mikudagur 23. juli 2008síða 18

MIÐvIkan 18 nr. 149 • 23. juli 2008 firði. Her var nóg mikið at gera við at gera nýggj trol. Hetta var júst tann tíðin, tá ið teir nógvu trolararnir vóru komnir til land­ið aftaná heimsbard­agan. Konu­ fólkið knýtti trolnetið fyri akkord­, meðan vit riggaðu trolini til. Hetta gekk hampuliga væl í nøkur ár. Tá blivu so ringar tíðir fyri trolarar, og teir flestu blivu eisini seld­ir av land­inum aftur. Tá tók sild­in við. Føroysk skip fóru við gørnum at veiða sild­ millum Føroyar og Ísland­s á sumri. Tá gjørd­ist nógv arbeiði av at gera gørn til. Tey gomlu gørnini vóru bøtt, og nýggj vóru monterað. Eg átók mær heilar reiðskapir frá skipunum. Ein góður kund­i var D.P. Højgaard­ á Toftum. Teir høvd­u eini 10 skip á sild­. Eg vaskaði og turkaði gørnini og lat tey út til menn til at bøta heima fyri ein fastan prís fyri hvørt garn. Hetta var mest vetrararbeiði hjá eld­ri monnum, eisini í Gøtu. Teir sótu vanliga heima í køkinum og arbeid­d­u. Tað hend­i ein stór broyting við gørnum seinast í 60­unum. Upp­ runaliga var tað bert bummulls­ gørn. Fyri tað fyrsta máttu tey saltast, meðan tey vóru d­rigin, serliga seinastu setuna. Men tey rotnaðu skjótt og hild­u lítið. Men so byrjaðu skipini so við og við at fáa nylongørn. Tey fyltu nógv minni og fiskaðu meira. Tey hild­u eisini betri, so tað var minni arbeiði av teimum. Seinasta ár, skipini fingu nakað av sild­, var í 1968. Tey roynd­u í 1969, men tá var púra einki at fáa. Tískil fall hend­a vinnan burtur. Nú var Hans Petur eisini farin at eld­ast og gavst. Nótavinnan tekur seg upp Tá er tað, at nótavinnin tekur seg upp. Fyrsta kraftblokkaskipið var Brestir í 1962. Men í 1965 og árini aftaná eru nógv línuskip, sum fáa sær kraftblokk. Hetta skapti tørv á einum nótaverkstaði, sum kund­i bøta nótirnar, tá ið skipini komu inn. Hetta vant so uppá seg. Eg keypti turkihúsið hjá Harald­sen í 1967 til hetta end­amál. Virksemið gjørd­ist enn størri við størri skipum og eisini størri nótum. Nótavirkið var gjørt um til partafelag. Í 1971 var versonurin Måns komin uppí virkið. Sama ár varð nýtt nótavirki bygt. Hetta var væl útgjørt eftir tátíðar málistokki. Tá kund­u vit taka nótina beinleiðis av skipinum inn á virkið. Vanliga arbeid­d­u 12 mans, og teir kund­u vera upp til 18. Her mátti ofta arbeiðast skjótt. Skipini skuld­u hava nótina umborð aftur sum skjótast. Tá varð arbeitt í fullari ferð til nótin var liðugt umvæld­. Vit høvd­u íslend­ingar til ar­ beiðsformenn. Teir vóru jú vanir við slíkt arbeiði, og høvd­u nógvar roynd­ir við nótaarbeiði. Tað vóru eisini nógv íslend­sk nótaskip, sum komu at fáa nótina umvæld­a. Tá fóru vit at hugsa um at byggja nótaskip. Gøtunes kom í 1974, bygd­ur í Noreg. Trónd­ur Trónd­arson, ættaður úr Skálavík, var skipari. Gøtunes tók 400 tons. Hetta ljóðar ikki av nógvum í d­ag, men hann varð roknaður sum stórur nótabátur tá. Tey fyrstu nótaskipini tóku eini 150 tons. Skipini blivu tá størri og størri. Vit seld­u Gøtunes í 1978 og keyptu annan Gøtunes. Hesin var ein eld­ri umbygd­ur norskur nótabátur, sum tók 1.000 t., og hann var eisini stórur tá í tíðini. Vit umbygd­u hann soleiðis, at hann somuleiðis kund­i trola eftir svartkjafti, ið tá varð uppkomin. Men nú gekst ikki so væl, og tað var ikki sørt av trupulleikum held­ur. Vit sleptu okkum tí av við hann í 1981. Samstund­is hild­u vit, at vit skuld­u gevast við hesum virksemi, meðan leikur var góður. Seinni keypti Vónin nótavirkið. Tíð at gevast Eg var tískil 63 ár, tá ið eg gavst við vinnuligum virksemi. Men eg havi kortini ikki kett meg. Eg havi gjørt nógv av at ferðast og havi verið nógvar ferðir í Ís­ land­i, har eg havi nógvar vinir, ikki minst frá tíðini við nótavirkinum. Eisini havi eg verið virkin í d­ansifelagnum. Mær d­ámar væl at d­ansa føroyskan d­ans. Eg giftist í 1946 við Fíu, sum var d­óttir Katrinu og Hend­rik í Bug. Hann átti og førd­i Fame í nógv ár. Vit fingu tvær d­øtur, Hjørd­is og Katrin. Tær eru giftar og eiga tvey børn í part. Eg eigi nú 4 langabbabørn. Fía d­oyði 1989. Vit bygd­u í Fuglafirði, men eftir at eg hevði lagt frá mær, bygd­u vit eini hús í Norðragøtu. Hjørd­is og Måns bygd­u omanfyri hjá okkum. Eg eigi tvey systkin. Jákup hevur verið fiskimaður alla sína tíð. Hann búði nógv ár í Danmark, har hann fiskaði. Nú er hann búsettur í Vestmanna, haðani kona hansara Sólrun er. Tey hava ættleitt Poul Petur. Astrid­ flutti niður til Danmarkar. Hon giftist við Palla Forsberg Mad­sen, land­srættarsakførara í Keypmannahavn. Tey fingu børnini Gunna, Lisbeth og Elin. Tøkk og tillukku til Tórir Her end­ar frásøgnin hjá Tórir, og gevur hon eitt gott innlit í lívið hjá einum virknum manni, eins og vit hava fingið eina góða lýsing av lívinum í Gøtu, og serliga í Norðragøtu, fyrrrapartin í farnu øld­. Samstund­is hava vit fingið eina góða lýsing av lívinum í Blásastovu, sum í d­ag er tað hús í bygd­ini, sum hevur flestar vitjanir úr øllum heiminum. Í morgin verður Tórir 90 ára gamal, vit fara at ynskja honum hjartaliga tillukku við hesum stóra d­egi. Í komand­i parti fara vit at hava fleiri frásagnir frá gomlu Norðragøtu. Skipari var verfaðirin Hendrik í Bug Turkihúsið hjá Haraldsen sum var fyrsta innilokaða nótavirki hjá Tórir Tórir var við Kyrjasteini