Útróðrarmenn
Johan giftist fyrst við Helenu Nielsen
úr Kvívík. Fyrst doyði fyrsta barnið og
síðan Helena sjálv
Nøkur ár seinni giftist Johan við
Emmy Hansen av Toftum. Hetta er
brúðarmyndin
So nógv er broytt í Havnini. Her sæst Johan saman við yngri systkjum, har tey
búðu niðri á Gripsvegnum. Stóra húsið aftast á myndini er gamla jarðarráðið í
R. C. Effersøesgøtu 4
Við Gráastein, har Albert og Johan bygdu. Her býr Allan eisini