týsdagur 31. juli 2001síða 6

2 Nr. 144 - 31. juli 2001 Nr. 144 - 31. juli 2001 3 ÓLAVSØKA Dagfinn Olsen Ólavsøkudag eru løg- tingsmenn, landsstýris- menn, prestar og em- bætisfólk í kirkju. Skrúðgonga er úr og í Dómkirkjuna. Tingið verður sett og løgmans- røða er á skránni. Í ár var henda hátíðar- løta merkt av, at veðrið var heldur vánaligt. Ikki vóru mong kring ting- húsvøllin, tá sangurin var har og ein av nýggju ólavsøkukantatunum var framførd og tey flestu mundu uppliva hetta og skrúðgonguna á sjón- varpsrútinum. Hans Eiler Hammer, prestur, helt ólavsøku- prædikuna. Vanliga eru mong og hyggja at skrúðgongunii og í kirkju. Men bæði innan og uttan kirkjugátt tykt- ist heldur fáment. Veðrið var heldur vánaligt og tey vóru mong, ið bóru ótta fyri, at stóra flaggstongin á Tinghúsvøllinum skuldi brotna, sum hon gav seg undan nógva vindinum, meðan ólavsøkukantat- an var framførd. Óivað kom væl við hjá teimum, ið gingu skrúðgongu, at sleppa inn og at fáa ein góðan bita. Vanligt er, at bispur bjóðar prestunum ein betri bita eftir hátíðar- løtuna. Og hóast tingfor- maðurin í ár gjørdi av, at bert virkandi prestar skuldu ganga skrúð- gongu, og teir eldru so- statt ikki taldust í hesum skara, so vóru teir eldru, fráfarnu prestarnir bodnir við til døgurða hjá bispi. Løgtingsmenn og landsstýrismenn fáa eisini vanliga ein betri bita. Løgtingsformað- urin hevði í ár gjørt av at bjóða teimum heim til hús. Ólavsøkudagur var merktur av veðrinum og ikki fyrr enn eftir mið- nátt og sangurin á vaglinum ljómaði, blíðkaði aftur. Skaldið Christian Matras hugleiddi og yrkti so hegnisliga: Sigl oyggj fram úr mjørka, nú ert tú eitt skip. Dygd yrkjarans er oftast júst at seta orð á hetta, ið liggur opið fyri okkum øllum, men sum ikki sæst í gerandismjørk- anum, uttan eitt sindur av umhugsni NÁTTÚRA Dagfinn Olsen Leitar ein sær útum bøgarðarnar, uttan mun til, hvar ein annars er staddur, so er ber til at ognast vakrar náttúruupplivingar, hóast veðrið ikki ber boð um tað niðri í myrka túninum Tikið verður til, at skóg- urin sæst ikki fyri trøum. Ofta síggja vit ikki tað vakra, ið land okkara hevur at bjóða, tí vit eru ov vána- ligir eygleiðarar. Ferðafólk við Smyrli til Suðuroyar hóskvøldið høvdu tó náttúrligar orsøkir til einki vakurt at hóma við oyggjum okkara. Mjørkin lá nevniliga tjúkkur, so ikki sást fram um stavn. Komin í land, kundi ein trilva seg fram eftir heldur smølu vegunum í Suður- oynni. Men komin niðan á, lætti. Tá sást, at talan var um pállamjørka. Har niðri í mjørkanum høvdu vit ferðandi siglt. Útsýnið av Hovsegg hetta kvøld var sum úr vindeyganum á ein- um flogfari. Skýggj undir og klárur himmal yvir. Ein vøkur sjón. Luftin reyð og upp úr mjørkanum hevjaði Lítla Dímun seg. Niðri í mjørkanum var trupult at ímynda sær, at omanfyri var henda vakra sjón. Men Føroyar eru vakrar, um enn vit ikki altíð eru til reiðar at viðganga hetta, tá mjørkin fjalir. Ofta verður tikið til og yrkt um eydnuna og alt tað vakra, ið er her heima og sum einum ikki nýtist at leita út í heim