týsdagur 19. august 2008síða 12

12 tíðindi Nr. 157 - 19. august 2008 Ymsastaðni kring landið liggja skip og bátar, sum liggja tungir í sjónum – og onkur klárar ikki at halda seg omaná Umhvørvi Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Hetta eru gomul fiskifør, sum í flestu førum einki fiskiloy­vi hava – ella eru í so ringum standi, at tað loy­sir seg ikki at umvæla tey­. Ofta verður sagt um hesi, at tey­ ongan góðan hava, og tað er ivaley­st rætt. Hinvegin munnu flestu ognarlutir hava ein ella annan eigara, so ella so. Ein lesari á vestaru síðu av Skálafjørðinum hevur sent okkum my­ndir av báti, sum er sokkin á Hulki á Strondum. Hetta er gamli trolbáturin Hansa Maria, sum hevur ligið norðast við bry­ggjuna á Hulki í rúma tíð. Í Sjóvar kommunu sigur Tummas Johannesen, tekn­ iskur leiðari, at kommunan hevur vent sær til eigararnar og hevur biðið teir um at fáa bátin uppaftur. ­ Vit hava fingið at vitað, at tað helst fer at ganga ein tíð, áðrenn teir, ið eiga bát­ in, fáa stundir at gera nakað við hetta, tí teir eru beint í endanum av vertíðini á land­ leiðini. Sum skilst, er hetta fy­rstu ferð, at hesin trolbáturin hevur ligið við botnin á Hul­ ki. Burturbeining Sosialurin fer ein av koman­ di døgunum at hy­ggja uppá, hvussu slíkir bátar og skip kunnu beinast burtur, tí het­ ta er ein trupulleiki y­msa­ staðni kring landið. Vit fara eisini at spy­rja onkran my­ndugleika, um loy­vt er at søkkja skip og bátar long­ ur, sum gjørt hevur verið – og um so er, hvørji krøv so verða sett til bátin. Hugsandi eru krøv um, at maskina og onnur dálkandi útgerð skal takast upp úr skipinum fy­ri møguliga søkking. Í aðrar mátar er spurning­ urin, hvussu slík burturbein­ ing í veruleikanum fer fram, og hugsandi er, at hon ikki er heilt ókey­pis fy­ri tann, ið eigur farið. Soknir bátar eru ein trupulleiki Sokkin skip og bátar eru ein trupulleiki kring landið. Spurningurin er, hvussu hesi før, sum einki fiskiloyvi hava, skulu beinast burtur Mynd: Bergur Østerø Í Sjóvar kommunu hava tey drukkið reint kelduvatn, men nú kommunan hevur fingið nýggja og stóra vatngoymslu, er tal­ an um áarvatn. Sam­ stundis hevur kom­ munan útvegað sær nútímans reinsiverk vatnútbygging Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eitt av teimum stóru arbeið­ unum, sum Sjóvar komm­ una hevur havt koy­randi í eina tíð, nærkast nú enda­ num. Tað er ein nýggj og stór vatngoy­msla, ið komm­ unan hevur latið by­ggja Uppi undir Fossum, sum liggur í umleið 110 metra hædd. Nýggi vatnbrunnurin rúm­ ar umleið 3.000 tonsum av vatni. Tað er Hans Tausen Olsen í Runavík, ið stendur fy­ri leveringini av brunnin­ um, sum dansk felag hevur framleitt. Sjóvar kommuna hevur eisini útvegað sær eitt nútím­ ans reinsiverk, sum skal reinsa áarvatnið, áðrenn tað fer í nýggja brunnin. Alt kelduvatn ­ Vit hava fleiri størri og smærri vatngoy­mslur, sum allar hava reint kelduvatn. Nú hesin nýggi brunnurin verður forsýnaður við áar­ vatni, verður vatnið reinsað, áðrenn tað fer í brunnin. Tummas Johannesen, tekniskur leiðari í Sjóvar kommunu, sigur, at nýggi brunnurin verður at taka til, soleiðis at hann kemur at forsýna hinar brunnarnar, tá tørvur er á vatni. Hinir brunnarnir liggja allir niðari í haganum. ­ Hetta verður einasti brunnur í kommununi við áarvatni, og tí verður vatnið, sum fer í hendan brunnin, reinsað, áðrenn tað verður latið í hinar