fríggjadagur 20. juli 2001síða 5

8 Nr. 137 - 20. juli 2001 Nr. 137 - 20. juli 2001 9 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Ein av ónollunum frá 80-árunum hevur tikið seg uppaftur. Nú stendur fólki aftur í boði at taka brúkslán. Seinastu árini hava peningastovnarnir sjálvandi lánt pening til nýtslu, men nú eru eisini handilshús farin at bjóða viðskiftafólkum lán at keypa fyri. Og sum ikki einaferð skipar eitt danskt fíggingarfelag fyri. Rentan sær so tilforlátilig út, undir 2 prosent, men so er spurningurin, um tað verður nóg væl upplýst, um hetta er rentan um mánaðin ella um árið? Tí, her er tann stóri munurin, sum brúkarin, ella keyparin, eigur at vera varugur við. Ella verða gjørdur varugur við, tá hann tekur av einum slíkum tilboði. Tíðindabrotið í Útvarpinum mikudagin var tí kærkomið. Har var skorið út í papp, hvussu nógv keyparin í grundini rindar í rentu, tá hann t.d. keypir innbúgv fyri 20.000 krónur. Um keyparin velur at gjalda í eitt 5-ára skeið, so hevur hann goldið meiri enn 35.000 krónur, tá tað kemur til stykkis! Hetta vóru góð brúkaratíðindi, sum vit hava alt ov lítið av í Føroyum. Men hetta er tilfar, sum krevur tíð, bæði at kanna, tosa við fólk, rokna út, og at enda fáa í ein snøggan búna, sum lesarin ella lurtarin kann skilja. Hasi tíðindini skilti lurtarin, men sum sagt varð, “tað er dýrt at vera fátækur”, og tað eru tíverri óivað tey, sum ikki hava annan møguleika. Nú skal á hesum stað ikki verða sagt, um nakað verður dult ella ikki í tilboðnum frá danska fíggingarfelagnum, men vit skulu bara seta spurnartekin við, um føroyski brúkarin er nóg væl vardur, og hevur nóg góðar møguleikar at kæra, um hann kennir seg snýttan. Svarið er nei. Vit hava hvørki brúkararáð ella brúkaraumboðsmann. Heldur ikki gera fjølmiðlar nóg mikið við hetta evnið - vit skulu taka í egnan barm. Tí er ætlanin hjá Javnaðarlokkinum at koma við uppskoti um ein brúkaraumboðsmann kærkomin. So er spurningurin, um tað fæst undirtøka fyri hesum í Løgtinginum. Tað tók nógv ár at fáa Løgtingsins Umboðsmann, hóast hetta skuldi verið ein týðandi partur í einum nútímans fólkaræði - at verja borgaran. DAGSINS MEINING Sosialurin Dýrt tilboð - góður journalistikkur! VIÐMERKINGAR Annfinnur Heinesen Jacobsen Eg ætlaði veruliga ikki at gera nakra viðmerking til tað sokallaða »ummælið« av Free-Føroyar tiltakinum, sum Rúnar Reistrup skriv- aði í týsdags-Sosialinum. Men av tí at vandi er fyri, at fólk fara at trúgva hasum tvætlinum, so meti eg tað ov týdningarmikið, at lata tað fara óviðmerkt aftur við borðinum. Harra Reistrup sigur millum annað: »at fullveld- isargumentini skuldu verða lættari svølgilig« Og at »UT styggir fólk burtur«. Vit (UT) høvdu framm- anundan lýst við agitatión, propaganda, ungdómsupp- øsing, o. s. fr. so annað kann ikki sigast, enn at fólk vistu, hvat tey fingu. Har var einki ballað inn. Einki uttanumtos. Rúnar skilti kanska ikki merkingina av hesum orðunum, men hann skolaði í ríkiligt mát argu- mentini niður, so heilt »ósvølgilig« kundu tey ikki verða. Stóra fólkamongdin í Sandagerði leygarkvøldið bar ikki júst boð um, at fólk vórðu stygd burtur. Tað talar fyri seg sjálvt. Víðari sigur hann, at okkara »rabiata orða- skvaldur fornermaði tær smáu gráu á ovastu hædd«. Hann mátti ikki ditta sær at sagt nakað neiligt um tiltakið, tí sjálvur stuttleik- aði hann sær óført! Síðst eg sá hann, var harra Reistrup so blástur á ovastu rók, at hann var í holt við at útfylla eitt innlimingarskjal til Unga Tjóðveldi! So staðfestast má, at propagandain virk- aði til fulnar. Nú