eftir. Og hetta er vert at hugsa um og leggja sær í geyma. Tummar M. Smith sigur so væl í sanginum Nánd: Tann eydnan, tú hómar um blánandi fjøll, hvør sigur hon finst ei í heimahøll ? Tú átti ei friðleysur leita so fjart, men lært teg at elska tað, sum tú sært Sigl oyggj fram úr mjørka Útsýnið av Hovsegg hetta kvøld var sum úr vindeyganum á einum flogfari. Skýggj undir og klárur himmal yvir. Luftin reyð og upp úr mjørkanum hevjaði Lítla Dímun seg Mynd: Dagfinn Olsen Skrúðgonga í vánaligum veðri Veðrið var heldur vánaligt ólavsøkudag og ikki vóru tey mong, ið hættaðu sær út at hyggja at skrúðgonguni Mynd: Jens K. Vang Løgmaður nýtti í seinastu løgmansrøðu síni hetta valskeiðið høvið at fílast á eftir- lønarskipanina fyri landstýrismenn og at leggja eftir donsku stjórnini í hørðum vendingum fyri síðan at koma við einari langari og ikki so hvassari frágreiðing um hví einki bleiv av fráboðaðu fólkaat- kvøðuni í mei LØGMANSRØÐA Rúnar Reistrup Sjálvstýrismál hava fylt nógv á dagsskránni hjá sitandi landsstýri, og hetta sást aftur í røðuni hjá løg- manni ólavsøkudag, har sjálvstýrismál fingu nógv orð við á vegnum. Tað var eisini í hesum partinum av røðuni, at løg- maður feldi tey hvassastu orðini og kom við teirri longstu frágreiðingini. Løgmaður segði um donsku stjórnina, at hon ger fullveldistilgongdina so trupla sum gjørligt, og at hon leggur allar hugsandi løgfrøðiligar og politiskar fótonglar, sum hann orðaði seg. Tann parturin av løg- mansrøðuni, ið snúi seg um sjálvstýrismál, byrjaði ann- ars við einari gjøgnum- gongd av sjálvstýris- gongdini, sum hon hevur verið, síðan Føroya Lands- stýri sleit samráðingarnar við donsku stjórnina 26. oktober 2000. Grundgav fyri avlýsingini Her nýtti løgmaður eisini høvi at geva Føroya fólki eina frágreiðing um, hví tann fráboðaða fólkaat- kvøðan um sjálvstýri ong- antíð gjørdist til nakað. Grundgevingin, sum løgmaður førdi fram í røðu síni, fyri at avlýsa fólka- atkvøðuna var, at hann ikki vildi vera við til at innlima Føroyar í danska ríkið. Løgmaður segði, at »av tí at danska stjórnin tulkaði fólkaatkvøðuna, sum eina endaliga atkvøðu um fult sjálvstýrið her og nú, um føroyingar atkvøddu ja, og eina innliman í danska ríkið, um føroyingar at- kvøddu nei«, varð fólka- atkvøðan avlýst. Hetta var egna grund- geving løgmanns, og hann kom ikki inn á tað álvarsl- igu ósemju, sum var í landsstýrinum um avlýstu fólkaatkvøðuna. Tunnil undir Leirvíksfjørð Annars nýtti løgmaður høvið at finnast at samtyktu eftirlønarskipanini fyri landsstýrismenn og segði seg hava tikið stig til at »hesi viðurskiftini aftur koma í rættlag«. Líkt er eisini til at løg- maður eisini brúkti røðuna sum høvi at seta tann í løtuni nógv umtalaða undirsjóvartunnilin um Leirvíksfjørð longur fram á dagsskránna. Í innleiðandi partinum av røðuni segði løgmaður: »fyrireikingar eru byrjaðar til ein tunnil undir Leirvíksfjørð«. Hig- artil hevur bert verið tosað um at kanna umstøðurnar, men orðing løgmanns bar brá av meira. Hendan løgmansrøðan var tann seinasta hjá An- finni