mánadagur 21. juli 2008síða 10

10 tíðindi Nr. 138 - 21. juli 2008 Um eina viku fer lands­s­týris­maðurin í fis­kivunnumálum at leggja upps­kot fyri Løgtingið um, hvus­s­u nógvir fis­kidagar s­kulu vera undir Føroyum næs­ta ár og hann ætlar at s­kerja fis­kidagarnar munandi, umframt at friða fleiri øki og at krevja víðari trolmes­kar Fiskivinna Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Vit mugu tora! Tað eru slagorðini hjá Tórbirni Jacobsen, lands- stýrismanni í tilfeingismál- um, nú hann á ólavsøku um eina viku fer at leggja upp- skot fyri Løgtingið um, hvussu nógvir fiskidagar skulu vera undir Føroyum næsta ár. Men tað skilst á honum, at hann hevur ætlanir um stórar broytingar og hann hevur enntá ætlanir um størri broytingar enn bara at broyta fiskidagatalið. - Okkara fiskastovnar eru í eini kreppu, sum kanska er tann álvarsamasta, vit vita um og tí mugu vit tora at taka tey stigini, sum eru neyðug fyri at fáa teir á føtur aftur, sigur hann. Skerja, víðka og økja Áðrenn uppskotið verður lagt fyri Løgtingið, vil hann ikki siga, hvat hansara til- mæli verður. Men tað skilst á øllum brøgdum, at verður tað, sum hann vil, skulu vit vænta munandi broytingar. Sostatt er væntandi ein skerjing í fiskidøgunum, sum størri enn vanligt, umframt at vit kunnu vænta, at økisfriðingarnar verða meiri umfatandi og at trol- meskarnar skulu vera víðari. Tórbjørn Jacobsen sigur, at hetta eru tríggir møgu- leikar, sum hann hevur at skerja fiskiskapinum og hann váttar, at uppskotið, hann fer at leggja fyri løg- tingið, verður eitt saman- spæl av færri fiskidøgum, víðari trolmeskum og meiri umfatandi økisfriðingum. Og at skerja fiskiskapinum heldur hann er avgerandi neyðugt. Toskastovnurin er so illa fyri, sum hann ongantíð hevur verið. Fiskiskapurin er so lágur, sum hann ikki hevur verið í 100 ár og ICES metir, at gýtingar- stovnurin av toski undir Føroyum, er ikki meiri enn vanlukkulig 16.000 tons og tað er tað minsta, hann nakr- antíð hevur verið. Tórbjørn Jacobsen sigur, at onkuntíð hevur hann ver- ið yvir 100.000 tons, so í løtuni er toskastovnurin avgjørt á einum lágmarkið, sum krevur bráðneyðug og avgjørd tiltøk. Trýstið økt 20-35% Samstundis hevur ein nevnd kannað, hvussu nógv veiði- trýstið er økt hesi seinastu árini, síðani fiskidagaskip- anin varð sett í verk. Nevndin er ikki liðug við endaligu útrokningarnar, men fyribils benda útrokn- ingarnar á, at hóast fiski- dagarnir eru lækkaðir nøkur prosent av og á, er sjálvt veiðitrýstið vaksið eini 20- 35%, mest av tí at fiskiflotin er blivin so nógv effektivari enn hann var fyrr. Rætta tíðin at skerja Tórbjørn Jacobsen sigur, at í hansara hugaheimi kann endamálið við fiskivinnu- politikkinum ikki longur vera at útvega skipunum nóg nógvar fiskidagar. - Fiskivinnupolitikkurin má vendast á høvdið, tí yvirskipað endamálið má vera at tryggja stovnunum bestu líkindi, so at hann verður varðveittur á so høg- um støði sum gjørligt. - Og so má fiskiflotin laga seg eftir tí. Hann ivast ikki í, at vit missa útflutningsvirði fyri næstan eina milliard um árið, bara tí at vit røkja stovnarnar so illa. Og sjálvur er hann til reiðar at taka tey stig, sum eru neyðug fyri at fáa fiska- stovnarnar á føtur aftur og soleiðis at flotin verður lagaður til. - Tað fer at bera í sær, at nøgdin, sum tað er ráðiligt at taka úr stovninum hvørt ár, kann fiskast so effektivt sum gjørligt. Ì hesum sambandi er landsstýrismaðurin í fiski- vinnumálum til reiðar at leggja stóran dent á ráð og tilmæli frá fiskifrøðingum. Og serfrøðin hevur mælt til at skerja fiskiskapin mun- andi. Tórbjørn Jacobsen endur- tekur, at hann vil ikki siga, hvussu stórar broytingar, hann fer at mæla til. - Tað kann ein og hvør hugsa sær til og øll hava væl skilt, at okkurt má ger- ast. Og hann heldur, at akkur- át nú er rætta stundin at taka avgerandi stig, tí kanningar vísa, at ýðjur við nebbasild og í æti undir Føroyum. - Taka vit munagóð stig nú og gera tær neyðugu til- lagingar, kann tað sostatt eydnast at byggja stovnarnar upp aftur upp á ikki meiri enn eini trý ella fýra ár, leggur hann afturat og so ræður varðveita stovnarnar stórar. Tórbjørn til reiðar at taka eitt ódnartak - Øll hava skilt, at okkurt má gerast í fiskivinnuni og tað eri eg til reiðar at gera, sigur Tórbjørn Jacobsen, landsstýrismaður í fiskivinnumálum Bumbuflogfar datt niður Eitt amerikanskt bumbuflogfar av slagnum B52 er dottið niður í Kyrrahavið. Amerikanska verjumálaráðið sigur, at seks fólk vóru í flogfarinum, sum datt niður nærhendis oynni Guam har vesturi í Kyrrahavinum. Sagt verður, at tvey fólk eru funnin, men einki verður sagt um, hvørt tey vóru á lívi ella ikki. Flogfarið var úr einari deild, sum hevur støð í statinum Louisiana, men tað var komið til Guam í sambandi við eina flogsýning har. Hetta er annað amerikanska stríðsflogfarið, sum er dottið niður við Guam í ár. Í februar datt eitt bumbuflogfar av slagnum B2 niður, beint eftir at tað var farið á flog av hernaðarflogvøllinum á Guam.