týsdagur 24. juli 2001síða 3

4 Nr. 139 - 24. juli 2001 Nr. 139 - 24. juli 2001 5 Leiðarin á Serstovnadeildini, Bjarni Clementsen, heldur tænastuna á Hjálpartólamiðstøðin i vera út av lagi vánaliga. Úrslitið er, at fleiri rørslutarnað á Eirargarði gerast enn meira bundin enn neyðugt, tí koyristólarnir, ið ikki nøkta teirra serstaka tørv. Tí hevur hann óteljandi ferðir vent sær til stjóran á Almannastovuni at kæra sína neyð RØRSLUTARNAÐ Stefan í Skorini Hjálpartólamiðstøðin í Havn megnar ikki at røkja sína uppgávu til fulnar. Avleiðingin av hesum er, at fleiri rørslutarnað á t.d. Eirargarði ikki fáa teirra koyristólar stillaðar og umvældar, sum teir skulu. Rørslutarnað mugu tískil nýta koyristólar, ið ikki nøkta teirra tørv til fulnar, og tey gerast enn meira innibundin enn framman- undan. – Justeringar og um- vælingar av hjálpartólum, vit hava fingið frá teimum, vera ikki gjørdar á nøktandi hátt av Hjálptartólamið- støðini, sigur Bjarni Cle- mentsen. Talan er serliga um el- drivnar og framkomnar koyristólar, sum ikki eru gjørdir. Hetta hevur við sær, at tey brekaðu sita illa í stólunum, ella tey kunnu ikki nýta teir yvirhøvur. – Vit hava vent okkum til Hjálpartólamiðstøðina óteljandi ferðir, og vit hava eisini kært okkara neyð til leiðsluna á Almanna- stovuni, sigur leiðarin av Serstovnadeildini. – Uppgávurnar verða ikki gjørdar, so tað gongur út yvir okkara klientar, og tað kunnu vit ikki liva við. Trupulleiki At hetta er ein trupulleiki, hava vit fingið váttað á Eirargarði. Har hava nøkur rørslutarnað sitið í koyri- stólum, sum ikki hóska til tann einstaka brúkaran. Á Eirargarði búgva fleiri rørslutarnað menniskju, ið hava ein serligan tørv. Tey eru tengd at einum koyri- stóli ella øðrum hjálpartóli allan dagin, um tey skulu flyta seg. Koyristólarnir mugu tí passa til tann einstaka, ið skal brúka hann. Um koyristólurin ikki verður umvældur ella innstillaður á rættan hátt, kann tann rørslutarnaði ikki nýta hann til fulnar. Hetta er uppgávan hjá Hjálpartólamiðstøðini at syrgja fyri, at koyristólar og onnur hjálpartól altíð passa til tann tørv, ið brúkarin hevur. Til hetta arbeiði eru teknikarar og fysiotera- peutar. Eftir at Sosialurin fór at fregnast í hesum málinum, eru fólk av Hjálpartóla- miðstøðini send út á Eirargarð at umvæla og stilla koyristólar. Tó er trupulleikin ikki loystur til fulnar enn. Onkur situr eftir uttan at hava fingið sín koyristól umvældan, tí viðkomandi persónur, ið skal taka sær av hesum málinum, er í summarfrí. Talan er um nøkur ávís rørslutarnað á Eirargarði, sum líða undir hesum. Onkur hevur nú fingið sín koyristól gjørdan, men onkur má bíða í longri tíð enn. Á Eirargarði verður sagt, at onkur av teimum multi- rørslutarnaðu ikki fær sín koyristól gjørdan fyrr enn starvsfólk á Hjálpartóla- miðstøðini eru komin aftur úr summarfrí. Inntil tá eru tey seingjarliggjandi, og kunnu tey ikki njóta tað frælsið, sum koyristólurin annars eigur at geva teim- um. Serkøn fólk vilja vera við, at um tørvurin skal nøktast til fulnar, so skulu tveir teknikarar setast bara til serstovnaøkið. Leiðarin á Hjálpar- tólamiðstøðini, Palli Mortensen, heldur als ikki, at stovnurin kann lastast fyri at gera eitt vánaligt arbeiði. Hann vísir á, at stovnurin er veitari hjá øllum Føroyum, og at arbeiðs- byrðan er ov stór samanborið við peningaligu játtanina til starvsfólk HJÁLPARTÓLA- MIÐSTØÐIN Stefan í Skorini – Arbeiðsbyrðan hjá okkum er ov stór í mun til tað