Kallsberg, løgmanni, hetta valskeið. Gott veður er oftast løgregluni ein lætti um ólavsøkuna. Í ár gjørdist serliga seinni helmingur av ólav- søkuni ófantaligur, men løgreglan hevur kortini havt eina friðarliga ólavsøku ÓLAVSØKA Dagfinn Olsen Á politistøðini í Havn siga tey, at tey har hava havt eina stak friðarliga ólav- søku. - Tað hava ikki nógv fólk sovið inni á støðini, segði vakthavandi, tá vit fregn- aðust í gjár. Neyvu tølini vóru ikki til taks, men náttina til mána- dagin høvdu bert tveir sovið rúsin av á støðini. Veðrið gjørdist gott út á leygardagin, men sunnu- dagurin var vátur við nógvum vindi. Tá náttin kom, gjørdist tó heldur blíðari og tá mánamorgunin kom, var rættuliga gott veður. Hesum nutu tey mongu gott av, ið framvegis hildu ólavsøku, tá gerandis- dagurin kom mánamorgun- in. - Veðrið bleiv gott seinni í nátt og hevur hildið sær, segði vakthavandi mána- morgunin. Fløskur og gløs Einki tiltak var, sambært løgregluni, ið kravdi serlig átøk frá løgregluni, ið annars var væl mannað um ólavsøkuna. Fríggjakvøldið var ólav- søkukonsertin. Tá savnast nógv fólk. Mong eru ný- byrjarar, tá tað snýr seg um ólavsøkuhald, og hetta merkir nøkur teirra. Tó gekk alt væl, sigur løgreglan, men viðmerkir samstundis, at nakað av trupulleikum var av fløsk- um og brotnum glasi. Onkur datt og tá var óheppið við mongu glas- pettunum. Men sum heild ein stak friðarlig ólavsøka, stað- festir løgreglan. 100 ára føðingardagur Mikudagin 1. august 2001 verður Malla Reynbú í Funningi 100 ár Dagurin verður hildin soleiðis: Kl. 10.00 Móttøka fyri almennum persónum og familju í Korndalsbýlinum á Eiði. Kl. 12.00 Døgurði fyri innbodnum á Hotel Eiði Kl. 16.00–18.00 Malla verður at hitta í Korndalsbýlinum Kl. 16.00–19.00 Opið hús í skúlanum í Funningi Øll eru hjartaliga vælkomin. Funnings Kommuna & Korndalsbýlið Stak friðarlig ólavsøka Løgreglan hevði eina friðarliga ólavsøku Mynd: Jens Kristian Vang Løgmansrøða við biti í Ekstra Bladet hevur orð á sær um at siga tingini so- leiðis sum tey eru og oftani verður rópt rættiliga hart um tingini. Í oddagreinini hjá Ekstra Bladet mána- dagin fær løgmansrøðan av at vita. - DERFOR KAN MAN blive noget så træt, når man hører Anfinn Kallsberg fornærmet udtale, at Dan- mark ikke vil samarbejde og i øvrigt blander sig for meget i færøske anliggend- er, verður sagt í oddagrein- ini eftir at greini hevur við- gjørt ríkisrættarligu sjónar- miðini hjá løgmanni í røðuni. Oddagreinin vísir tó eitt sindur av vælvilja yvirfyri løgmanni, men sum heild er talan um rættiliga nega- tivan tóna, har eingir fing- rar verða lagdir ímillum. Ekstra Bladet sær sjónar- miðini hjá løgmanni sum gleðilig fyri danska skatt- gjaldaran, og oddagreinin heldur tað ikki vera lítið løgið av løgmanni, at biða um at fáa blokkin skerdan komandi tíðina. Oddagreinin ber eisini tað sjónarmið fram, at so leingi tað er eitt peningaligt samstarv millum Føroyar og Danmark, so vilja danir altíð blandað seg uppí, sum tikið verður til. hr Løgmansrøðan útskeldað í Ekstra Bladet C M Y K 3 2