mikudagur 20. august 2008síða 15

Nr. 158 - 20. august 2008 15 Tá arkitektovan, sum hevur sniðgivið økið, mælti frá at reisa stóra standmynd við Gamla Kirkjugarð í Klaksvík, valdi býráðið ikki at lurta meir, men reisti standmyndina kortini Snið Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Í sambandið við 100 ára hátíðarhaldið hjá Klaksvíkar kommunu varð ein meir enn fimm metur høg og 23 tons tung standmynd reist á økinum við Gamla Kirkju­ garð leygardagin. Hetta hó­ast Fuglø Arkitektar, sum hava sniðgivið økið, mettu, at standmyndin var alt ov stó­r og ikki hó­skaði inn í heildarmyndina á økinum. Hjá Fuglø Arkitektum heldur leiðarin Jákup Pauli Johannesen tað vera sera hugstoytt á síggja, hvussu Klaksvíkar Kommuna valdi at skúgva arkitektoninsku fagligheitina fullkomiliga til viks í hesum arbeiði­ num. Spurdur, hví mentanar­ deildin hjá Klaksvíkar Kommunu valdi ikki at lur­ ta eftir arkitektunum, sigur leiðarin Dávur Winther ­ Tí so høvdu vit ikki fing­ ið standmyndina, har vit vil­ du hava hana. Hartil vildu vit fylgja ynskinum hjá listamanninum um, hvar standmyndin skuldi standa, sigur Dávur Winther Enn eitt skelti í Las Vegas Sambært Dávur Winther var bó­lkurin, ið stó­ð aftan­ fyri hugskotið til stand­ myndina, nó­g kompetentur til at taka eina slíka avgerð. Bó­lkurin metti, at økið er ivaleysa stó­rt til eina slíka standmynd, og at hon ikki ó­ró­gvar heildarmyndina, hon er partur av. Men í eygunum á Jákup Paula Johannesen sær hend­ an myndin heldur øðrvísi út. ­ Nýggja standmyndin er fyri tað fyrsta alt ov stó­r til økið. Hartil er ríkiligt av pynti har frammaundan, og tí er standmyndin mest at líkna við ”enn eitt skelti í Las Vegas” sum druknar í øllum hinum, sigur Jákup Pauli Johannesen. Eisini heldur hann tað vera spell, at standmyndin nú blokerar fyri krossandi útsýnislinjunum í økinum bæði yvir mó­ti posthúsinum, Eik og Gamla Kirkjugarð, sum øll eru arkitektoniskir varðar á sín egna hátt. ­ Sum er, tekur stand­ myndin eisini tignina frá gamla kirkjugarðinum og minnisvarðanum har, sum júst eru sniðgivin við tí fyri eyga at lata tey standa fram sum halgistøð, sigur Jákup Pauli Johannesen. Leiðarin á mentanar­ deildini, Dávur Winter, heldur hinvegin, at stand­ myndin netupp undirstrikar tignarliga dámin kring kirkjugarðin. ­ Hartil vó­ru vit ikki í iva um, at júst økið, har mið­ aksirnir í býnum møtast, var mest upplagda staðið til eina slíka standmynd. Bæði tí standmyndin kemur best til sín rætt har, umframt at hon fær flestu og bestu bak­ sýni millum krossandi útsýnini, sigur Dávur Wint­ her. Elvir til líkasælu Jákup Pauli Johannesen dyl­ ir ikki yvir, at hann heldur tað vera sera hugstoytt at arkitektoniska fagligheitin bara soleiðis verður skúgv­ að til viks. ­ Eitt er, at kommunan kemur við eini standmynd, sum fullkomiliga ó­ró­gvar ta heildina, sum okkara vir­ ki legði nó­gva orku í at ska­ pa. Minst líka ørkymlandi er tað, at kommunan eftir øllum at døma ikki er áhug­ að í at brúka ta vitan um økið, sum arkitektavirkið arbeiddi upp í sambandi við sniðgevingina, so at møgu­ ligar broytingar betri hanga saman við upprunaligu tank­ arnar við økinum, heldur leiðarin á Fuglø Arkitektar. ­ Skal hetta verða politikk­ urin í framtíðini, er stó­rur vandi fyri, at tú sum arkitek­ tur verður meir ella minni líkaglaður við tí, tú skapar, tá als ongi atlit verða tikin til tað seinni, sigur Jákup Pauli Johannesen. Hó­ast Dávur Winther heldur Fuglø Arkitektar hava loyst uppgávuna kring kirkjugarðin á ein skilagó­ð­ an hátt, minnir hann á, at Jákup Pauli Johannesen ikki er býararkitektur í Klaksvík og hevur hann tískil heldur ikki seinasta orðið í slíkum málum. ­ Hartil er tað at siga, at ongin kann vænta, at slík øki sleppa at standa ó­rørd í allar ævir. Um so var, slup­ pu ongar broytingar og ong­ in nýskapan nakrantíð fram­ at, og tað kann ikki vera rætt, sigur Dávur Winther. Jákup Pauli Johannesen dylir tó­ ikki yvir, at úrslitið við gamla kirkjugarð gevur inntrykk av, at mentanar­ deildin hjá Klaksvíkar kommunu líður av onkrum slag av mentanarligu undir­ lutakompleksi. Uttan at taka støðu til hesa útsøgn minnir Dávur Winther á, at Klaksvíkin longi hevur verið í so fátæk, tá tað ræður um standmynd­ ir. ­ Eftir míni tykki er tað heldur at frøast um, at vit nú royna at lyfta okkum upp á eitt virðiligt støði á hesum økinum, sigur Dávur Winther. Hvørki arkitektar ella bygginevnd eru tikin við uppá ráð, nú avgerð er tikin um at reisa eina fimm metur høga pelastand­ mynd í skúlanum við Ósánna Standmynd Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Tá nýggi parturin av skúla­ num við Ósanna verður tikin í nýtslu, kemur ein fimm metur høg pela­ standmynd eftir ameriku­ mannin Joel Coel at prýða skúlan. Hó­ast tað eisini eru Fuglø arkitektar, sum hava staðið fyri arkitektarbeiði­ num í skúlanum, hava teir ikki verið tiknir við uppá ráð í sambandi við stand­ myndina. Tað er mentanardeildin hjá Klaksvíkar kommunu sum hevur tikið avgerð um at reisa standmyndina í skúlanum. Ikki kunnað Spurdur, hví hann ikki hevur ráðført seg við Fuglø Arkitektar í hesum sambandi, sigur leiðarin á mentanardeildini Dávur Winther, at ein avgerð mát­ ti takast. ­ Eg visti, at um eg spur­ di 10 fó­lk, so fekk eg 10 ymsar meiningar, og so varð hendan standmyndin neyvan nakrantíð av nøkr­ um. Og tað helt eg vera spell, sigur Dávur Winther. Afturat sær at meta um pelastandmyndina hevði mentanardeildin bó­lkin, ið stó­ð fyri standmyndini við gamla kirkjugarð. Jákup Pauli Johannesen á Fuglø Arkitektum sigur seg illa kunna gera stó­r­ vegis viðmerkingar, av tí at tann standmyndin enn ikki er liðug. ­ Enn ána vit ikki, um hon fer at hó­ska inn í heildarmyndina á skúla­ num, tí ongin hevur tosað við okkum ella tikið okk­ um við uppá ráð í samband við hesa standmyndina, sigur Jákup Pauli Johanne­ sen. Heldur ikki í byggi­ nevndini fyri skúlan tykj­ ast tey vita um standmynd­ ina. Sambært Óluvu Klettsgarð, limi í byggi­ nevndini, er hon ikki kunn­ að um standmyndina og var bygginevndin heldur ikki boðin við, tá partur av standmyndini varð avdúkaður á Klaksvíkar Bó­kasavni herfyri. Ósemja um standmynd í Klaksvík Í bólkinum, sum hevði ábyrgdina av 100 ára stand- myndini hjá Klaksvíkar Kommunu hava sitið: Dávur Winther, ábyrgd Archiebald Black, listamaður Edward Fuglø, listamaður Hans Hjalte Skaale, býargartnari FAKTA Pelastand- mynd í Skúlanum Meiningarnar eru rættuliga ymiskar, um hvussu væl økið við gamla kirkjugarð í Klaksvík hóskar til 100 ára standmyndina hjá Klaksvíka Kommunu Mynd: Jóannes Poulsen