mánadagur 11. august 2008síða 12

12 Nr. 151 - 11. august 2008 Sosialurin Europapolitikkur fyri atfinningum SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Europapolitikkurin hjá landsstýrinumer aftur fyri hørðum atfinningum frá fyrrverandi løgmann, Edmund Joensen. Hann hevur áður sóknast eftir innihaldinum í tí nýggja europapolitikki, sum varð fráboðaður, tá samgongan tók við. Tá nýggja landsstýrið varð skipað, var fráboðað, at nýggj kós var sett mótvegis Europa og Europasamveldinum. Kannast skuldi, um limaskapur í EFTA var eitt mál. Vit skuldu nærkast ES samveldinum og royna at fáa lut í teimum fýra frælsunum innan fyri ES: fríur flutningur av vørum, tænastum, arbeiðsmegi og kapitali. Edmund finnst at, at síðani hevur lítið og einki verið røtt um tann nýggja Europapolitikkin. Hann finst eisini at fjølmiðlunum, tí miðlarnir einki gera við hetta mál. Henda atfinning er ikki heilt rættvís, tí vit hava her í oddagreinum eftirlýst einum miðvísum europapolitikki við greiðum innihaldi. Vit hava víst á, at síðan løgmaður undir fyrru samgongu kom aftur úr Bruxelles við einum lyfti um, at Føroyar kundu koma upp í granskingarprogrammið, ið myndar karmarnar fyri øllum granskingarsamstarvinum í ES, er í roynd og veru einki hent. Vit mugu geva Edmundi rætt í, at røða løgmans á ólavsøku var eitt upplagt høvi at koma við eini fráboðan um nýggja ES politikkin, men her varð lítið nevnt ud hetta týðandi mál. Í løgmansrøðuni verður bara stutt sagt, samstarvið við ES verður endurskoðað. Uttan at leggja okkum út í føroyskan flokspolitikk mugu vit ásanna, at nakað er um hesar vera atfinningar. Undanfarna samgonga, royndi veruliga at fá gongd á uttanríkispolitikkin, men var fyri hørðum atfinningum frá nøkrum af teimum, sum nú sita við stjórnarábyrgd. Tann samgongan hevði hóast alt nøkur mál fyri ES samstarvinum innan útbúgving, gransking, flogferðslu o.a. og hesi mál vórðu eitt nú sett út í kortið við Visjón 2015. Verður sæð burtur frá málinum um gransking kom ikki tað stóra burturúr. Hinvegin hevði tann samgongan toluliga klár mál og hildu hóast alt pottinum javnan á kóki. Nú tykist hetta mál mestsum deytt, og tað er ikki gott fyri øll tey samfelagsøki, ið hava ein greiðan áhuga í einum meira formaliseraðum ES samstarvi. Tað er sjálvsagt gott, at landsstýrið, ið jú tykist at halda fram, ætlar at endurskoða samstarvið við ES. Men almenningurin má fáa at vita við hvørjum atlitum endurskoðanin verður framd. Vit mugu við øðrum orðum fáa at vita, hvørji eru málini við europa- politikkinum, og hvussu hugsar landsstýrið sær at røkka hesum málum? Vit mugu kenna innihaldið í europapolitikkinum. Her trýtur opinleiki og trótandi opinleiki sømir seg ikki fólkaræði. Tað er tí neyðugt, at almenningurin verður kunnaður um politikkin á hesum øki, soleiðis at vit kunnu fáa tað neyðuga politiska og breiða samfelagsorðaskiftið um hetta stóra og týðandi mál. Frægast hevði verði fyri løgmann sjálvan, um hann valdi at leggja frá sær og lata onkran annan sleppa framat. Eg haldi, at hann eftirhondini hev­ ur víst meir enn einaferð, at hann ikki hevur skil á samgongulimunum Løgmaður Jóannes Eides­ gaard er ein kroystur mað­ ur í hesum døgum. Hann arbeiður uppá lívið við at finna eina loysn uppá trupulleikunum, ið komu í kjalarvørrinum av Ger­ hardsa verbalu álopum, ið settu løgmann lágt meðan Gerhard kom uppá hægsta tilbiðanarstatus á Sand­ oynni. Um Gerhard hevur hjálpt síni egnu søk ella ikki skal her verða ósvara, tí tey flestu