verður spennandi, um hann fær eitt limabræv við postinum ein av døgunum. Hann skal verða so hjartaliga væl- komin! Ummælið ber brá av at verða skrivað frammanund- an, og ummælarin hevði uttan iva frammanundan avgjørt at fáa ilt í dintilin. Allarhelst umbiðið arbeiði frá ritstjórnini á Sosial- inum. Tað var ikki meir enn væntað. At enda vil eg líka skoyta uppí, at eg fleiri ferðir hetta góða leygarkvøld tosaði við Rúnar; eg spurdi eisini um hansara meining um til- takið. Jújú, hann læt bara væl at, og tí helt eg tað eis- ini verða so løgið við hesum misnøgda ummæl- inum. Hinvegin, so forpliktar tað at arbeiða á Sosialinum. Tí átti eg kanska ikki at lagt eftir harra Reistrup, men hann setti navn sítt undir, so tað má standa fyri hansara egnu rokning! Við Tjóðveldiskvøðu. Brókaleysur journalistur »i kongens tjeneste i kejserens nye klæder« Rúnar Reistrup, blaðmaður á Sosialinum Til omanfyri standandi bræv hjá Annfinni Jacob- sen skal viðmerkjast, at umrødda ummæli sjálvsagt ikki var skrivað framman- undan tiltakinum, og at eg, í mun til ávís onnur, ikki renni ørindir fyri hvørki ritstjórnir ella politiskar flokkar. Viðmerking til Annfinn Allir tagdu innaveggja eingin orðið feldi Palli Dalsgaard Vit hava upplivað ikki sørt av lønarstríði seinastu tíð- ina. Eitt nýtt skip lá í fimm mánaðir vegna lønar- ósemju, síðan streikan, sum eisini vardi leingi, og nú aftur eitt nýtt skip, sum tað tók tríggjar mánaðir til at blíva samdir um lønina. Lønarhækkingin, yvir- menninir á báðum skipun- um kravdu, hoyrdi undir fíggjarmálaráðharran, hann var ikki at rokka, tá talan var um lønarbata. Tað fáa teir ikki frá mær, segði hann í sjónvarpinum. Men vit sóu ein annan lønarbata í sjónvarpinum fyri stutt- um, tað var ikki eiti á upp- hædd, har skuldi leggjast oman á eina nokk so hampuliga løn. Tað, hyggj- ararnir løgdu merki til var, at fíggjarmálaráðharrin var at síggja á myndini, eins og fleiri onnur, men hann mót- mælti ikki. Tað var sum í Leivskvæði, allir tagdu inn- anveggja eingin orðið førdi. VIÐMERKINGAR Sven J. Holst Lilian Holst I anledning af den megen diskussion på Færøerne an- gående uddannelsen til zoneterapeut, vil vi gerne kommentere dette: Vi har modtaget over- sættelse til dansk (da vi desværre ikke kan færøsk) af en radioudsendelse, hvor en journalist ved navn O. J. Rólantsson og en zonetera- peut ved navn Oda Andrea- sen udtaler sig om vores skole og vores uddannelse af zoneterapeuter. Vi er ganske forundret over, at denne journalist Rólantsson udspørger en tilfældig zoneterapeut om vores skole. Hvorfor ud- fører han ikke seriøs re- search? Vi har hele tiden været at træffe på telefonen her i Danmark, og jeg ved, at alle færinger kan dansk, så vi kunne så let som ingenting have givet denne Rólantsson alle relevante oplysninger om uddannel- sen på vores skole. Vesegnens Zoneterapeut- skole har uddannet zone- terapeuter i 15 år i Dan- mark, Norge og nu også på Færøerne. Vores uddann- else er meget anerkendt og vi har uddannet mange dygtige zoneterapeuter. Som også vores lærer og re- præsentant på Færøerne, Øivind Solbakk, har udtalt i avisen i lørdags, er vores uddannelse godkendt af SAB (Sammenslutningen af alternative behandlere), NFS (Norsk forening for soneterapeuter) og NNH (Norske naturterapeuters hovedorganisation). Det undrer os derfor utrolig meget, at en helt til- fældig zoneterapeut, som åbenbart lider af brødnid, fordi der nu er kommet flere zoneterapeuter på Færøerne til at hjælpe fær- ingerne af med deres plager, bliver rådført om noget, hun aldeles ikke