týsdagur 12. august 2008síða 22

22 Nr. 152 - 12. august 2008 tíðindi Norðurlendska dramatikara­ heiðurslønin varð leygardagin latin finska leikskaldi­ num Juha Jokela fyri leikritið ”Funda­ mentalisturin”, ið føroyski leikbólkurin TVAZZ setti upp í fjør Sjónleikur Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Millum heili 200 leikrit valdi Nordisk Teaterunion (NTU) í ár at lata finska leikskaldinum Juha Jokela norðurlendsku dramatikara­ heiðurslønina fyri leikritið ”Fundamentalisten” frá 2006. Leikurin snarar kring ymsar fatanir av trúgv og átrúnað, og vakti hann stóran ans, tá leikbólkurin TVAZZ framførdi hann í Føroyum í fjør heyst. Vónríkur leikur Í grundgevingini fyri at lata finska leikskaldinum heið­ urslønina var millum annað sagt, at ”Fundamentalisten” er ein upplívgandi, intelli­ gentur og vónríkur leikur um átrúnað, um menniskju fjøtraði av átrúna og um samanbrestin millum ymsar fatanir av trúgv. Víðari varð sagt, at leik­ urin hjálpir tær at síggja, at fundamentalisma er so nógv meira enn trongskygdir menn í turban og gevur tær møguleika at kaga inn í tankaverðina hjá funda­ mentalismuni ístaðin fyri bert at fordøma. Ein tekstur, ið borar óvanliga djúpt nið­ ur í grundleggandi spurn­ ingar hjá menniskjanum. Eisini er leikurin genialur í sínum einfalda dramaturg­ iska bygnaði genialur. Mál­ ið í leikinum avdukar tann iva, sum goymir seg aftan fyri tilvandu leiklutirnir og tankamynstini hjá persón­ unum á pallinum. Leikurin hevur verið spældur í seks ymsum leikhúsum síðani frumframførsluna á Teater Jurkka í Finlandi í 2006. Føroysk luttøka Handanin av heiðurslønini fór fram í Tampere, sum var karmur um sjónleikafesti­ valin Nordic Showcase and Drama Forum í farnu viku. Í hesum sambandi varð føroyski leikbólkurin TVAZZ boðin við at gesta­ framføra ”Fundamentalist­ en”. Tað var eisini TVAZZ, sum stóð fyri fyrstu upp­ setingini av leikinum uttan fyri Finland, tá tey fram­ førdu leikin í Føroyum í fjør heyst, og vóru tað somu leikararnir, Bárður Persson og Gunnvá Zachariasen, sum framførdu í Tampere. Spælt varð á føroyskum við enskum og finskum undir­ teksti, og varð leikurin sera væl móttikin. Á sjónleika­ festivalinum varð eisini skipað fyri kjakfundum av ymsum slag. Eitt nú luttók føroyski søgufrøðingurin Hans Andreas Sølvará í kjaki undir evninum ’Taboos in the Theatre’ sam­ an við umboðum úr Íslandi, Svøríki og Danmørk. Hørð kapping Norðurlendska dramatikara‒ heiðurslønin verður annað­ hvørt ár latin einum leiki, sum hevur havt frumfram­ førslu seinastu tvey árini. Í uppskoti til heiðurslønina í ár vóru so frægir leikir sum: ”Fundamentalisten” eftir Juha Jokela, Finland, ”Óhapp!” Eftir Bjarni Jóns­ son, Ísland, ”Om et øjeblik” eftir Peter Asmussen, Dan­ mark, og ”Valerie Solanas ska bli president i Amerika” eftir Sara Stridsberg, Svø­ ríki. Ongi leikrit vóru í upp­ skoti úr Føroyum og Noreg í ár. Nevnast kann, at Jóanes Nielsen fekk heiðurslønina í 2002 fyri leikin ”Eitur nakað land weekend?” Norðurlenska dramatik­ araheiðurslønin varð latin á fyrsta sinni í 1992. Saman