peningaliga tilfeingið, ið stovnurin hevur at ráða yvir, sigur Palli Mortensen, ið er leiðari á Hjálpar- tólamiðstøðini. Hetta er óivað orsøkin til ónøgdina, ið hevur tikið seg upp á Serstovnadeildini um tænastuna frá Hjálpartóla- miðstøðini. Palli Mortensen sigur, at Hjálpartólamiðstøðin skal syrgja fyri hjálpartólum til allar Føroyar. Tænastuøkið fevnir sostatt um alt landið, og hetta er eitt stórt øki, tá hugt verður at tí arbeiðs- orku, ið stovnurin hevur, greiðir Palli Mortensen frá. – Tað kann altíð tosast um vit ikki kunnu gera okkurt betri, men tað er hinvegin torført at fara inn og gera broytingar, tá arbeiðsuppgávurnar eru so ómetaliga stórar framman- undan. Fleiri málsviðgerðir Í sambandi við ta stóru arbeiðsbyrðuna hjá stovn- inum, sigur Palli Morten- sen, at talið av málsvið- gerðum hjá stovninum er økt munandi seinastu árini. – Seinastu tvey árini er málstilgongdin økt mun- andi, uttan at játtanin er økt samsvarandi. Vit klára ikki at loysa øll innkomin mál, og tí verður ein bíðirøð, sigur Palli. Orsøkin til hesa økingina er, at Hjálpartólamiðstøðin gerst kendari millum manna, og tí eru fleiri, ið vilja nýta hesa tænastuna. Eisini er heimarøktin farin at virka betur, og tað hevur við sær, at fleiri eldri fólk søkja um hjálpartól. Eisini vísir Palli Morten- sen á, at málini eru ógvu- liga ymisk. Nøkur mál kunnu gerast í eini handa- vending, meðan onnur taka langa tíð. At enda sigur leiðarin á Hjálpartólamiðstøðini, at stovnurin hevur eina brá- feingistænastu, um fólk hava tørv á bráfeingis hjálp. Arbeiðsbyrðan er ov stór Funnist hevur verið at Hjálpartólamiðstøðini fyri vantandi tænastu. Leiðarin vísir á, at arbeiðsbyrðan er ov stór, tá hugt verður at peningaligu játtanini og arbeiðsmegini á stovninum Sjúrða Gaard er ein teirra, ið hevur ein koyristól, ið als ikki nøktar hennara tørv. Sjúrða er ógvuliga ringur spastikari. Tí skal hon hava ein koyristól, ið er ógvuliga fínt inn- stillaður til hennara RØRSLUTARNAÐ Stefan í Skorini Ein teirra, ið líður undir ikki at hava nóg góðan koyristól, er Sjúrða Gaard úr Eysturoynni. Hennara koyristólur er ógvuliga vánaligur, og tí kann Sjúrða bara sita upp nakrar fáar tímar um dagin. Starvsfólkið á Eirar- garði segði okkum, at Sjúrða onkuntíð bara situr uppi í koyristólinum í tveir tímar um dagin, tí koyristólurin er so vána- ligur. Tað er gott fyri hana at sita nógv uppi hvønn dag, men hetta ber nú ikki til. Hon hevur brúk fyri einum serkøn- um at stilla sín koyristól, men viðkomandi er í summarfrí. Tá hon fær krampa ella spenningar, so glíður hon niður í vinstru síðu, og høvdið hongur útav. Eisini fara beinini av lagi rættiliga skjótt. – Tað kann ikki vera rætt, at Sjúrða skal liggja allan dagin, heldur mamma Sjúrðu. Hon sigur, at politikararnir skulu játta meira pening til hetta økið. Rørslutarnað sita inni um ólavsøkuna Sjúrða Gaard er spastikari. Hennara koyristólur skal stillast til hennara, men hetta verður ikki gjørt Mynd: Álvur Haraldsen Sjúrða er seingjar- liggjandi Framsýningin Hendur og Hugflog hevur verið árlig hending tey síðstu fimm árini. Hóast talið á framsýnarum er ymiskt, so er talið av teimum, ið vitja, vaksandi og setti í ár met HANDVERK OG LIST Dagfinn Olsen Søluframsýningin Hendur og Hugflog, sum Føroya Heimavirkisfelag og Menn- ingarstovan skipa fyri, er tiltak, har tey, ið virka ymiskt heima, fáa høvi at vísa fram fyri almenning- inum. Talið av framsýnarum hevur verið heilt uppi á 90. Framsýningin