har kendskab til. Denne Oda Andreasen er ved en fejltagelse blevet in- viteret med til et møde i Bergen. Zoneterapeuten, som leder disse møder, og som iøvrigt er uddannet på Vestegnens Zoneterapeut- skole, Lillan Heinrichs, for 15 år siden, troede, at Oda Andreasen var medlem af FDZ. Derfor blev hun in- viteret med. Lillan Hein- richs vidste ikke, at hun slet ikke er medlem! Oda An- dreasen abonnerer kun på FDZ’ blad. Det kan enhver bager og grønthandler gøre! Jeg har kontaktet FDZ’ formand, som skrift- lig har bekræftet dette. Vi synes, det er helt for- færdeligt, at den færøske radio, Kanal Rás 2, kan sende ud i æteren, at vores uddannelse ikke er god- kendt nogen steder, at den ikke er god nok, samt at eleverne får papirer på noget som ikke er godt nok. Endvidere, at uddannelsen ikke opfylder de krav Told og Skat stiller for momsfri- tagelse! Hvad er det dog for en form for journalistik??? Den ene usandhed efter den anden ryger ud af munden på både journalisten og Oda Andreasen. Ifølge in- jurielovgivningen er det strafbart at tilsvine andres erhverv med sådanne usande påstande! Zoneterapeutuddannel- sen på vores skole består af ialt 660 timer, fordelt på 300 timers anatomi/fysio- logi/patologi og på 360 timers praktik. Vi står inde for, at alle zoneterapeuter, som er uddannet og eksamineret på Færøerne er dygtige og kan deres job, og man kan roligt lade sig behandle af dem. Vi har be- søgt Færøerne 4 gange og konstateret, at alt var ok. Øivind Solbakk bruger nøjagtig samme undervis- ningsmateriale, som skolen bruger i Norge, hvor vi har mange elever, og som vi har brugt i Danmark. Med til mødet i Bergen var iøvr- igt 5 zoneterapeuter, som er uddannet her ved skolen, samt som nævnt ovenfor Lillan Heinrichs, som er koordinator for det nord- iske samarbejde. På denne baggrund virker det jo helt sygt, at Oda Andreasen ud- taler, at det er synd for de folk, som er uddannet ved vores skole! Kan vi ikke snart blive fri for at høre mere fra denne Oda Andreasen. Vi er meget trætte af hendes mange usandheder. End- videre tror jeg også, at FDZ er træt af, at hun reklamer- er med at være medlem både det ene og andet sted, når hun ikke er det, men det vil FDZ’s etiske råd sikkert tage sig af, og jeg håber Pressenævnet vil tage sig af journalist Rólantsson’s useriøse radioudsendelse. Sluttelig kan vi gøre op- mærksom på, at zonetera- peutuddannelsen for 20 år siden, hvor Oda Andreasen lærte det, højst var på 50 timer!!! Vestegnens Zoneterapeutskole FISKIDAGAR Jústinus Leivsson Eidesgaard Íslendski fiskifrøðing- urin Jón Kristjansson, sum Jørgen Niclasen hevur biðið um at geva eina óhefta meting, um tað er rætt at minka um fiskidagarnar, hevur gjørt sítt tilmæli til Jørg- en Niclasen. - Eg dugi ikki at síggja nakra orsøk til at broyta fiskidagatalið í komandi ári. Teir háttir sum nú verða brúktir til at meta um stovnarnir duga ikki, um tú skal hava eina meting av hvussu stovn- urin hevur tað akkurát nú. Teir kunnu brúkast til at skriva søgu og hvussu gongdin hevur verið, uttan tó at teir eru akkurátir. Verandi út- r o k n i n g a r h á t t i r n i r kunnu skráseta samlaðu deyðiligheitina hjá fiskastovnunum, men geva eina skeiva mynd av veiðutrýstinum, tí fiskadeyðin er støðugur í einum umhvørvi har umstøðurnar annars eru óstøðugar og skiftandi, sigur Jón Kristijansson í niðurstøðuni -Fiskidagaskipanin er bygd á eftirlit av av- leiðingum og er tí væl egnað til at fáa meira burturúr tá nógvur fisk- ur er til. Tá stovnarnir eru væl fyri og hetta yvirskot kann ikki gangnýtast undir