við heiðrinum fylgja 5000 evrur. »Fundamentalisturin« fekk dramatikaraheiðurslønina Finska leikskaldið Juha Jukela Føroyski leikbókurin TVAZZ varð boðin við at gestaframføra ”Fundamentalisten” í sambandi við at finska leikskaldið Juha Jokela um vikuskiftið fekk Norðurlendsku Dramatikaraheiðurslønina fyri leikin »Ein regla um dagin má vera nokk« er heitið á nýggjum filmi, har Katrin Ottarsdóttir borðreiðir við gloypi­ bitum av listamanni­ num Tóroddi Poulsen Filmur Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Filmsrøðin hjá Katrin Ottarsdóttir um føroysk listafólk og teirra skapanar­ tørv heldur nú fram. Annar filmurin í røðini av trimum er nú á veg, og hevur virkna filmskvinnan hesuferð vent upptøkutólinum móti yrkj­ aranum og listamanninum Tóroddi Poulsen. Tóroddurska tíðin Tóroddur Poulsen (f. 1957) verður ofta lýstur sum ”svarti punk­poeturin”. Og hóast lýsingin kann tykjast ov trong, so er tað júst hans­ ara anarkistiska, eksperi­ menterandi og sniðfundiga tilgongd til yrkingina eins og til lívið, ið eyðkennir hansara listarliga virkið sum yrkjari, myndlistamað­ ur og tónleikari. Sermerkti listamaðurin letur ikki hvønn sum helst sleppa inn i sín heim. Og innkomin mátti Katrin Ottarsdóttir sanna, at tað var ávíst, hon mátti lata sær lynda ­ At vera saman við Tór­ oddi merkir, at tú mást sætt­ ast við, at her gongur tíðin við tí ferð, sum Tóroddur heldur, at hon skal ganga við. Ikki skjótt, ikki seint, men Tóroddurskt, sigur Katrin Ottarsdóttir og legg­ ur afturat. ­ Tankar og hugskot koma, tá tey koma, kanska koma ongi orð tann dagin, tú vilt hava tey at koma; men so koma tey tess sterk­ ari tann dagin, tá tú ikki hevði roknað við nøkrum. Hon leggur afturat, at saman við Tóroddi ber tað ikki til at spáa um nakað. Tóroddur sigur ikki hvat sum helst við hvønn sum helst, og eitt upptøkutól ger teg hvørki meir ella minni áhugaverda í hansara eyg­ um. ­ Tóroddur veit, nær hann hevur givið tær eina hósk­ andi dosis. Og hann er ikki oyðslutur. Ofta fært tú onki. Og so allíkavæl ...! Lurtar tú væl, er tað altíð hatta Tóroddurska, og tað eru hesar gloypibitar, sum eg fegin vil geva øðrum lut í, sigur Katrin Ottarsdóttir í sambandi við, at filmurin nú er á veg. Trilogi av lista­ portrettum Fimurin ”Ein regla um dag­ in má vera nokk” er annað portrettið av trimum hjá Katrini Ottarsdóttir av før­ oyskum listafólkum. Tað fyrsta var um myndahøgg­ aran Hans Paula Olsen í filminum ”Ongin kann gera tað perfekta”, meðan tað triðja verður um rithøvundan Jóannes Nielsen. Tann filmurin er longu í gerð. Tað er Blue Bird Film, ið hevur framleitt ”Ein regla um dagin má vera nokk” við stuðli frá Mentanar­ grunni Landsins, Menta­ málaráðnum, Eik Banka, Fjølrit, Listafelag Føroya og Føroya Skúlabóka­ grunni. Filmurin um Tóroddur Poulsen verður frumsýndur á Bryggjuni 17. og 18. september klokkan 20, har høvi eisini verður at hitta Katrin Ottarsdóttir til eitt prát um filmin. Gloypibitar av Tóroddi Poulsen Frá filminum hjá Katrini Ottarsdóttir ”Ein regla um dagin má vera nokk” um listamannin Tóroddur Poulsen