var í ár fyri fimtu ferð og 45 fram- sýnarar vístu fram alt frá træ- og silvurlutum, til pløgg, virkað úr føroyskum tilfari. Og mong vitjandi hava óivað ognað sær okkurt til føroyska búnan, nú tað stundar til ólavsøku. Met Hóast tað er ymiskt, hvussu nógv sýna fram, so er talið av teimum, ið vitja, vaks- andi og setti í ár met. Suni Poulsen á Menning- arstovuni sigur, at 4.748 fólk vitjaðu Hendur og Hugflog í ár. Hetta er 250 fólk fleiri, enn fyri tveim- um árum síðani, ið annars hevði met. Hann metir, at góða veðr- ið var ein orsøk til metstóru vitjanina, umframt at lang- ur leygardagur var í Havn og nógv folk tí vitja høvuðsstaðin. Mong hava eisini summarfrí. Eisini er løtan, ið Hendur og hugflog er, góð fyri tey vitjandi, um enn minni góð fyri framsýnararnar, ið stákast til ólavsøku og kanska er heldur tvørt at sita og virka ymiskt í besta summarveðri og royna at gerast liðugur til sýningina. Tað hevur verið upp á tal at flyta framsýningina, men løtan er so mikið góð fyri tey vitjandi, at henda ætlan er slept. Suni Poulsen sigur ann- ars, at talið á framsýnarum alla tíðina hevur verið óstøðugt. Vanliga eru eini tveir gestaframsýnarar úr útlondum við og so var eisini í ár. Bakka út Menningarstovan hevur avgjørt at taka seg aftur sum fyriskipari av Hendur og Hugflog. - Vit sleppa tí tó ikki heilt, men ynskja at bakka út. Men tó ikki so skjótt, at tiltakið dettur niðurfyri. Men vit meta, at tíðin er komin, at vit bakka út. Vit eru ein lítil stovnur og kunnu ikki væl hanga í tí sama ov longi, sigur Suni Poulsen, sum metir, at tiltakið hevur eina framtíð og ikki dettur niðurfyri, nú Menningarstovan spakuliga tekur seg aftur sum fyrireikari. Met í vitjanum Yvirskriftin fær kanska onkran at hugsa um gøtuhornið á myndini og ferðslu. Men tað er als ikki hetta, ið sipað verður til PIPAR Dagfinn Olsen Ungir sveinar eru eitt útsett fólkaslag. Og gerast teir so piparsveinar, so eru ikki mørk fyri tí vanda, hesir koma í. At fara um tey 30 árini er ikki sum at siga tað. Tað er av sonnum eitt vandamikið horn at fara um. Hevur sveinurin so ikki funnið ta røttu, ta einastu einu, men gongur fríur sum fuglurin, so eru vinfólkini skjót at heiðra piparsveinin. Hvørt talan so er um væl meint skemt við skálkinum aftanfyri oyrað, ella tað til tíðir verður gjørt vegna svartsjúku, skal her ikki støða takast til. Ein sannroynd er tað tó, at royndirnar, ið pipar- sveinar verða útsettir fyri, eru harðar og almenna útstillingin kennir eingi mørk. Piparbússurnar, ið van- ligt er at seta upp uttanfyri, har piparsveinurin býr, gerast alsamt størri og kreativiteturin blómar. Óneyðugt er at siga, at har piparsveinurin býr, ofta er heima hjá mammu og pápa, sum so eiga stríðið at fáa ovurhonds stóru piparbúss- una førda burtur – ofta við lastbili. Myndamaðurin kom í gjár framvið hesi stóru, ljósareyðu piparbússuni á Hoyvíksvegnum í Havn. Har stendur hon og fyri líkasum at staðfesta vanda- mikla hornið, ið ungi sveinurin er farin um, er hon sett upp á horninum Hoyvíksvegur og Mýru- snýpuvegur. Søgur siga, at gamlir dreingir, piparsveinar, ofta eru múgvandi. Kanska er eitt hugskot, at bússan verður nýtt til sparibússu, ístaðin fyri at peningur verður nýttur til at fáa hana burturbeinda. Ein sann- roynd er tað, at ungi maðurin, ið farin er um vandamikla hornið, má í hornatøk við stóru bússuna, líkamikið hvat gerast skal við hana. Á gøtuhorninum kann hon so ikki standa. Vandamikið horn C M Y K 5 4