eini vanligari kvotuskipan. Harumframt minkar fiskidagaskipanin um útblaking og forðar fyri fiskiskapi, har skilt verður á dekkinum, so- leiðis at bara tann dýr- asti fiskurin verður førd- ur til lands. Tað er lítið sannlíkt, at veiðutrýstið gerst ov stórt í einum fiskiskapi ið byggir so nógv á snellu og línu- veiðu, sigur Jon Kristijansson. - Eg haldi heldur ikki, at okkum tørvar at taka atlit fyri eini øking í veiðutrýstinum, tí flotin er vorðin effektivari, sigur Jón Kristijansson. Fiskirannsóknarstovan mælið til at skerja fiski- dagatalið við 25 pro- sentum yvir trý ár. Ein meiriluti í fiskidaga- nevndini mælir til at lata fiskidagatalið verða óbroytt í komandi fiski- dagaárið. Súsanna Dam Ikki um eg fati, hví málið um tær sera ríkt máldu pensiónirnar til gamlar landsstýrismenn vekur slíkan ans. Hetta er bara dømi um (grótføroyskt) demokrati, tá tað virkar allarbest. Vit hava fingið teir politikkarar, vit hava valt, og teir gera av hvussu stjórnað verður. Meirlutin av fólkinum valdi po- litikkarar til at loysa okkum úr donskum hafti, og tað er tað, teir gera. Tá blokkurin verður burtur, verður lítið og einki til fólkapensiónir og eldrarøkt, so tað er tá sólarklárt, at teir mugu hugsa um seg og sín aldurdóm, hvør vildi ikki gjørt tað sama. Teir vita sjálvir allarbest, at púrt einki høpi er í procent- rokningin hjá Høgna Hoy- dal, og taka síni fyrilit. Tað hevði eg eisini gjørt, fekk eg møguleikan. Vit hava givið teimum einkarrætt til at nýta okkara skattakrónur sum best, og sanniliga um teir ikki royna eftir føri- muni. Harafturat siga teir flestu seg púra ósekan í øllum illgitingunum, tí tíðin var ov stutt, summ- arfrítíðin fyri stavn, og bráðskundur á atkvøðu- greiðslum. Og neyðars fíggjarmálaráðharrin visti av ongum, var burtur- staddur, tá aðrir lumpaðu lokið av landskassanum. Hetta var bara tingsins demokratiski vilji, sjálv- virkandi og ótilvitað sum altíð. Meirlutin av veljara- fjøldini hevur við síni atkvøðu longu sagt frá, at okkum tørvar hvørki skúlar, sjúkrahús ella ellis- heim, um bara fullveldið vinnur frama. Mær er sagt, at alt verður øðrvísi tá. Eingin - uttan politikkarar - fara at krevja so nógv, sum í dag, Sambært vælsnikk- aðu útsagnum løg og vara- løg skal samfelagið skerast eftir heimagjørdum før- oyskum mátistokki, hósk- andi til okkara rótføroysku mentan, so romantiskt at bara hugflogið setir mørk. Hóast vit ikki enn hava sæð minsta vet av nakrari ný- skipan, uttan hesar rættiliga munadyggu lønarbatarnar til politikararnar, sum mót- vekt móti “smærri” av- markingum á teimum týdningarmiklu økjunum, hepnast teimum enn at varðveita myndina av frælsisstríði móti donskum trælahaldi.. Ein av mínum starvsfeløgunum í gomlum bankadøgum plagdi at taka soleiðis til “Tyve og røvere skal ikki arve Guds rige, kun ærlige folk, som stjæl- er”. Hetta varð sagt, tá vit sóu vaksnar menn tíggja sær sum gnisandi skúla- gentur, tá tátíðarinnar politikkarar høvdu lagt eina nýggja avskrivingarreglu afturat skattacirkusinum ella høvdu kreera onkra snilda stuðulslóg. Vónandi fer eingin at hugsa um slík orðafelli í sambandi við landstýrismannapensiónirn ar, men tíbetur restar lítið í, áðrenn núverandi politikk- arar hava prógvað, at teir eru á leið á sama siða- lagsstøði. Jón Kristjansson, fiskifrøðingur: Broytið ikki fiskidagarnar Jón Kristijansson íslendskur fiskifrøðingur mælir til at halda fram við verandi fiskdøgum og hann heldur ikki at nøkur orsøk er at óttast økt veiðutrýst, tí flotin er vorðin effektivari Demokrati í Føroyum ella føroyskt demokrati C M Y K 9 8