goy­mslurnar. Tekniski leiðarin sigur, at kommunan hevur lagt einar fýra kilometrar av rørum langt niðan í hagan, og íbindingarnar úr nýggja brunninum og oman í veran­ di goy­mslur eru framdar fy­ri nøkrum árum síðan. Tó hevur okkurt verið at gjørt aftrat við nýggjum ventilum og slíkum. Stór íløga Nýggi vatnbrunnurin hjá Sjóvar kommunu við reinsi­ verki, longum leiðingum og íbindingum í hinar goy­mslurnar er ein stór ílø­ ga hjá kommununi. ­ Hetta er ein íløga fy­ri fleiri miljónir krónur, men hetta er samstundis ein ílø­ ga, sum øll í kommununi fáa nakað burtur úr, sigur Tummas Johannesen. Sum skilst, miðjar Sjóvar kommuna eftir, at alt vatnar­ beiði verður liðugt í hesum árinum. Stór vatnútbygging í Sjóvar kommunu - Hetta er ein íløga, sum kemur øllum í Sjóvar kommunu til góðar, sigur Tummas Johannesen, tekniskur leiðari Eitt mál, sum var nógv frammi undir viðgerðini av fiski­ døgum, var møgulig hjáveiða hjá pelagisku skipunum, sum fiska í føroyskum sjógvi hjáveiða Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í tíðini hjá Bjørn Kalsø, fy­rrverandi landsstýrisman­ ni í fiskivinnumálum, varð eitt skifti nógv gjørt burtur úr møguligari hjáveiði hjá pelagisku skipunum, sum fiska í føroy­skum sjógvi. Fjølmiðlarnir settu fokus á hetta mál, sum eisini fekk drúgva umrøðu á tingi. Við tíðini fjaraði málið burtur aftur, og síðan hevur stórt sæð verið tøgn. Nú fiskidagarnir fy­ri komandi ár aftur skuldu ásetast sambært lógini um vinnuligan fiskiskap, tók spurningurin um hjáveiði seg uppaftur. Málið um fiskidagar fór í vinnunevndina eftir fy­rstu viðgerð á tingi, og tá álitini komu aftur úr nevndini, hevði eitt nú formaðurin, Jóhan Dahl, møguliga hjá­ veiði hjá pelagisku skipun­ um við í sínum minnilutatil­ mæli til løgtingið. Í sínum áliti vísti Jóhan Dahl á, at ney­ðug stig eiga at verða tikin til at økja um eftirlitið hjá Fiskiveiðieftir­ litinum, serliga við atliti til hjáveiði hjá uppisjóvarflot­ anum og fremmandum skip­ um í føroy­skum sjógvi. Formaðurin í vinnunevnd­ ini mælti eitt nú til, at skip­ anin við eftirlitsfólki umborð á pelagisku skipun­ um eigur at fáast at virka aftur. ­ Eg havi ta fatan, at nóg­ va svartkjaftaveiðan undir Føroy­um hevur beinleiðis ávirkan á støðuna hjá fiska­ stovnunum, segði hann. Pelagiska hjáveiðan undir lupp Pinkubarn vakt til lívs Ein nýfødd ísraelsk genta varð av læknunum søgd at vera dey­ðfødd, og tí løgd í kølirúmið í líkhúsinum. Men gentan var ikki dey­ð kortini. Mamman, 26­ára gamla Faiza Majdub trúði ikki sínum egnu ey­gum, tá hon seks tímar seinni vildi siga eitt seinasta farvæl við dóttrina, og fann hana á lívi. Hon varð í skundi flutt á intensivu deild á sjúkrahúsinum í Nahariy­a, har skelkaðir læknar máttu staðfesta, at gentan var á lívi. Hevði mamman ikki sett upp á at síggja dóttrina eina seinastu ferð, kundi gentan verði grivin livandi, skriva donsk bløð. Svøríki boykottar Russland Sviar eru so illir um ta russisku framferðina í Georgia, at stjórnin í Stockholm fekk fullan stuðul frá øllum teimum politisku flokkunum, tá hon nú um dagarnar gjørdi av at slíta tað hernaðarliga samstarvið við Russland. Avgerðin ber millum annað í sær, at londini fara ikki at hava felags hernaðarvenjingar longur. Svenska tíðindastovan skrivar, at stjórnin tók avgerðina eftir at hava fingið eina frágreiðing frá Carl Bildt, uttanríkisráðharra, sum var í Georgia í síðstu viku.