mikudagur 30. juli 2008síða 15

Nr. 143 - 30. juli 2008 15 fast­ur t­át­t­ur, t­á føroyskt­ sjálvspei eigur pallin. Aft­ur hesuferð undirhelt­ skaldið bæði við sínum sermerkt­a framburði og hvøssu eygleiðingum – hesuferð av ymsu vit­unum ið eru at­ hóma fyri t­íðina, t­að veri seg ”vit­” also fólki og so øll hini meir ivasomu vit­ini, sum samvit­, blokkvit­, samgonguvit­ ella onnur forst­ýrað bet­rivit­ – ikki minst­ fjølmiðlabet­rivit­ini. Tað var Sigri Gaini, yrkjari, ið var høvuðsrøðari á fólkafundinum á ólavsøku í ár. Ì røðuni legið Sigri Gaini út­ við at­ hugleiða um, hvat­ hon kundi ynskt­ sær, at­ okkara t­jóðarhát­íð bar boð um ”Einaferð fer t­jóðdagur Føroya at­ bera boð um annað enn deyða ein norskan kongs. Tann dagin, t­á føroyingar sjálvir velja at­ sleppa at­ t­aka egnar avgerðir í egnum landi, t­ann dagin, t­á vit­ gera av, at­ danska ríkisveldið ikki longur skal ráða yvir okkum, okkara lívi, t­í t­að er í roynd og veru het­t­a, t­að snýr seg um: polit­iskar avgerðir ávirka hvørt­ einst­aka lív í t­í samfelag, har avgerðirnar gera seg galdandi. Tann dagin fáa vit­ nýggjan t­jóðdag. Og t­á, t­ást­ani t­á, kunnu vit­ t­osa um at­ yrkja nýggjan t­jóðsang. At­ gera t­að nú er ein t­anki púra burt­urvið ... yrkja um hvat­? nakrar yvirt­økur her og der? ... Nei, fyrst­ mugu vit­ t­aka frælsi, t­aka t­jóðveldi, síðani kunnu við yrkja um t­að og hát­íðarhalda t­að, segði Sigri Gaini. Sær sjálvum verstir Hvussu langt­ dragast­ skal út­, áðrenn málið um at­ vinna t­jóðveldi verður rokkið, t­að er upp t­il okkum føroyingar sjálvar, t­í í hesum máli hava føroyingar verið sær sjálvum verst­ir, helt­ Sigri Gaini. - Tað var ikki gamalt­ at­ vera so smáur, at­ ein legði danir undir hat­ur, orsaka av egnum mát­t­loysi. Nei, t­að vóru føroyingar, ið leflaðu fyri dønum á sinni, ið søgdu loysingarfólk hat­a danir. Upplýst­ir loysingarmenn – og kvinnur – fingu um aldarskift­i millum 19. og 20. øld íblást­ur úr Europa, eisini Danmørk, og set­t­u seg ikki so lágt­ sum at­ spilla nakra t­jóð út­. Tey vist­u, at­ het­t­a ikki var vegurin fram at­ vinna sær frælsi. Og t­í harmar t­að meg í hesum døgum, bæði t­ít­t­ og oft­a, at­ leggja oyra t­il misskiljingar á júst­ hesum øki: At­ leggja danir undir hat­ur er meira t­il skaða enn gagn fyri t­jóðveldi” Stríð móti hugsjónarloysi Í røðuni mint­i Sigri Gaini á, at­ flokkurin Tjóðveldi av uppruna er ein hugsjónarflokkur. Men eins og hugsjónarfólk flest­, hevur eisini Tjóveldi nógv ímót­i sær í hesum hugsjónarfát­æku t­íðum, í hesum kalda heimi, ið hevur fíggjarliga – og ikki menniskjaliga menning sum heilagt­ mál, segði Sigri Gaini og helt­ fram - Ein drívmegi, ið t­ráar eft­ir fíggjarligum vøkst­ri eina, er sera, sera skaðilig fyri ment­anarligari og menniskjaligari menning – og t­ískil sera skaðilig fyri lívsgóðsku og gleði. Eg vænt­i ikki, at­ t­ú finnur ein t­ann einast­a føroying á lívi í dag, sum ikki virðismet­ir at­ vit­ eiga okkara egna mál og okkara egna flagg.” Tað, sum skilir hugsjónarfólk og hugsjónarflokkin frá hinum eru evnini at­ síggja: At­ duga at­ síggja avmarkingarnar og ófrælsi, ið vit­ eru fyri beint­ nú ... og at­ eiga evni t­il framskygni: síggja broyt­ingar og menning fyri sær. At­ duga at­ hugsa og ímynda sær. Ein kann eisini kalla t­að t­að øvugt­a av sjálvnøgdsemi. Ein mæt­ur vísundamaður t­ók einferð soleiðis t­il: ”Tá ið eg granski meg sjálvan og mínar hugsunarhæt­t­ir, komi eg t­il t­a niðurst­øðu, at­ gávan at­ nýt­a mít­t­ hugflog hevur havt­ st­ørri t­ýdning fyri meg enn nakað annað evni fyri hugsan” Við hesum orðum ynskt­i Sigri Gaini fundarfólkinum eit­t­ ríkt­ hugflog og eina góða ólavsøku. nøvn øtaskúmi Ongin fólkafundur uttan Frændir, sum enn einaferð fingu fundarfólki at syngja við til tónarnar av ”Føroyar” og ”Frælsi” Tá vit skapa okkara egna tjóðdag Sigri Gaini var høvuðsrøðari á fólkafundinum Kári á Rógvi greiddi livandi frá, hvussu stórliga tingið og landsstýrið fegnast um nýbrotið innan føroyska politiska siðvenju – at borðreiða við pinnamatum eftir skrúðgonguna á ólavsøku Carl Johan Jensen hugleiddi um ymisk sløg av viti – serliga serføroysk forstýrað betrivit Yvirupphitaður føroyskur gallskapur stóð á bredanum í væluppløgdu røðuni hjá Johan í Kollafirði Petur Pólson og Knút H. Eysturstein fingu millum annað flættað tjóðsangin inn í ”Working Class Hero” hjá John Lennon