vita nokk hvørjar fylgur hetta fer at fáa fyri Sandoyartunnilina. Fyri at koma aftur til løg­ mann, so situr hann (løg­ maður) sum leiðari fyri eini minnilutastjórn, sum ikki fær arbeiðsfrið. Hvørki frá sínum egnu ella frá andstøðutinglimunum. Til tað eru brotini einfalt ov stór. Fyri at koma aftur til Gerhard, so hava Eides­ gaard & Hoydal sætt hann sum ein trupulleika líka síðan samgongan legði frá landi. Gerhard hevur sett seg á eitt mál og hevur læst seg har. So hevur hann kravt sítt mál loyst fyrst og so kann restin loysast aftaná. Nógv hevur verið togast aftur og fram, men ongantíð hevur rikist fyri eini loysn. Ikki fyrrenn tunnilsnevndin bleiv sett. Tá byrjaði mann at síggja ljós í endanum á tunnellini, tí nú bleiv ein nevnd sett niðu BARA at viðgera tunnelir. So mátti alt fara at laga seg, men gakk. Páll segði ja, men Gerhard segði NEI. Tvinnir vórðu kostirnir hjá løgmanni aftaná tilmæli frá tunnils­ nevndini og hvørgin vórðu mjúkir. Annahvørt skuldi løgmaður lova Gerhardi ein tunnil, ið byrjast skuldi uppá í 2009 ella stakk Gerhard í sekkin og rýmdi í land frá samgonguskútini. Endin gjørdist tað seinna og eftir situr løgmaður í eini minnilutastjórn, har eingin er sinnaður at taka upp samstarv við samgong­ una, tí eingin flokkur uttan­ fyri samgonguna vil eyð­ kennast við klandurs­ skútuna CHE. Hetta er tó langt frá ein­ asti trupulleiki hjá løg­ manni, umenn hetta mál hevur fingið mesta um­ røðu. Landssjúkrahúsið var ein stórur knútur, ið leingi lá óloystur. Úrslitið bleiv eitt opið kríggj millum Hans Paula Strøm og Jenis av Rana. Orðakríggi mill­ um teir báðar suðringarnar var ikki hissini og okkurt lýsingarorð var betur ósagt. Ein annar trupulleiki hevur stungið seg upp nú, sum eisini er tengdur at Sandoyartunnellini, men tann trupulleikin hevur einki við Gerhard Lognberg at gera. Bergtóra H. Joen­ sen og Páll á Reynatúgvu er rúkandi ósamd um Sand­ oyartunnellina og um hon skal gerast ella ikki. Torbjørn Jacobsen fær eisini dyggar ákoyringar frá nøkrum av sínum starvsfeløgum, so sum Heina O. Heinesen og Gerhard Lognberg, sjálv um tað er ivasamt um hann er inni ella úti. Kanska Eyðgunn Samuelsen í sínum aftursvarið til Ger­ hard kann fortelja okkum um Gerhard er inni ella úti. Og um ósemjurnar ikki vórðu nokk av, so er Mikkjal Sørensen ikki glað­ ur fyri ætlaðu skerjingarnar í blokkinum. 117 milliónir er ov nógv at spæla sær av við, heldur Mikkjal Sørensen og líka leggur hann í, um tað er partur av sangonguskjalinum um ætlanin er at minka blokkin. So um vit hyggja saman­ umtikið at tíðarskeiðinum, sum samgongan hevur sitið, so koma vit ikki at minnast aftur á førdan politikk. Vit minnast aftur á ósemjur. Sjálvt tá teir hava roynt at ført politikk er ætlanin kollrend. Fiski­ dagamálið, útlendinga­ málið, blokkniðurskurður og tunnellir eru nøkur av málunum, sum samgongan hevur roynt at ført fram, men ongantíð hevur full semja verði um nakað. Eg ivist í um nakar samgongu limur las samgonguskjalið áðrenn samgongan bleiv skipa tí eingin er so óður inná skjalið, sum júst samgongan. So Jóannes Eidesgaard, legg kongin og lat onkran annan sleppa framat, tí tín leiklutur er spældur. Vit sum standa uttanfyri minn­ ast ósemjur og stuttlig orðaskiftir og tað var valla meiningin hjá Hoydal & Eidesgaard at verða útsettir sum ein stuttlig og rok­ mikil samgonga tá teir byrjaðu. Alt hevur tíð sína harra Løgmaður SóLvIt NoLSø Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Lesið - so eru tit við